Mahabharata · Chapter 9.35

pūrvameva yadā rāmastasminyuddha upasthite /
āmantrya keśavaṃ yāto vṛṣṇibhiḥ sahitaḥ prabhuḥ //

sāhāyyaṃ dhārtarāṣṭrasya na ca kartā'smi keśava /
na caiva pāṇḍuputrāṇāṃ gamiṣyāmi yathāgatam //

evamuktvā tadā rāmo yātaḥ śatrunibarhaṇaḥ /
tasya cāgamanaṃ bhūyo brahmañśaṃ situmarhasi //

ākhyāhi me vistaraśaḥ kathaṃ rāma upasthitaḥ /
kathaṃ ca dṛṣṭavānyuddhaṃ kuśalo hyasi sattama //
vaiśampāyana uvāca /

upaplāvye niviṣṭeṣu pāṇḍaveṣu mahātmasu /
preṣito dhṛtarāṣṭrasya samīpaṃ madhusūdanaḥ //

śamaṃ prati mahābāho hitārthaṃ sarvadehinām // sa gatvā hāstinapuraṃ dhṛtarāṣṭraṃ sametya ca /

uktavānvacanaṃ pathyaṃ hitaṃ caiva viśeṣataḥ //

na ca tatkṛtavānrājā yathā'khyātaṃ hi tatpurā //

anavāpya śamaṃ tatra kṛṣṇaḥ puruṣasattamaḥ /
āgacchata mahābāhurupaplāvyaṃ janādhipa //

tataḥ pratyāgataḥ kṛṣṇo dhārtarāṣṭravisarjitaḥ / ājagāma naravyāghraḥ pāṇḍavānāmanīkinīm /
yathoktaṃ ca yathāvṛttaṃ gatvā pāṇḍavamabravīt //

na kurvanti vaco mahyaṃ kuravaḥ kālanoditāḥ /
nirgacchadhva pāṇḍaveyāḥ puṣyeṇa sahitā mayā //

tato vibhajyamāneṣu baleṣu balināṃ varaḥ /
provāca bhrātaraṃ kṛṣṇaṃ rauhiṇeyo mahāmanāḥ //

teṣāmapi mahābāho sāhāyyaṃ madhusūdana /
kriyatāmiti tatkṛṣṇo nāsya cakre vacastadā //

tato manyuparītātmā jagāma yadunandanaḥ / tīrthayātrāṃ haladharaḥ sarasvatyāṃ mahāyaśāḥ /
maitranakṣatrayoge sma sahitaḥ sarvayādavaiḥ //

āśrayāmāsa bhojastu duryodhanamarindamaḥ /
yuyudhānena sahito vāsudevastu pāṇḍavān //

rauhiṇeye gate śūre puṣyeṇa madhusūdanaḥ /
pāṇḍaveyānpuraskṛtya yayāvabhimukhaḥ kūrūn //

gacchanneva pathisthastu rāmaḥ preṣyānuvāca ha /
sambhārāṃstīrthayātrāyāṃ sarvopakaraṇāni ca //

ānayadhvaṃ dvārakāyā agnīnvai yājakāṃstathā /
suvarṇarajanaṃ caiva dhainūrvāsāṃsi vājinaḥ //

kuñjarāṃśca rathāṃścaiva kharoṣṭraṃ vāhanāni ca /
kṣipramānīyatāṃ sarvaṃ tīrthahetoḥ paricchadam //

pratisrotaḥ sarasvatyā gacchadhvaṃ śīghragāminaḥ /
ṛtvijaścānayadhvaṃ vai śataśaśca dvijarṣabhān //

evaṃ sandiśya tu preṣyānbaladevo mahābalaḥ /
tīrthayātrāṃ yayau rājankurūṇāṃ vaiśase tadā //

sarasvatyāḥ pratisrotaḥ samudrādabhijagmivāna /
rāmo yadūttamaḥ śrīmāṃstīrthayātrāmanusmaran //

