Mahabharata · Chapter 8.48
vartamāne tathā yuddhe kṣatriyāṇāṃ nimajjane /
gāṇḍīvasya mahāghoṣaḥ śrūyate yudhi māriṣa //
saṃśaptakānāmakarotkadanaṃ yatra pāṇḍavaḥ /
kosalānāṃ tathā rājannārāyaṇabalasya ca //
saṃśaptakāstu samare śaravṛṣṭiḥ samantataḥ /
apātayanpārthamūrdhni jayagṛddhāḥ pramanyavaḥ //
tāṃ śastravṛṣṭimāyāntīmurasā dhārayanprabhuḥ /
vyagāhata parānpārtho vinighnanrathināṃ varān //
vikṣobhya tu rathānīkaṃ kaṅkapatraiḥ śilāśitaiḥ /
āsasāda tataḥ pārthaḥ suśarmāṇaṃ mahāratham //
sa tasya śaravarṣāṇi vavarṣa rathināṃ varaḥ /
tathā saṃśaptakāścaiva pārthasya samare sthitāḥ //
suśarmā tu tataḥ pārthaṃ viddhvā daśabhirāśugaiḥ /
janārdanaṃ tribhirbāṇairahanaddakṣiṇe bhuje //
tato'pareṇa bhallena ketuṃ pārthasya māriṣa /
vivyādha samare rājansuśarmā krodhamūrcchitaḥ //
sa vānaravaro rājanviśvakarmakṛto mahān /
nanāda sumahānādaṃ nṛtyanniva vibhīṣayan //
kapestu ninadaṃ śrutvā santrastā tava vāhinī /
bhayaṃ vipulamāsādya niśceṣṭā samapadyata //
tataḥ sā śuśubhe senā niśceṣṭā'vasthitā nṛpa /
nānāpuṣpasamākīrṇaṃ yathā citrīkṛtaṃ vanam //
pratilabhya tataḥ sañjñāṃ yodhāste kurusattama /
arjunaṃ siṣicurbāṇaiḥ parvataṃ jaladā iva //
sañchādya samare pārthaṃ parivavruḥ samantataḥ / te hayānrathacakre tu ratheṣāṃ cāpi māriṣa /
grahītuṃ pracakramuścaiva krodhāviṣṭāḥ samantataḥ //
nigṛhya tu rathaṃ tasya yodhāste tu sahasraśaḥ /
rathabandhaṃ pracakrurhi pāṇḍavasyāmitaujasaḥ //
rathamāruruhuḥ kecitkṛṣṇapārthau jighṛkṣavaḥ /
saṃśaptakānāṃ yodhāste siṃhanādāṃśca nedire //
apare jagṛhuścaiva keśavasya mahābhujau /
pārthaṃ caike mahārāja rathasthaṃ jagṛhurmudā //
acyutaḥ sa mahābāhurvidhunvanraṇamūrdhani /
pātayāmāsa tānsarvānduṣṭahastīva hastipān //
sa rathastairgṛhītastu pāṇḍavasya mahātmanaḥ /
spandituṃ nāśakadrājaṃstadadbhutamivābhavat //
tataḥ pārtho mahābāhuḥ saṃvṛtaḥ stairmahārathaiḥ /
nigṛhītaṃ rathaṃ dṛṣṭvā tāṃścāpyādravato bahūn //
rathārūḍhāṃśca subahūnpadā'kṣipya nyapātayat /
apātayadasambhrāntaḥ śarairāsannayodhibhiḥ //
tāṃstāpayitvā samare pārthaḥ parapurañjayaḥ /
smayanniva mahābāhuḥ keśavaṃ vākyamabravīt //
paśya kṛṣṇa mahābāho saṃśaptakagaṇānbahūn /
kurvato'sukaraṃ karma mumūrṣūnkālacoditān //
rathabandhamimaṃ prāpya pṛthivyāṃ nāsti kaścana /
yaḥ saheta pumām̐lloke madanyaḥ kṣatriyarṣabhaḥ //
paśyaitatānadya samare matprayuktaiḥ sutejanaiḥ /
pātyamānānraṇe kṛṣṇa śarairāśīviṣopamaiḥ //
ityevamuktvā bībhatsuḥ śaṅkhapravaramuttamam /
vyanādayadameyātmā devadattaṃ mahāmṛdhe //
