Mahabharata · Chapter 8.5
śrutvā karṇaṃ hataṃ yudve putrāṃścaiva palāyinaḥ /
narendraḥ kiñcidāśvasto dvijaśreṣṭha kimabravīt //
prāptavānparamaṃ duḥkhaṃ putravyasanajaṃ mahat /
tasminyaduktavānkāle tanmamācakṣva pṛcchataḥ //
vaiśampāyana uvāca /
śrutvā karṇasya nidhanamaśradveyamivādbhutam /
bhūtasammohanaṃ bhīmaṃ meroḥ saṃsarpaṇaṃ yathā //
cittamohamivāyuktaṃ bhārgavasya mahāmateḥ /
parājayamivendrasya dviṣaddhyo bhīmakarmaṇaḥ //
divaḥ prapatanaṃ bhānoruravyāmiva mahādyuteḥ /
saṃśoṣaṇamivācintyaṃ samudrasyākṣayāmbhasaḥ //
mahīviyaddigambūnāṃ sarvanāśamivādbhutam /
karmaṇoriva vaiphalyamubhayoḥ puṇyapāpayoḥ //
sañcintya nipuṇaṃ buddhyā dhṛtarāṣṭro janeśvaraḥ /
nedamastīti sañcintya karṇasya samare vadham //
prāṇināmevamātmatvātsyādapīti vicārya ca /
śokāgninā dahyamāno dhamyamāna ivāśaye //
visrastāṅgaḥ śvasandīno hāhetyuktvā suduḥkhitaḥ /
vilalāpa mahārāja dhṛtarāṣṭro'mbikāsutaḥ //
dhṛtarāṣṭra uvāca /
sañjayādhirathirvīraḥ siṃhadviradavikramaḥ /
vṛṣabhapratimaskandho vṛṣabhākṣagatisvaraḥ //
vṛṣabho vṛṣabhasyeva yo yuddhe na nivartate /
śatrorapi mahendrasya vajrasaṃhanano yuvā //
yasya jyātalaśabdena śaravṛṣṭiraveṇa ca /
rathāśvanaramātaṅgā nāvatiṣṭhanti saṃyuge //
yamāśritya mahābāhuṃ dviṣatsaṅghaghnamacyutam /
duryodhano'karodvairaṃ pāṇḍuputrairmahārathaiḥ //
sa kathaṃ rathināṃ śreṣṭhaḥ karṇaḥ pārthena saṃyuge /
nihataḥ puruṣavyāghraḥ prasahyāsahyavikramaḥ //
yo nāmanyata vai nityamacyutaṃ ca dhanañjayam /
na vṛṣmīnsahitānanyānsvabāhubaladarpitaḥ //
śārṅgagāṇḍīvadhanvānau sahitāvaparājitau /
ahaṃ divyādrathādekaḥ pātayiṣyāmi saṃyuge //
iti yaḥ satataṃ mandamavocallobhamohitam /
duryodhanamavācīnaṃ rājyakāmukamāturam //
yo'jayatsarvakāmbhojānāvantyānkekayaiḥ saha / gāndhārānmadrakānmātsyāṃstrigartāṃstaṅkaṇāñśakān /
pāñcālāṃśca videhāṃśca kulindānkāśikosalān sūhmānaṅgāṃśca vaṅgāṃśca niṣādānpuṇḍrakīkaṭān //
vatsānkaliṅgāndaradānaśmakānṛṣikānapi /
śabarānhārahūṇāṃśca praghūṇānsaralānapi //
mleccharāṣṭrādhipāṃścaiva durgānāṭavikāṃstathā /
jitvaitānsamare vīraḥ pradīptaiḥ kaṅkapatribhiḥ //
karamāhārayāmāsa jitvā sarvānarīṃstathā / duryodhanasya vṛddhyarthaṃ rādheyo rathināṃ varaḥ /
divyāstravimanhātejāḥ karṇo vaikartano vṛṣaḥ //
senāgopaśca sa kathaṃ śatrubhiḥ paramāstravit /
ghātitaḥ pāṇḍavaiḥ śūraiḥ samare vīryaśālibhiḥ //
vṛṣo mahendro deveṣu vṛṣaḥ karṇo nareṣvapi /
tṛtīyamanyaṃ lokeṣu vṛṣaṃ naivānuśuśruma //
uccaiḥ śravā varo'śvānāṃ rājñāṃ vaiśravaṇo varaḥ /
varo mahendro devānāṃ karṇaḥ praharatāṃ varaḥ //
yo'jitaḥ pārthivaiḥ śūraiḥ samarthairvīryaśālibhiḥ /
duryodhanasya vṛddhyarthaṃ kṛtsnāmurvīmathājayat //
yaṃ labdhvā māgadho rājā sāntvamāno'tha sauhṛdaiḥ /
arautsītpārthivaṃ kṣatramṛte yādavakauravān //
taṃ śrutvā nihataṃ karṇaṃ dvairathe savyasācinā /
śokārṇave nimagno'haṃ bhinnā nauriva sāgare //
taṃ vṛṣaṃ nihataṃ śrutvā dvairathe rathināṃ varam /
śokārṇave nimagno'hamapluvaḥ sāgare yathā //
īdṛśairyadyahaṃ duḥkhairna vinaśyāmi sañjaya /
vajrāddṛḍhataraṃ manye hṛdayaṃ mama durbhidam //
jñātisambandhimitrāṇāmimaṃ śrutvā parābhavam /
ko madanyaḥ pumām̐lloke na jahyātsūta jīvitam //
viṣamagniṃ prapātaṃ ca parvatāgrādahaṃ vṛṇe / mahāprasthānagamanaṃ jalaṃ prāyopaveśanam /
na hi śakṣyāmi duḥkhāni soḍhuṃ kaṣṭāni sañjaya //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0