Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 8.87

8.87.1

sara rājaputreṇa samārcchadugra-- duḥśāsanena nikṛto nikṛtyā //

8.87.2

tatrākarodduṣkaraṃ rājaputro duḥśāsanaḥ kuruvīro mahātmā /
yadbhīmasenaṃ pratiyodhayadraṇe jambho yathā śakramudāravīryam //

8.87.3

dhanucchittvā bhīmasenasya saṅkhye ṣaḍbhiḥ śaraiḥ sārathimabhyavidhyat /
tato'vidhyattriṃśatā bhīmasenaṃ vareṣubhirvanyamiva dvipendram //

8.87.4

sa kārmukaṃ gṛhya tu bhārasādhanaṃ bhīmastadā rājaputraṃ hyavidhyat /
pañcāśatairbāṇagaṇaiḥ stanānantare totrairyathā tīvravegaṃ dvipendram //

8.87.5

tatastu rājanvirathaṃ mahātmā duḥśāsano bhīmasenaṃ cakāra /
nihatya saṅkhye caturo'sya bāhā-- ñchittvā ratheṣāṃ punareva cākṣipat //

8.87.6

tataḥ kṣitisvo hyabaruhya yānā-- dvṛkodaro madayā tasya vāhān /
yamakṣayaṃ preṣayitvā mahātmā rathaṃ samākarpata rājasūnoḥ //

8.87.7

tasmādavaplutya rathātsasarja duḥśāsanastomaramugravegam /
sa tena viddho hyurasi hyaprameyo gadāṃ tasmai visasarjāprameyām //

8.87.8

tataḥ krodhādbhīmasenaḥ kṛtāni sarvāṇi duḥkhānyanusaṃsmaranvai /
saṃsmṛtya saṃsmṛtya tathā pratijñā-- mugrāmasau rājaputrau vyaṣīdat //

8.87.9

sañcintitaṃ roṣamatīva vegā- ttrayodaśābdaṃ puruṣapravīraḥ /
pragṛhya vajrāśanitulyavegāṃ gadāṃ kareṇātha vṛkodaro ruṣā //

8.87.10

nipātayitvā pṛthivītale bhṛśaṃ sa tājayāmā vṛkodaro balī /
atīva santāḍitabhinnagātro duḥśāsano vai nipapāta bhūmau //

8.87.11

ākramya kaṇṭhe yudhi rājaputraṃ saṃraktanetro hyabravīddhārtarāṣṭram /
tadbrūhi kiṃ tvaṃ parimārgamāṇo hyasmānparābhūya ihāgataḥ punaḥ //

8.87.12

didīpayaṃstadbhṛśadīpitaṃ me cirārjitaṃ roṣamatipradīptam /
madhu prapāsye tava koṣṭabhājanā-- dityabravīdbhīmasenastarasvī //

8.87.13

duḥśāsanaṃ kaṇṭhadeśe pramṛdraṃ-- stataḥ krūraṃ bhīmasenaścakāra /
kataṃ vyaṃsayitvā sahasā sasāra balādasau dhārtarāṣṭrastarasvī //

8.87.14

bhīmo'bhidudrāva sutaṃ tvadīyaṃ sapatratāṃ darśayandhārtarāṣṭre /
mṛgaṃ muhuḥ siṃhaśiśuryathā vane tathāśvabhidrutya mahābalaṃ balī //

8.87.15

nigṛhya cainaṃ parameṇa karmaṇā utkṣipya cotkṣipya ca tūrṇamenam /
bhūmau tadā niṣpipeṣātha vīra asiṃ vikośaṃ vimalaṃ cakāra //

8.87.16

taṃ pātayitvā tu vṛkodaro'tha jagarja harṣeṇa vinādayandiśaḥ /
nādena tenākhilapārśvavartino mūrcchākulāḥ patitāstvājamīḍha //

8.87.17

duḥśāsanaṃ tatra samīkṣya rāja-- nbhīmo mahābāhuracintyakarmā /
smṛtvā ca keśagrahaṇaṃ ca devyā vastrāpahāraṃ ca rajasvalāyāḥ //

8.87.18

anāgaso bhartṛparāṅmukhāyā duḥkhāni dattānyapi vipracintyā /
jajvāla kopādatha bhīmasena ājyaprasikto hi yathā hutāśaḥ //

