Mahabharata · Chapter 8.86

tataḥ karṇaḥ kuruṣu pradruteṣu varūthinā śvetahayena rājan /
pāñcālaputrānvyadhamatsūtaputro maheṣumirvāta ivābhrasaṅghān //

sūtaṃ rathādañjalikairnipātya jaghāna cāśvāñjanamejayasya /
śatānīkaṃ sutasomaṃ ca bhallai-- ravākiraddhanuṣī cāpyakṛntat //

dhṛṣṭadyumnaṃ nirbibhedātha ṣaḍbhi-- rjaghānāśvāndakṣiṇāṃstasya saṅkhye /
hatvā cāśvānsātyakeḥ sūtaputraḥ kaikeyaputraṃ nyavadhīdviśokam //

tamabhyadhāvannihate kumāre senāpatiḥ kaikayo mitravarmā /
śarairvidhunvanbhṛśamugravegaiḥ karṇātmajaṃ cāpyahanatsudevam //

tasyārdhacandraistribhiruccakarta prahasya bāhū ca śiraśca karṇaḥ /
sa syandanādgāmagamadgatāsuḥ paraśvathaiḥ sāla ivāvarugṇaḥ //

hatāśvamañjogamibhiḥ suṣeṇaḥ śinipravīraṃ niśitaiḥ pṛṣatkaiḥ /
pracchādya nṛtyanniva karṇaputraḥ śaineyabāṇābhihataḥ papāta //

putre hate krodhaparītayetāḥ karṇaḥ śinīnāṃ pravaraṃ jighāṃsuḥ /
hato'si he sātyaka ityudīrya vyavāsṛjadbāṇamamitrasāham //

tamasya ciccheda śaraṃ śikhaṇḍī tribhistribhiśca pratutoda karṇam /
śikhaṇḍinaḥ kārmukaṃ ca dhvajaṃ ca cchittvā kṣurābhyāṃ nyahanatsujātaḥ //

śikhaṇḍinaṃ ṣaḍbhiravidhyadugro dhārṣṭadyumneḥ sa śiraścoccakarta /
tato'bhinatsutasomaṃ kṣureṇa susañjhitenādhirathirmahātmā //

athākrande tumule vartamāne dhārṣṭadyumne nihate tatra kṛṣṇaḥ /
apāñcālyaṃ kriyate yāhi pārtha karṇaṃ jahīlābravīdrājasiṃha //

tataḥ prahasyāśu narapravīro rathaṃ rathenādhiratherjagāma /
bhaye teṣāṃ trāṇamicchansubāhu-- rabhyāhatānāṃ rathayūthapena //

tato'pare bhārata duṣprakampyāḥ pāñcālānāṃ rathasaṅghāḥ sametāḥ /
pratiśritā hyantarikṣe grahābhā dhanuḥpravīrāstu rathapravīrāḥ //

visphārya gāṇḍīvamathograghoṣaṃ jyayā samāhatya tale bhṛśaṃ ca /
bāṇāndhakāraṃ sahasaiva kṛtvā jaghāna nāgāśvarathadhvajāṃśca //

[pratiśrutaḥ prācaradantarikṣe guhā girīṇāmapatanvayāṃsi /
yanmaṇḍalajyena vijṛmbhamāṇo raudre muhūrte'bhyapatatkirīṭī // ]

taṃ bhīmaseno'nuyayau rathena pṛṣṭhe rakṣanpāṇḍavamekavīraḥ /
tau rājaputrau tvaritau rathābhyāṃ karṇāya yātāvaribhirviṣaktau //

tatrāntare sumahānsūtaputra-- ścakre yuddhaṃ somakānsampramathya /
rathāśvamātaṅgaṇāñjaghāna pracchādayāmāsa śarairdiśaśca //

tamuttamaujā janamejayaśca kruddhau yudhāmanyuśikhaṇḍinau ca /
karṇaṃ bibheduḥ sahitāḥ pṛṣatkaiḥ sannardamānāḥ saha pārṣatena //

te pañca pāñcālarathāḥ sametā vaikartanaṃ karṇamabhidravantaḥ /
tasmādrathāccyāvayituṃ na śeku-- rdhairyātkṛtātmānamivendriyārthāḥ //

teṣāṃ dhanūṃṣi dhvajavājisūtāṃ-- stūrṇaṃ patākāśca nikṛtya bāṇaiḥ /
tānpāñcālānabhyahanatpṛvatkaiḥ karṇastataḥ siṃha ivonnanāda //

tasyāsyatastānabhinighnataśca jyābāṇahastasya dhanuḥsvenana /
sādridrumā syātpṛthivī viśīrṇe-- tyatīva matvā janatā vyapīdat //

sa śakracāpapratimena dhanvanā bhṛśāyatenādhirathiḥ śarānsṛjan /
babhau raṇe dīptamarīcimaṇḍalo yathāṃśumālī pariveṣavāṃstathā //

