Mahabharata · Chapter 8.55
pratyetyātha punarjiṣṇurjitvā saṃśaptakānbabhau /
vakrānuvakragamanādaṅgāraka iva grahaḥ //
pārthabāṇahatā rājannarāśvarathakuñjarāḥ /
vicelurbabhramurneśuḥ peturmamluśca bhārata //
dhuryāndhuryetarānsūtāndhvajāṃścapāsisāyakān /
pāṇīnpāṇigatāñśastrānbāhūnapi śirāṃsi ca //
bhallaiḥ kṣurairardhacandrairvatsadantaiśca pāṇḍavaḥ /
cicchedāmitravīrāṇāṃ samare pratiyudhyatām //
taṃ pravīrāstvadīyānāṃ nardamānā'bhidudruvuḥ / vāsitārthe yuyutsanto vṛṣabhā vṛṣabhaṃ yathā /
nipatantyarjunaṃ śūrāḥ śataśo'tha sahasraśaḥ //
teṣāṃ tasya ca tadyuddhamabhavadromaharṣaṇam /
trailokyavijaye yādṛgdaityānāṃ saha vajriṇā //
tamavidhyattribhirbāṇairdandaśūkairivāhibhiḥ /
ugrāyudhasya tasyāśu śiraḥ kāyādapāharat //
te'rjunaṃ sarvataḥ kruddhā nānāśastrairavīvṛṣan /
marudbhiḥ preritā meghā himavantamivoṣṇage //
astrairastrāṇiṃ saṃvārya dviṣatāṃ sarvato'rjunaḥ /
samyagastaiḥ śaraiḥ sarvānahitānahanadbahūn //
chinnatriveṇujaṅgheṣānhatāśvānhatasārathīn /
visrastahastatūṇīrānvicakrathaketanān //
sañchinnaraśmiyoktrākṣānvyanukarṣayugānrathān /
vidhvastasarvasannāhānbāṇaiścakre'rjunastvaran //
te rathāstatra vidhvastāḥ parārdvyā bhāntyanekaśaḥ /
dhanināmiva veśmāni hatānyagnyanilāmbubhiḥ //
dvipāḥ sambhinnamarmāṇo vajrāśanisamaiḥ śaraiḥ /
peturgiryagraveśmāni vajravātāgnibhiryathā //
anekaiśca śilādhautairvajrānalaviṣopamaiḥ /
śarairnijaghnivānpārtho mahendra iva dānavān //
sārohāsturagāḥ peturbahavo'rjunatāḍitāḥ /
nirjihvāntrāḥ kṣitau kṣīṇā rudhirārdrāḥ sudurdṛśaḥ //
narāśvanāgā nārācaiḥ saṃsyūtāḥ savyasācinā /
babhramuścaskhaluḥ peturnedurmamluśca māriṣa //
mahārhavarmābharaṇā nānārūpāmbarāyudhāḥ /
sarathāśvadvipā vīrā hatāḥ pārthena śerate //
nirbhayāḥ puṇyakarmāṇo viśiṣṭābhijanaśrutāḥ /
gatāḥ śarīrairvasudhāmūrjitaiḥ karmabhirdivam //
athārjunarathaṃ vīrāstvadīyāḥ samabhidravan /
nānājanapadādhyakṣāḥ sagaṇā jātamanyavaḥ //
uhyamanā rathāśvebhaiḥ pattayaśca jighāṃsavaḥ /
samabhyadhāvannasyanto vividhaṃ kṣipramāyudham //
tadāyudhamahāvarṣaṃ kṣiptaṃ yodhamahāmbudaiḥ /
vyadhamanniśitairbāṇaiḥ kṣipramarjunamārutaḥ //
sāśvapattidviparathaṃ mahāśastraughasamplavam //
sahasā santitīrṣantaṃ pārthaṃ śastrāstrasetunā //
athābravīdvāsudevaḥ pārtha kiṃ krīḍase'nagha /
saṃśaptakānpramathyaināṃstataḥ karṇavadhe tvara //
tathetyuktvā'rjunaḥ kṛṣṇaṃ śiṣṭānsaṃśaptakāṃstadā /
kṣapayiṣyaṃstadā bāṇairdaityānindra ivāvadhīt //
ādadatsandadhanneṣṛndṛṣṭaḥ kaiścidraṇe'rjunaḥ /
vimuñcanvā śarāñśīghraṃ dṛśyante vai narā hatāḥ //
āścaryamiti govindo bruvannaśvānacodayat /
haṃsāṃśugaurāste senāṃ haṃsāḥ sara ivāviśan //
tataḥ saṅgrāmabhūmiṃ tāṃ vartamāne janakṣaye /
avekṣamāṇo govindaḥ savyasācinamabravīt //
eṣa pārtha mahāraudro vartate bharatakṣayaḥ /
pṛthivyāṃ pārthivānāṃ vai duryodhanakṛte mahān //
paśya bhārata cāpāni rukmapṛṣṭhāni dhanvinām /
hatānāmapaviddhāni kalāpāniṣudhīṃstathā //
jātarūpamayaiḥ puṅkhaiḥ śarāṃśca nataparvaṇaḥ /
tailadhautāṃśca nārācānnirmuktāniva pannagān //
ākīrṇāṃstomarānvāhāṃśchatrānhemavibhūṣitān /
carmāṇi cāpaviddhāni rukmapṛṣṭhāni bhārata //
suvarṇavikṛtānprāsāñśaktīḥ kanakabhūṣitāḥ /
jāmbūnadamayaiḥ paṭṭairbaddhāśca vipulā gadāḥ //
jātarūpamayīścarṣṭīḥ paṭṭasānhemabhūṣitān /