8.87.19

tatrāha karṇaṃ ca suyodhanaṃ ca kṛpaṃ drauṇiṃ kṛtavarmāṇameva /
nihanmi duḥśāsanamadya pāpaṃ saṃrakṣyatāmadya samastayodhāḥ //

8.87.20

ityevamuktvā sahasābhyadhāva-- nnihantukāmo'tibalastarasvī /
tathā tu vikramya rame vṛkodaro mahāgajaṃ kesariko yathaiva / nigṛhya duḥśāsanamekavīraḥ suyodhanasyādhiratheḥ samakṣam //

8.87.21

asiṃ samudyamya sitaṃ sudhāraṃ kaṇṭhe padākramya ca vepamānam /
uvāca tadgauriti yadbruvāṇo hṛṣṭo'vadaḥ karṇasuyodhanābhyām //

8.87.22

ye rājasūyāvabhṛthe pavitrā jātāḥ kachā yājñasenyā durātman /
te pāṇinā katareṇāvakṛṣṭā-- stadbrūhi tvāṃ pṛcchati bhīmasenaḥ //

8.87.23

śrutvā tu tadbhīmavacaḥ sughoraṃ duḥśāsano bhīmasenaṃ nirīkṣya /
jajvāla bīmaṃ sa tadā smayena saṃśṛṇvatāṃ kauravasomakānām / uktastadājau sa tathā saroṣaṃ jagāda bhīmaṃ parivṛttanetraḥ //

8.87.24

ayaṃ karikarākāraḥ pīnastanavimardanaḥ / gosahasrapradātā ca kṣatriyāntakaraḥ karaḥ //

8.87.25

anena yājñasenyā me bhīma keśā vikarṣitāḥ /
paśyatāṃ kurumukhyānāṃ yuṣmākaṃ ca sabhāsadām //

8.87.26

evaṃ tvasau rājasutaṃ niśamya bruvantamājau vinipīḍya vakṣaḥ /
bhīmo balāttaṃ pratigṛhya dorbhyā-- muccairnanādātha samastayodhān //

8.87.27

uvāca yasyāsti balaṃ sa rakṣa-- tvasau bhavedadya nirastabāhuḥ /
duḥśānaṃ jīvitaṃ protsṛjanta-- mākṣipya yodhāṃstarasā mahābalaḥ //

8.87.28

evaṃ kruddho bhīmasenaḥ kareṇa utpāṭayāmāsa bhujaṃ mahātmā /
duḥśāsanaṃ tena sa vīramadhye jaghāna vajrāśanisannibhena //

8.87.29

kaṇṭhe samākramya ca vepamānaṃ kṛtvā'nu rūpaṃ paramaṃ sughoram /
kālāntakābhyāṃ sadṛśaṃ tadānīṃ vidārya vakṣaśca mahārathasya //

8.87.30

duḥśāsanasya nipuśāsanasya uddhṛtya vakṣaḥ patitasya bhūmau /
tato'pibacchoṇitamasya koṣṇa-- māsvādya cāsvādya ca vīkṣamāṇaḥ //

8.87.31

kruddhaḥ prahṛṣṭo nijagāda vākyaṃ stanyasya mātuḥ payaso'mṛtasya /
mādhvīkajasyeva rasasya tasya madhośca pānādyavakasya pānāt //

8.87.32

payodadhibhyāṃ mathitācca mukhyā-- ttathekṣusārasya manoharasya /
sarvebhya evābhyadhiko raso'sya mato mamādyāhitalohitasya //

8.87.33

evaṃ bruvāṇaṃ punarutthitaṃ ta-- māsphoṭya valgantamatiprahṛṣṭam /
ye bhīmasenaṃ dadṛśustadānīṃ prāyeṇa te'pi vyathitā nipetuḥ //

8.87.34

ye cāpi nāsanpatitā manuṣyā-- steṣāṃ karebhyaḥ patitaṃ tu śastram /
bhayācca sañcukruśurasvaraistadā nimīlitākṣā mumuhuśca tatra //

8.87.35

ye tatra bhīmaṃ rudhiraṃ pibantaṃ duḥśāsanasya dadṛśuḥ prapannāḥ /
nāyaṃ manuṣyastviti bhāṣamāṇāḥ sarve'palāyanta bhayābhipannāḥ //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc