Mahabharata · Chapter 8.49

kṛtavarmā kṛpo drauṇiḥ sūtaputraśca māriṣa /
ulūkaḥ saubalaścaiva rājā ca saha sodaraiḥ //

sīdamānāṃ camūṃ dṛṣṭvā pāṇḍuputrabhayārditām /
samujjahruḥ sma vegena bhinnāṃ nāvamivārṇave //

tato yuddhamatīvāsīnmuhūrtamiva bhārata /
bhīrūṇāṃ trāsajananaṃ śūrāṇāṃ harṣavardhanam //

kṛpeṇa śaravarṣāṇi pratimuktāni saṃyuge /
sṛñjayāṃśchādayāmāsuḥ śalabhānāṃ vrajā iva //

śikhaṇḍī ca tataḥ kruddho gautamaṃ tvarito yayau /
vavarṣa śaravarṣāṇi samantāddvijapuṅgavam //

kṛpastu śaravarṣaṃ tadvinihatya mahāstravit /
śikhaṇḍinaṃ raṇe kruddho vivyādha daśabhiḥ śaraiḥ //

tataḥ śikhaṇḍī kupitaḥ śaraiḥ saptabhirāhave /
kṛpaṃ vivyādha kupitaṃ kaṅkapatrairajihmagaiḥ //

tataḥ kṛpaḥ śaraistīkṣṇaiḥ so'tividdho mahārathaḥ / tataḥ suniśitaistīkṣṇaiḥ kṣuraprairhemabhūṣitaiḥ /
vyaśvasūtarathaṃ cakre śikhaṇḍinamatho dvijaḥ //

hatāśvāttu tato yānādavaplutya mahārathaḥ /
khaṅgaṃ carma tathā gṛhya satvaraṃ brāhmaṇaṃ yayau //

tamāpatantaṃ sahasā śaraiḥ sannataparvabhiḥ /
vārayāmāsa samare tadadbhutamivābhavat //

tatrādbhutamapaśyāma śilānāṃ plavanaṃ yathā /
niśceṣṭo yadraṇe rājañchikhaṇḍī samatiṣṭhata //

kṛpeṇa vāritaṃ dṛṣṭvā śikhaṇḍinamatho nṛpa /
pratyudyayau kṛpaṃ tūrṇaṃ dhṛṣṭadyumno mahārathaḥ //

dhṛṣṭadyumnaṃ tato yāntaṃ śāradvatarathaṃ prati /
pratijagrāha vegena kṛtavarmā mahārathaḥ //

yudhiṣṭhiramathāyāntaṃ śāradvatarathaṃ prati /
saputraṃ sahasainyaṃ ca droṇaputro nyavārayat //

nakulaṃ sahadevaṃ ca tvaramāṇau mahārathau /
pratijagrāha te putraḥ śaravarṣeṇa vārayan //

bhīmasenaṃ karūśāṃśca kekayānsaha sṛñjayaiḥ /
karṇo vaikartano yuddhe vārayāmāsa bhārata //

śikhaṇḍine tato bāṇānkṛpaḥ śāradvato yudhi /
prāhiṇottavarayā yukto bībhatsoratha sannidhau //

tāñcharānpreṣitāṃstena samantātsvarṇabhūṣitān /
ciccheda khaṅgamāvidhya bhrāmayaṃśca punaḥ punaḥ //

śatacandraṃ ca taccarma gautamastasya bhārata /
vyadhamatsāyakaistūrṇaṃ tata uccukruśurjanāḥ //

sa vicarmā mahārāja khaṅgapāṇirupādravat /
kṛpastaṃ śarasaṅghātairādravantamapīḍayat //

śāradvataśarairgrastaṃ kliśyamānaṃ mahābalaḥ /
citraketusuto rājansuketustvarito yayau //

vikiranbrāhmaṇaṃ yuddhe bahubhirniśitaiḥ śaraiḥ /
abhyāpatadameyātmā gautamasya rathaṃ prati //

dṛṣṭvā viṣaktaṃ taṃ caiva brāhmaṇaṃ ca nivāritam /
apayātastatastūrṇaṃ śikhaṇḍī rājasattama //

suketustu tato rājangautamaṃ navabhiḥ śaraiḥ /
viddhvā vivyādha saptatyā punaścainaṃ tribhiḥ śaraiḥ //

