Mahabharata · Chapter 8.9

te sene'nyonyamāsādya prahṛṣṭāśvanaradvipe /
bṛhatyau samprajahāte devāsuracamūsame //

tato nānārathāśvebhāḥ pattayaścogravikramāḥ /
samprahārānbhṛśaṃ cakrurdehapāpmavināśanān //

pūrṇacandrārkapadmānāṃ kāntitviṅgandhataḥ samaiḥ /
uttamāṅgairnṛsiṃhānāṃ nṛsiṃhāstastarurmahīm //

ardhacandraistathā bhallaiḥ kṣuraprairasipaṭṭasaiḥ /
paraśvathaiścāpahṛtānyuttamāṅgāni yudhyatām //

vyāyatāyatabāhūnāṃ vyāyatāyatabāhubhiḥ /
vāhavaḥ pātitā rejurdharaṇyāṃ sāyudhāṅgadaiḥ //

taiḥ sphuradbhirmahī bhāti raktāṅgulitalaistathā /
garuḍaprahitairugraiḥ pañcāsyairuragairiva //

dviradasyandanāśvebhyaḥ peturvīrā dviṣaddhatāḥ /
vimānebhyo yathā kṣīṇe puṇye svargadastathā //

gadābhiranye gurvībhiḥ paridhairmusalairapi /
pothitāḥ śataśaḥ peturvīrā vīratarai raṇe //

rathā rathairvimathitā mattā mattairdvipā dvipaiḥ /
sādinaḥ sādibhiścaiva tasminparamasaṅkule //

rathairnarā rathā nāgairaśvārohāśca pattibhiḥ /
aśvārohaiḥ padātāśca nihatā yudhi śerate //

rathāśvapattayo nāgai rathāśvebhāśca pattibhiḥ /
rathapattidvipāścāścai rathaiścāpi naradvipāḥ //

rathāśvebhanarāṇāṃ tu narāśvebharathaiḥ kṛtam /
pāṇipādaiśca śastraiśca rathaiśca kadanaṃ mahat //

tathā tasminbale śūrairvadhyamāne hate'pi ca /
asmānabhyāyayuḥ pārthā vṛkodarapurogamāḥ //

vṛṣṭadyumnaḥ śikhaṇḍī ca draupadeyāḥ prabhadrakāḥ /
sātyakiścekitānaśca drāviḍaiḥ sainikaiḥ saha //

vṛtā vyūhena mahatā pāṇḍyāścolāḥ sakeralāḥ /
vyūḍhoraskā dīrghabhujāḥ prāṃśavaḥ pṛthulocanāḥ //

āpīḍino raktadantā mattamātaṅgavikramāḥ /
nānāvirāgavasānā gandhacūrṇāvacūrṇitāḥ //

baddhāsayaḥ pāśahastā vāraṇaprativāraṇāḥ /
samānamṛtyavo rājannātyajanta parasparam //

kalāpinaścāpahastā dīrghakeśāḥ priyaṃvadāḥ /
pattayaḥ sāyakairviddhā ghorarūpaparākramāḥ //

athāpare punaḥ śūrāścedipāñcālakekayāḥ /
kārūśāḥ kosalāḥ kāñcyā māgadhāścāpi dudruvuḥ //

teṣāṃ rathāśvanāgāśca pravarāścograpattayaḥ /
nānābāṇaravairhṛṣṭā nṛtyanti ca hasanti ca //

tasya sainyasya mahato mahāmātravarairvṛtaḥ /
madhye vṛkodaro'bhyāyāttvadīyānnāgadhūrgataḥ //

sa nāgapravaro'tyugro vidhivatkalpito babhau /
udayāgrādribhavanaṃ yathā'bhyuditabhāskaram //

tasyāyasaṃ varmavaraṃ vararatnavibhūṣitam /
tārāvyāptasya nabhasaḥ śāradasya samaṃ tviṣā //

