Mahabharata · Chapter 9.15

tataḥ senā tava vibho madrarājapuraskṛtā /
punarabhyadravatpārthānvegena mahatā raṇe //

pīḍitāstāvakāḥ sarve pradhāvanto raṇotkaṭāḥ /
kṣaṇena caiva pārthāṃste bahutvātsamaloḍayan //

te vadhyamānāḥ samare pāṇḍavā nāvatasthire /
kṣaṇenaiva mahārāja paśyatoḥ kṛṣṇapārthayoḥ //

tato dhanañjayaḥ kruddhaḥ kṛpaṃ saha padānugaiḥ /
avākiraccharaugheṇa kṛtavarmāṇameva ca //

śakuniṃ sahadevastu sahasainyamavākirat /
nakulaḥ pārśvataḥ sthitvā madrarājamayodhayat //

draupadeyā narendrāśca bhūyiṣṭhānsamavārayan /
droṇaputraṃ ca pāñcālyaḥ śikhaṇḍī samavārayat //

bhīmasenastu rājānaṃ gadāpāṇiravārayat /
śalyaṃ tu saha sainyena kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ //

tataḥ samabhavadyuddhaṃ saṃsaktaṃ tatratatra ha /
tāvakānāṃ pareṣāṃ ca saṅgrāmeṣvanivartinām //

tatra paśyāmahe karma śalyasyātimahadraṇe /
yadekaḥ sarvasainyāni pāṇḍavānāmayodhayat //

vyadṛśyata tadā śalyo yudhiṣṭhirasamīpataḥ /
krūraścandramaso'bhyāśe śanaiścara iva grahaḥ //

pīḍayitvā tu rājānaṃ śarairāśīviṣopamaiḥ /
abhyadhāvatpunarbhīmaṃ śaravarṣairavākirat //

tasya tallāghavaṃ dṛṣṭvā tathaiva ca kṛtāstratām /
apūjayannanīkāni pareṣāṃ tāvakāni ca //

pīḍyamānāstu śalyena pāṇḍavā bhṛśāvikṣatāḥ /
prādravanta raṇaṃ hitvā krośamāne yudhiṣṭhire //

vadhyamāneṣvanīkeṣu madrarājena pāṇḍavaḥ /
amarṣavaśamāpanno dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ //

tataḥ pauruṣamāsthāya madrarājamatāḍayat /
jayo vā'stu vadho veti kṛtabuddhirmahārathaḥ //

samāhūyābravītsarvānbhrātṝnkṛṣṇaṃ ca pāṇḍavaḥ //

bhīṣmo droṇaśca karṇaśca ye cānye pṛthivīkṣitaḥ / kauravārthe parākrāntāḥ saṅgrāme nidhanaṃ gatāḥ /
yathābhāgaṃ yathotsāhaṃ bhavantaḥ kṛtapauruṣāḥ //

bhāgo'vaśiṣṭa eko'yaṃ mama śalyo mahārathaḥ /
so'hamadya yudhā jetumāśaṃse madrakādhipam //

tatra yanmānasaṃ mahyaṃ tatsarvaṃ nigadāmi vaḥ /
cakrarakṣāvimau vīrau mama mādravatīsutau //

ajeyau vāsavenāpi samare śūrasammatau /
sādhvimau mātulaṃ yuddhe kṣatradharmapuraskṛtau //

madarthe pratiyudhyetāṃ mānārhau satyasaṅgarau / māṃ vā śalyo raṇe hantā taṃ vā'haṃ bhadramastu vaḥ /
iti satyāmimāṃ vāṇīṃ lokavīrā nibodhata //

yotsye'haṃ mātulenādya kṣātradharmeṇa pārthivāḥ /
svamaṃśamabhisandhāya vijayāyetarāya vā //

tasya me'pyadhikaṃ śastraṃ sarvopakaraṇāni ca /
saṃyujyantāṃ rathe kṣipraṃ śāstravadrathayojakaiḥ //