athāsya saśaraṃ cāpaṃ punaściccheda māriṣa /
sārathiṃ ca śareṇāsya mṛśaṃ marmasvatāḍayat //

gautamastu tataḥ kruddho dhanurgṛhya navaṃ dṛḍham /
suketuṃ triṃśatā bāṇaiḥ sarvamarmasvatāḍayat //

sa vihvalitasarvāṅgaḥ pracacāla rathottame /
bhūmikampe yathā vṛkṣaścacālākampito bhṛśam //

calatastasya kāyāttuṃ śiro jvalitakuṇḍalam /
soṣṇīṣaṃ saśirastrāṇaṃ kṣurapreṇa tvapātayat //

tacchiraḥ prāpatadbhūmau śyenāhṛtamivāmiṣam /
tato'sya kāyo vasudhāṃ paścātprāpatadacyuta //

tasminhate mahārāja putrāstasya padānugāḥ /
gautamaṃ samare tyaktvā dudruvuste diśo daśa //

dhṛṣṭadyumnaṃ tu samare sannivārya mahārathaḥ /
kṛtavarmā'bravīdvṛṣṭastiṣṭhatiṣṭheti bhārata //

tadabhūttumulaṃ yudvaṃ vṛṣṇipārṣatayo raṇe /
āmiṣārthe yathā yuddhaṃ śyenayoḥ kruddhayornṛpa //

dhṛṣṭadyumnastu samare hārdikyaṃ navabhiḥ śaraiḥ /
ājaghānorasi krudvaḥ pīḍayanhṛdikātmajam //

kṛtavarmā tu samare pārṣatena dṛḍhāhataḥ /
pārṣataṃ sarathaṃ sāśvaṃ chādayāmāsa sāyakaiḥ //

sarathaśchādito rājandhṛṣṭadyumno na dṛśyate /
meghairiva paricchanno bhāskaro jaladhāribhiḥ //

vidhūya taṃ bāṇagaṇaṃ śaraiḥ kanakabhūṣaṇaiḥ /
vyarocata raṇe rājandhṛṣṭadyumnaḥ kṛtavraṇaḥ //

tatastu pārṣataḥ kruddhaḥ śastravṛṣṭiṃ sudāruṇām /
kṛtavarmāṇamāsādya vyasṛjatpṛtanāpatiḥ //

tāmāpatantīṃ sahasā śastravṛṣṭiṃ sudāruṇām /
śarairanekasāhasrairhārdikyo'vārayadyudhi //

dṛṣṭvā tu vāritāṃ yuddhe śastravṛṣṭiṃ durāsadām /
kṛtavarmāṇamāsādya vārayāmāsa pārṣataḥ //

yathā yugmarathenājau vāhānvāheramiśrayat /
gṛhītvā carma khaṅgaṃ ca rathaṃ tasyāvapupluve //

militeṣvatha vāheṣu pratyāsanne ca pārṣate /
dṛṣṭvā'padānaṃ tasyāśu gadāṃ jagrāha sātvataḥ //

gadāpāṇistato rājanrathāttūrṇamavaplutaḥ /
tamadṛṣṭvā rathopasthe sārathiṃ samatāḍayat //

khaṅgena śitadhāreṇa sa hataḥ prāpatadrathāt /
kṛtavarmā tato hṛṣṭastalaśabdaṃ cakāra ha //

pārṣataṃ cābravīdrājannehyehīti punaḥpunaḥ /
sa taṃ na mamṛṣe yudve talaśabdaṃ samīritam //

avaplutya rathāttasmātsvarathaṃ punarāsthitaḥ /
abhyayātsa tu tattūrṇaṃ tiṣṭhatiṣṭheti cābravīt //

tato rājanmaheṣvāsaṃ kṛtavarmāṇamāśu vai /
gadāṃ gṛhya punarvegātkṛtavarmāṇamāhanat //

so'tividvo balavatā nyapatanmūrcchayā hataḥ /
śrutarvā rathamāropya apovāha raṇājirāt //

dhṛṣṭadyumnastu samare dṛṣṭvā śatruṃ mahārathaḥ /
kauravānsamare tūrṇaṃ vārayāmāsa sāyakaiḥ //

tataste tāvakā yodhā dhṛṣṭadyumnamupādravan /
siṃhanādaravāṃścakrustato yuddhamavartata //