śikhaṇḍinaṃ dvādaśabhiḥ parābhina-- cchitaiḥ śaraiḥ ṣaḍbhirathottamaujasam /
tribhiryudhāmanyumavidhyadāśugai-- stribhistribhiḥ somakapārṣatātmajau //

parājitāḥ pañca mahārathāstu te mahāhave sūtasutena māriṣa /
nirudyamāstasthuramitranandanā yathendriyārthātmavatā parājitāḥ //

nimajjatastānatha karṇasāgare vipannanāvo vaṇijo yathārṇave /
uddadhrire naubhirivārṇavādrathaiḥ sukalpitairdraupadijāḥ svamātulān //

tataḥ śinīnāmṛṣabhaḥ śitaiḥ śarai-- rnikṛtya karṇaprahitāniṣūnvahūn /
vidārya karṇaṃ niśitairayasmayai-- stavātmajaṃ jyeṣṭhamavidhyadaṣṭamiḥ //

kṛpo'tha bhojaśca tavātmajastathā svayaṃ ca karṇo niśitairatāḍayat /
sa taiścaturbhiryuyudhe yadūttamo digīśvarairdaityapatiryathā tathā //

samātateneṣvasanena kūjatā mahāsvanenāśanipātadīdhitiḥ /
babhūva durdharṣataraḥ sa sātyakiḥ śarannabhomadhyagato yathā raviḥ //

punaḥ samāsthāya rathānsudaṃśitāḥ śinipravīraṃ jugupuḥ parantapāḥ /
sametya pāñcālamahārathā raṇe marudraṇāḥ śakramivārinigrahe //

tato'bhavadyuddhamatīva dāruṇaṃ tavāhitānāṃ tava sainikaiḥ saha /
rathāśvamātaṅgavināśanaṃ tathā yathā surāṇāmasuraiḥ purā'bhavat //

rathā dvipā vājipadātayastathā bhramanti nānāvidhaśastraveṣṭitāḥ /
paraspareṇābhihatāśca caskhalu-- rvinedurārtā vyasavo'pataṃstathā //

tathāgataṃ bhīmamabhīstavātmajaḥ sasāra rājāvarajaḥ kirañśaraiḥ /
tamabhyadhāvattvarito vṛkodaro mahāruruṃ siṃha ivābhipedivān //

tatastayoryuddhamatīva dāruṇaṃ pradīvyatoḥ prāṇadurodaraṃ dvayoḥ /
paraspareṇābhiniviṣṭaroṣayo-- rudagrayoḥ śambaraśakrayoryathā //

śaraiḥ śarīrārtikaraiḥ sutejanai-- rnijaghnatustāvitaretaraṃ bhṛśam /
sakṛtprabhinnāviva vāsitāntare mahāgajau dorbhiradīnaghātinau //

ālokya tau caiva parasparaṃ tataḥ samaṃ ca śūrau ca sasārathī tadā /
bhīmo'bravīdyāhi duḥśāsanāya duḥśāsano yāhi vṛkodarāya //

tayo rathau sārathisampracoditau samaṃ rathau tau mahasā samīyatuḥ /
nānāyudhacchatrapatākikādhvajau divīva pūrvaṃ balaśakrayo raṇe //
bhīma uvāca /

diṣṭyā'si duḥśāsana adya dṛṣṭaḥ kṣaṇaṃ pratīcche sahavṛddhi mūlam /
ciroditaṃ yanmayā te sabhāyāṃ kṛṣṇābhimarśena gṛhāṇa mattaḥ //

sa evamuktastu tato mahātmā duḥśāsano vākyamuvāca vīraḥ /
sarvaṃ smaranneva visaṃsmarāmi udīryamāṇaṃ śṛṇu bhīmasena //

smarāmi cātmaprabhavaṃ cirāya yajjātuṣe veśmani rātryahāni /
viśvāsahīnā mṛgayāṃ caranto vasanti sarvatra nirākṛtāstu //

mahābhayaṃ rātryahāni smaranta-- stathopabhogācca sukhācca hīnāḥ /
vaneṣvaṭanto girigahvarāṇi pāñcālarājasya puraṃ praviṣṭāḥ //

māyāṃ yūyaṃ kāmapi sampraviṣṭā yato vṛtaḥ kṛṣṇayā phalguno vaḥ /
sambhūya pāpaistadanāryavṛttaṃ kṛtaṃ tadā mātṛkṛtānurūpam //

ekā vṛtā pañcabhiḥ sābhipannā / hyalajjamāneśca parasparasya /
smare sabhāyāṃ subalātmajena dāsīkṛtā yatsaha kṛṣṇayā ca //
sañjaya uvāca /

ityevamuktastu tavātmajena pāṇḍoḥ sutaḥ kopavaśaṃ bhṛśaṃ
dhanuḥ kṣurābhyāṃ dhvajameva cācchinat / lalāṭamapyasya bibheda patriṇā

śiraśca kāyātprajahāra sāratheḥ // sa rājaputro'nyadavāpya kārmukaṃ
vṛkodaraṃ dvādaśabhiḥ parābhinat / svayaṃ niyacchaṃsturagānajihmagaiḥ

śaraiśca bhīmaṃ punarapyavīvṛṣat //