śaineyo dakṣiṇaṃ cakraṃ dhṛṣṭadyumnastathottaram /
pṛṣṭhagopo bhavatvadya mama pārtho dhanañjayaḥ //

puraḥsaro mamādyāstu bhīmaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥ /
evamabhyadhikaḥ śalyādbhaviṣyāmi mahāmṛdhe //

evamuktāstathā cakrustadā rājñaḥ priyaiṣiṇaḥ //

tataḥ praharṣaḥ saivyānāṃ punarāsīttadāḥ mṛdhe /
pāñcālānāṃ somakānāṃ mātsyānāṃ ca viśeṣataḥ //

pratijñātaṃ ca saṅgrāme dharmarājasya pūjayan / tataḥ śaṅkhāṃśca bherīśca śataśaścaiva puṣkarān /
avādayanta pāñcālāḥ siṃhanādāṃśca nedire //

te'bhyadhāvanta saṃrabdhā madrarājaṃ tarasvinam /
mahatā harṣajenātha nādena kurupuṅgavāḥ //

hādena gajaghaṇṭānāṃ śaṅkhānāṃ ninadena ca /
tūryaśabdena mahatā nādayantaśca medinīm //

tānpratyagṛhṇātputraste madrarājaśca vīryavān /
mahāmeghāniva bahūñśailāvastodayāvubhau //

śalyastu samaraślāghī dharmarājamarindamam /
vavarṣa śaravarṣeṇa śambaraṃ maghavā iva //

tathaiva kururājo'pi pragṛhya ruciraṃ dhanuḥ / droṇopadeśānvividhāndarśayāno mahāmanāḥ /
vavarṣa śaravarṣāṇi citraṃ laghu ca suṣṭhu ca //

na cāsya vivaraṃ kaściddadarśa carato raṇe //

tāvubhau vividhairbāṇaistatakṣāte parasparam /
śārdūlāvāmiṣaprepsū parākrāntāvivāhave //

bhīmastu tava putreṇa yuddhaśauṇḍena saṅgataḥ //

pāñcālyaḥ sātyakiścaiva mādrīputrau ca pāṇḍavau /
śakunipramukhānvīrānpratyagṛhṇansamantataḥ //

tadāsīttumulaṃ yuddhaṃ punareva jayaiṣiṇām /
tāvakānāṃ pareṣāṃ ca rājandurmantrite tava //

duryodhanastu bhīmasya śareṇānataparvaṇā /
cicchedādiśya saṅgrāme dhvajaṃ hemapariṣkṛtam //

sa kiṅkiṇīkajālena mahatā cārudarśanaḥ /
papāta ruciraḥ siṃho bhīmasenasya paśyataḥ //

punaścāsya dhanuścitraṃ gajarājakaropamam /
kṣureṇa śitadhāreṇa pracakarta narādhipaḥ //

sa cchinnadhanvā tejasvī rathaśaktyā sutaṃ tava /
bibhedorasi vikramya sa rathopastha āviśat //

tasminmohamanuprāpte punareva vṛkodaraḥ /
yantureva śiraḥ kāyātkṣurapreṇāharattadā //

hatasūtā hayāstasya rathamādāya bhārata /
vyadravanta diśo rājanhāhākārastadā'bhavat //

tamabhyadhāvaṃstrāṇārthaṃ droṇaputro mahārathaḥ /
kṛpaśca kṛtavarmāṃ ca putraṃ te hi parīpsavaḥ //

tasminvilulite sainye trastāṃstasya padānugān /
gāṇḍīvadhanvā visphārya dhanustānahanaccharaiḥ //

yudhiṣṭhirastu madreśamabhyadhāvadamarṣitaḥ /
svayaṃ sannodayannaśvāndantavarṇānmanojavān //

tatrāścaryapamaśyāma kuntīputre yudhiṣṭhire /
purā bhūtvā mṛdurdānto yattadā dāruṇo'bhavat //

vivṛtākṣaśca kaunteyo vepamānaśca manyunā /
ciccheda yodhānniśitaiḥ śaraiḥ śatasahasraśaḥ //

yāṃyāṃ pratyudyayau senāṃ tāntāṃ jyeṣṭhaḥ sa pāṇḍavaḥ /
śarairapātayadrājangirīnvajrairivottamaiḥ //

sāśvasūtadhvajarathānrathinaḥ pātayanbahūn /
akrīḍadeko balavānpavanastoyadāniva //

sāśvārohāṃśca turagānpattīṃścaiva sahasradhā /
vyapothayata saṅgrāme kruddho rudraḥ paśūniva //