ṛtvigbhiśca suhṛdbhiśca yathā'nyairdvijasattamaiḥ / rathairgajaistathā'śvaiśca preṣyaiśca bharatarṣabha /
gokharoṣṭraprayuktaiśca yānaiśca bahubhirvṛtaḥ //

śrāntānāṃ klāntabapuṣāṃ śiśūnāṃ vipulāyuṣām /
deśedeśe tu deyāni dānāni vividhāni ca //

arcāyai cārthināṃ rājanklṛptāni bahuśastathā /
tāni yānīha deśeṣu pratīkṣanti sma bhārata //

bubhukṣitānāmarthāya klṛptamannaṃ samantataḥ //

yoyo yatra dvijo bhojyaṃ bhoktuṃ kāmayate tadā /
tasyatasya tu tatraivamupajahrustadā nṛṣa //

tatratatra sthitā rājanrauhiṇeyasya śāsanāt /
bhakṣyapeyasya kurvanti rāśīṃstatra samantataḥ //

vāsāṃsi ca mahārhāṇi paryaṅkāstaraṇāni ca /
pūjārthaṃ tatra klṛptāni viprāṇāṃ sukhamicchatām //

yatra yaḥ svapate vipro yo vā jāgarti bhārata /
tatratatraiva sarvasya klṛptaṃ sarvamapaśyata //

yathāsukhaṃ janaḥ sarvo yāti tiṣṭhati vai tadā /
yātukāmasya yānāni pānāni tṛṣitasya ca //

bubhukṣitasya cānnāni svādūni bharatarṣabha /
upajahrurnarāstatra vastrāṇyābharaṇāni ca //

sa panthāḥ prababhau rājansarvasyaiva sukhāvahaḥ /
svargopamastadā vīra narāṇāṃ tatra gacchatām //

nityapramuditopetaḥ svādubhakṣyo jalānvitaḥ / vipaṇyāpaṇapaṇyānaṃ nānājanaśatairvṛtaḥ /
nānādrumalatopeto nānāratnavibhūṣitaḥ //

tato mahātmā niyato manasvināṃ puṇyeṣu tīrtheṣu vasūni rājan /
dadau dvijebhyaḥ kratudakṣiṇāśca yadupravīro halabhṛtpratītaḥ //

dogdhrīśca dhenūśca sahasraśo vai suvāsasaḥ kāñcanabaddhaśṛṅgīḥ /
hayāṃśca nānāvidhadeśajātān yānāni dāsāṃśca śubhāndvijebhyaḥ //

ratnāni muktāmaṇividrumaṃ cā-- pyagryaṃ suvarṇaṃ rajataṃ suśundvam /
ayasmayaṃ tāmramayaṃ ca bhāṇḍaṃ dadau dvijātipravareṣu rāmaḥ //

evaṃ sa vittaṃ pradadau mahātmā sarasvatītīrthagateṣu bhūri /
yayau krameṇāpratimaprabhāva-- stataḥ kurukṣetramudāravṛttaḥ //
janamejaya uvāca /

sārasvatānāṃ tīrthānāṃ guṇotpattiṃ vadasva me /
phalaṃ ca dvipadāṃ śreṣṭha karma nirvṛttimeva ca //

yathākrameṇa bhagavaṃstīrthānāmanupūrvaśaḥ /
brūhi brahmavidāṃ śreṣṭha paraṃ kautūhalaṃ hi me //
vaiśampāyana uvāca /

tīrthānāṃ ca phalaṃ rājanguṇotpattiṃ caṃ sarvaśaḥ /
mayocyamānaṃ vai puṇyaṃ śṛṇu rājendra kṛtsnaśaḥ //

pūrvaṃ mahārāja yadupravīra ṛtviksuhṛdvipragaṇaiśca sārdham /
puṇyaṃ prabhāsaṃ samupājagāma yatroḍurāḍhyakṣmaṇā kṣīyamāṇaḥ //

vimuktaśāpaḥ punarāpya tejaḥ sarvaṃ jagadbhāsayate narendra /
etattu tīrthapravaraṃ pṛthivyāṃ prabhāsanāttasya tataḥ prabhāsaḥ //