sa tomaravyagrakaraścārumauliḥ svalaṅkṛtaḥ /
śaranmadhyandinārkābhastejayā pradāhadripūn //

taṃ dṛṣṭvā dviradaṃ dūrātkṣemadhūrtirdvipasthita /
āhvayannabhidudrāva prahasanpṛtanāmukhe //

tayoḥ samabhavadyuddhaṃ dvipayorugrarūpayoḥ /
yadṛcchayā drutavatormahāparvatayoriva //

saṃsaktanāgau tau vīrau tomarairitaretaram /
balavatsūryaraśmyābhairbhittvā'nyonyaṃ vinedatuḥ //

vyapasṛtya tu nāgābhyāṃ maṇḍalāni viceratuḥ /
pragṛhya cobhau dhanuṣī jaghnaturvai parasparam //

kṣveḍitāsphoṭitaravairbāṇaśabdaistu sarvataḥ /
tau janaṃ harṣayantau ca siṃhanādaṃ pracakratuḥ //

samudyatakarābhyāṃ tau dvipābhyāṃ kṛtināvubhau /
vātodvūtapatākābhyāṃ yuyudhāte mahābalau //

tāvanyonyasya dhanuṣī chittvā'nyonyaṃ vinedatuḥ /
śaktitomaravarṣeṇa prāvṛṇmeghāvivāmbubhiḥ //

kṣemadhūrtistadā bhīmaṃ tomareṇa stanāntare /
nirbibhedātivegena ṣaḍbhiścāpyaparairnadan //

sa bhīmasenaḥ śuśubhe tomarairaṅgamāśritaiḥ /
krodhadīptavapurmedhaiḥ saptasaptirivāṃśamān //

tato bhāskaravarṇābhamañcogatimayasmāyam /
sasarja tomaraṃ bhīmaḥ pratyamitrāya yatnavān //

tataḥ karūśādhipatiścāpamānamya sāyakaiḥ /
daśabhistomaraṃ bhittvā ṣaṣṭyā vivyādha pāṇḍavam //

atha kārmukamādāya bhīmo jaladaniḥ svanam /
riporabhyardayannāgamunnadanpāṇḍavāḥ śaraiḥ //

sa śaraughārdito nāgo bhīmasenena saṃyuge /
gṛhyamāṇo'pi nātiṣṭhadvātoddhūta ivāmbudaḥ //

tamabhyadhāvaddviradaṃ bhīmo bhīmasya nāgarāṭ /
mahāvāteritaṃ meghaṃ vātoddhūta ivāmbudaḥ //

sannivāryātmano nāgaṃ kṣemadhūrtiḥ pratāpavān /
vivyādhābhidrutaṃ bāṇairbhīmasenasya kuñjaram //

tataḥ sādhuvisṛṣṭena kṣureṇānataparvaṇā /
chittvā śarāsanaṃ śatrornāgaṃ cāpi pramārdayat //

tataḥ kruddho raṇe bhīmaṃ kṣemadhūrtiḥ parābhinat /
jaghāna cāsya dviradaṃ nārācaiḥ sarvamarmasu //

sa papāta mahānāgo bhīmasenasya bhārata /
purā nāgasya patanādavaplutya sthito mahīm //

bhīmaseno'pi tannāgaṃ gadayā samapothayat /
tasmātpramathitānnāgātkṣemadhūrtiravaplutaḥ //

uddhṛtya svaṅgaṃ niśitamabhyadhāvatsa pāṇḍavam /
udyatāyudhamāyāntaṃ sadayā'hanvṛkodaraḥ //

sa papāta hataḥ sāsirvyasustamabhito dvipam /
vajraprabhagnamacalaṃ siṃho vajrahato yathā //

taṃ hataṃ nṛpatiṃ dṛṣṭvā karūśānāṃ yaśaskaram /
prādrāvadvyathitā senā tvadīyā bharatarṣabha //