śūnyamāyodhanaṃ kṛtvā śaravarṣaiḥ samantataḥ /
abhyadravata madreśaṃ tiṣṭhatiṣṭheti cābravīt //

tasya taccaritaṃ dṛṣṭvā sangrāme bhīmakarmaṇaḥ /
vitresustāvakāḥ sarve śalyastvenaṃ samabhyayāt //

tatastau bhṛśasaṅkruddhau pradhmāya salilodbhavau /
samāhūya tadā'nyonyaṃ bhartsayantau samīyatuḥ //

śalyastu śaravarṣeṇa pīḍayāmāsa pāṇḍavam /
madrarājaṃ tu kaunteyaḥ śaravarṣairavākirat //

adṛśyetāṃ tadā rājankaṅkapatribhirācitau / udbhinnarudhirau śūrau madrarājayudhiṣṭhirau /
puṣpitāviva rejāte vane śālmalikiṃśukau //

dīvyamānau mahātmānau prāṇadyūtena durmadau /
dṛṣṭvā sarvāṇi sainyāni nādhyavasyaṃstayorjayam //

hatvā madrādhipaṃ pārtho bhokṣyate'dya vasundharām /
śalyo vā pāṇḍavaṃ hatvā dadyādduryodhanāya gām //

itīva niścayo nābhūdyodhānāṃ tatra bhārata /
pradakṣiṇamabhūtsarvaṃ dharmarājasya yudhyataḥ //

tataḥ śaraśataṃ śalyo mumocāśu yudhiṣṭhire /
dhanuścāsya śitāgreṇa bāṇena nirukṛntata //

so'nyatkārmukamādāya śalyaṃ śaraśataistribhiḥ /
avidhyatkārmukaṃ cāsya kṣureṇa nirakṛntata //

athāsya nijaghānāśvāṃścaturo nataparvabhiḥ /
dvābhyāmatiśitāgrābhyāmubhau tatpārṣṇisārathī //

tato'sya dīpyamānena pītena niśitena ca /
pramukhe vartamānasya bhallenāpāharadvṛjam //

tataḥ prabhagnaṃ tatsainyaṃ dauryodhanamarindama //

tato madrādhipaṃ drauṇirabhyadhāvattathā kṛtam /
āropya cainaṃ svarathaṃ tvaramāṇaḥ pradudruve //

muhūrtamiva tau gatvā nardamāne yudhiṣṭhire /
gatvā tato madrapatiranyaṃ syandanamāsthitaḥ //

vidhivatkalpitaṃ śubhraṃ mahāmbudaninādinam /
sajjayantropakaraṇaṃ dviṣatāṃ romaharṣaṇam //

tathānyaddhanurādāya balavānvegavattaram //
yudhiṣṭhiraṃ madrapatirbhittvā siṃha ivānadat //

tataḥ sa śaravarṣeṇa parjanya iva vṛṣṭimān /
abhyavarṣadameyātmā kṣatriyānkṣatriyarṣabhaḥ //

sātyakiṃ daśabhirviddhvā bhīmasenaṃ tribhiḥ śaraiḥ /
sahadevaṃ tribhirviddhā yudhiṣṭhiramapīḍayat //

tāṃstānanyānmaheṣvāsānsāśvānsarathakūbarān /
ardayāmāsa viśikhairulkābhiriva kuñjarān //

kuñjarānkuñjarārohānaśvaprayāyinaḥ /
rathāṃśca rathibhiḥ sārdhaṃ jaghāna rathināṃ varaḥ //

bāhūṃściccheda tarasā sāyudhānketanāni ca /
cakāra ca mahīṃ yodhaiḥ stīrṇāṃ vedīṃ kuśairiva //

tathā tamarisainyāni ghnantaṃ mṛtyumivāntakam /
parivavrurbhṛśaṃ kruddhāḥ pāṇḍupāñcālasomakāḥ //