daṇḍaiḥ kanakacitraiśca vipraviddhānparaśvathān //
parighānbhiṇḍipālāṃśca bhuśuṇḍīḥ kaṇapānapi /
ayaskuntāṃśca patitānmusalāni gurūṇi ca //
nānāvidhāni śastrāṇi pragṛhya jayagṛddhinaḥ /
jīvanta iva dṛśyante gatasatvāstarasvinaḥ //
gadāvimathitairgātrairmusalairbhinnamastakān /
gajavājirathaiḥ kṣuṇṇānpaśya yodhānsahasraśaḥ //
manuṣyagajavājīnāṃ śaraśaktyṛṣṭitomaraiḥ /
nistriṃśaiḥ paṭṭasaiḥ prāsairnakharairlaguḍairapi //
śarīrairbahughā chinnaiḥ śoṇitaughapariplutaiḥ /
gatāsubhiramitraghna saṃvṛtā raṇabhūmayaḥ //
bāhubhiścandanādigdhaiḥ sāṅgadaiḥ śubhabhūṣaṇaiḥ /
satalatraiḥ sakeyūrairbhāti bhārata medinī //
sāṅgulitrairbhujāgraiśca vipravidvairalaṅkṛtaiḥ /
hastihastopamaiśchinnairūrubhiśca tarasvinām //
baddhacūḍāmaṇivaraiḥ śirobhiśca sakuṇḍalaiḥ /
nikṛttairvṛṣabhākṣāṇāṃ śarīraiścāpi saṅghaśaḥ //
gajavājimanuṣyāṇāṃ śaraśaktyṛṣṭitomaraiḥ / kabandhaiḥ śoṇitādigdhaiśchinnagātraśirodharaiḥ /
bhūrbhāti bharataśreṣṭha śāntāgnibhirivādhvare //
rathāṃśca bahudhā bhagnānhemakiṅkiṇinaḥ śubhān /
aśvāṃśca buhadhā paśya śoṇitena pariplutān //
anukarṣānupāsaṅgānpatākā vividhāndhvajān / yodhānāṃ ca mahāśaṅkhānpāṇḍurāṃśca prakīrṇakān /
nirastajihvānmātaṅgāñśayānānparvatopamān //
vaijayantīrvicitrāśca hatāṃśca gajayodhinaḥ /
vāraṇānāṃ paristomānsaṃyuktānekakambalān //
vipāṭitavicitrāśca rūpacitrāḥ kuthāstathā /
bhinnāśca bahudhā ghaṇṭāḥ patadbhiścūrṇitā gajaiḥ //
vaidūryamaṇidaṇḍāṃśca patitāṃścāṅkuśānbhuvi /
aśvānāṃ ca yugāpīḍānratnacitrānuraśchadān //
viddhāḥ sādidhvajāgreṣu suvarṇavikṛtāḥ kuthāḥ /
vicitrānmaṇicitrāṃśca jātarūpapariṣkṛtān //
aśvāstaraparistomānrāṅkavānpatitānbhuvi / cūḍāmaṇīnnarendrāṇāṃ vicitrāḥ kāñcanasrajaḥ /
chatrāṇi cāpaviddhāni cāmaravyajanāni ca //
candranakṣatrabhāsaiśca vadanaiścārukuṇḍalaiḥ / klṛptaśmaśrubhiratyarthaṃ vīrāṇāṃ samalaṅkṛtaiḥ /
vadanaiḥ paśya sañchannāṃ mahīṃ śoṇitakardamām //
sajīvāṃśca narānpaśya kūjamānānsamantataḥ / upāsyamānāṃśca bahūnnyastaśastraiśca bhūpate /
jñātibhiśca jalaklinnānrodamānairmuhurmuhuḥ //
utkrāntānaparānyodhāñchādayitvā tarasvinaḥ /
punaryuddhāya gacchanti jaye lubdhāḥ pramanyavaḥ //
apare tatratatraiva paridhāvanti mānavāḥ /
sannivṛttāśca te śūrā dṛṣṭā caitānvicetasaḥ //
jalaṃ tyaktvā pradhāvanti krośamānāḥ parasparam /
jalaṃ pītvā mṛtānpaśya pibato'nyāṃśca bhārata //
pariṣvajya priyānanye bāndhavānbandhuvatsalāḥ /
visañjñānsamare yodhāṃstatratatra mahāraṇe //
paśyāparānnaraśreṣṭha sandaṣṭoṣṭhapuṭānpunaḥ /
bhṛkuṭīkuṭilairvaktraiḥ prekṣamāṇānmahāraṇam //
etattavaivānurūpaṃ karmārjuna mahāhave /
divi vā devarājasya tvayā yatkṛtamāhave //
sañjaya uvāca /
evaṃ tāṃ darśayankṛṣṇo yuddhabhūmiṃ kirīṭine /
gacchannevāśṛṇocchabdaṃ duryodhanabale mahat //
śaṅkhadundubhinirghoṣaṃ bherīpaṇavaniḥsvanam /
rathāśvanaranāgānāṃ pādaśabdāṃśca dāruṇān //
praviśya tadbalaṃ kṛṣṇasturagairvātavegitaiḥ /
pāṇḍyenābhyarditaṃ sainyaṃ tvadīyaṃ vīkṣya vismitaḥ //
sa hi nānāvidhairbāṇairiṣvastrapravaro yudhi /
nyahanaddviṣatāṃ pūgāngatāsūnantako yathā //
gajavājimanuṣyāṇāṃ śarīrāṇi śitaiḥ śaraiḥ /
bhittvā praharatāṃ śreṣṭho videhāsūnapātayat //
śatrupravīrairastrāṇi nānāśastrāṇi sāyakaiḥ /
chittvā tānavadhīcchatrūnpāṇḍyaḥ śakra ivāsurān //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0