Mahabharata · Chapter 8.4

māmakasyāsya sainyasya hṛtotsekasya s̤añjaya /
avaśeṣaṃ na paśyāmi kakude mṛdite sati //

tau hi vīrau maheṣvāsau madarthe kurusattamau /
bhīṣmadroṇau hatau śrutvā konvartho jīvitena me //

na ca mṛṣyāmi rādheyaṃ hatamāhavaśobhinam /
yasya bāhvorbalaṃ tulyaṃ kuñjarāṇāṃ śataṃ śatam //

hatapravarasainyaṃ me yathā śaṃsasi sañjaya /
ahatānapi me śaṃsa ye'tra jīvanti kecana //

eteṣu hi mṛteṣvadya ye tvayā parikīrtitāḥ /
ye'pi jīvanti te sarve mṛtā iti matirmama //
sañjaya uvāca /

yasminmahāstrāṇi samarpitāni citrāṇi śubhrāṇi caturvidhāni /
divyāni rājanvihitāni caiva droṇena vīre dvijasattamena //

mahārathaḥ kṛtimānkṣiprahasto dṛḍhāyudho dṛḍhamuṣṭirdṛḍheṣuḥ /
sa vīryavāndroṇaputrastarasvī vyavasthito yodvukāmastvadarthe //

ānartavāsī hṛdikātmajo'sau mahārathaḥ sātvatānāṃ variṣṭhaḥ /
svayaṃ bhojaḥ kṛtavarmā kṛtāstro vyavasthito yodvukāmastvadarthe //

ārtāyaniḥ samare duṣprakampyaḥ senāgraṇīḥ prathamastāvakānām /
yaḥ svasrīyānpāṇḍaveyānvisṛjya satyāṃ vācaṃ svāṃ cikīrṣustarasvī //

tajovadhaṃ sūtaputrasya saṅkhye pratiśrutyājātaśatroḥ purastāt /
durādharṣaḥ śakrasamānavīryaḥ śalyaḥ sthito yodvukāmastvadarthe //

śāradvato gautamaścāpi rāja-- nmahābāhucitrāstrayodhī /
dhanuścitraṃ sumahadbhāvarasāhaṃ vyavasthito yodvukāmaḥ pragṛhya //

gāndhārarājaḥ sasutaśca rāja-- ndurdyūtadevī kalahapriyaśca /
gāndhāramukhyairyavanaiśca rāja-- nvyavasthito yodvukāmastvadarthe //

mahārathaḥ kekayarājaputraḥ sadaśvayuktaṃ ca patākinaṃ ca /
rathaṃ samāruhya kurupravīra vyavasthito yodvukāmastvadarthe //

tathā sutaste jvalanārkavarṇaṃ rathaṃ samāsthāya kurupravīraḥ /
vyavasthitaḥ purumitro narendra vyabhre sūryo bhrājamāno yathā khe //

duryodhano nāgakulasya madhye vyavasthitaḥ siṃha ivābabhāse /
rathena jāmbūnadabhūṣaṇena vyavasthitaḥ samare yotsyamānaḥ //

sa rājamadhye puruṣapravīro rarāja jāmbūnadacitravarmā /
padmaprabho vahnirivālpadhūmo meghāntare sūrya iva prakāśaḥ //

tathā suṣeṇo'pyasicarmapāṇi-- stavātmajaḥ satyasenaśca vīraḥ /
vyavasthitau citrasenena sārdhaṃ hṛṣṭātmānau samare yoddhakāmau //

hīniṣevo bhāratarājaputra ugrāyudhaḥ śrutavarmā jayaśca /
śalaśca satyavrataduḥśalau ca vyavasthitāḥ sahasainyā narāgryāḥ //

kaitavyānāmadhipaḥ śūramānī raṇeraṇe śatruhā rājaputraḥ /
rathī hayī nāgapattiprayāyī vyavasthito yodvukāmastvadarthe //

vīraḥ śrutāyuśca dhṛtāyudhaśca citrāṅgadaścitrasenaśca vīraḥ /
vyavasthitā yodvukāmā narāgryāḥ prahāriṇo māninaḥ satyasandhāḥ //

karṇātmajaḥ satyasandho mahātmā vyavasthitaḥ samare yodvukāmaḥ //

athāparau karṇasutau varāstrau vyavasthitau laghuhastau narendra /
bale mahatyulbaṇasatvavīryau samāsthitau yodvukāmau tvadarthe //

etaiśca mukhyairaparaiśca rāja-- nyodhapravīrairamitaprabhāvaiḥ /
vyavasthito nāgakulasya madhye yathā mahendraḥ kururājo jayāya //
dhṛtarāṣṭra uvāca /

ākhyātā jīvamānā ye pare sainyā yathāyatham /
itīdamavagacchāmi vyaktamarthābhipattitaḥ //
vaiśampāyana uvāca /

evaṃ bruvanneva tadā dhṛtarāṣṭro'mbikāsutaḥ / hatapravīraṃ bhūyiṣṭhaṃ kiñciccheṣaṃ svakaṃ balam /
śrutvā vyāmohamāgacchacchokavyākulitendriyaḥ //

vyākulaṃ me manastāta śrutvā sumahadapriyam // mano muhyati cāṅgāni na ca śaknomi dhāvitum /
ityevamuktvā vacanaṃ dhṛtarāṣṭro'mbikāsutaḥ / bhrāntacittastataḥ so'tha babhūva jagatīpatiḥ //