devadattasvanaṃ śrutvā keśavo'pi mahāyaśāḥ /
pāñcajanyasvanaṃ cakre pūrayanniva rodasī //
tayoḥ śaṅkhasvanaṃ śrutvā saṃśaptakavarūthinī /
sañcacāla mahārāja vitrastā cādravadbhṛśam //
nāgamastraṃ tataḥ pārthaḥ prāduścakre hasanniva /
pādabandhaṃ sa teṣāṃ vai cakre tena mahāstravit //
yānuddiśya raṇe pārthaḥ pādabandhaṃ cakāra ha /
te baddhāḥ pādabandhena yodhāḥ saṃśaptakāstadā //
nirviceṣṭāstadā'bhūvanpāṇḍavasyāstratejasā / nirviceṣṭāṃstato yodhānavadhītpāṇḍunandanaḥ /
yathendraḥ samare daityāṃstārakasya vadhe purā //
te vadhyamānāḥ samare mumucustaṃ rathottamam /
āyudhāni ca sarvāṇi visraṣṭumupacakramuḥ //
tataḥ suśarmā rājendra gṛhītāṃ vīkṣya vāhinīm /
sauparṇamastraṃ tvaritaḥ prāduścakre mahārathaḥ //
tataḥ suparṇāḥ sampeturbhakṣayanto bhujaṅgamān /
tato vidudruvurnāgāstāndṛṣṭvā khecarānnṛpa //
tadvimuktaṃ balaṃ reje pādabandhādviśāmpate /
meghabandhādyathā mukto bhāskarastāpayanprajāḥ //
vipramuktāḥ svakā yodhāḥ phalgunasya rathaṃ prati /
sasṛjuḥ śarasaṅghāṃśca śastrasaṅghāṃśca māriṣa //
tāṃ mahāstramayīṃ vṛṣṭiṃ śaraiḥ sañchidya bhārata /
avadhītsatato yodhānvāsaviḥ paravīrahā //
suśarmā tu tato rājanbāṇena nataparvaṇā /
arjunaṃ hṛdaye viddhvā vivyādhānyaistrisaptabhiḥ //
sa gāḍhaviddho vyathito rathopastha upāviśatat /
tata uccukruśuḥ sarve hataḥ pārtha iti bruvan //
tataḥ śaṅkhaninādāśca bherīśabdāśca puṣkalāḥ /
nānāvāditraninadāḥ siṃhanādāśca jajñire //
pratilabhya tataḥ sañjñāṃ śvetāśvaḥ kṛṣṇasārathiḥ / so'tividdho maheṣvāsaḥ śarairāśīvipopamaiḥ /
suśarmāṇaṃ mahārāja krodhāviṣṭo mahārathaḥ //
tataḥ śaraśataiḥ pārthaḥ sañchādyainaṃ kṣaṇādraṇe /
diśastu vārayāmāsa bāṇaistatra mahāstravit //
vimukhīkṛtya samare suśarmāṇaṃ dhanañjayaḥ /
aindramastramameyātmā prāduścakre hasanniva //
tato bāṇasahasrāṇi tadutsṛṣṭāni māriṣa /
sarvadikṣu vyadṛśyanta sūdayanti rathadvipān //
hayānpattīṃśca samare śastraiḥ śatasahasraśaḥ /
rarāja samare rājañśakro nighnannivāsurān //
vadhyamāne tataḥ sainye bhayaṃ sumahadāviśat /
saṃśaptakagaṇānāṃ ca gopālānāṃ ca bhārata //
na hi tatra pumānkaścidyo'rjunaṃ pratibudhyate /
paśyatāṃ tatra vīrāṇāmahanyata balaṃ tava //
hanyamānaṃ ca tadabhūnniśceṣṭaṃ ca parākrame //
ayutaṃ tatra yodhānāṃ hatvā pāṇḍusuto raṇe /
vyabhrājata mahārāja vidhūmo'gniriva jvalan //
caturdaśasahasrāṇi yāni dṛṣṭani bhārata /
rathānāmayutaṃ caiva trisahasrāśca dantinaḥ //
tataḥ saṃśaptakā bhūyaḥ parivavrurdhanañjayam /
martavyamiti niścitya jayaṃ vāpyanivartanam //
tatra yuddhaṃ mahaccāsīttāvakānāṃ viśāmpate / śūreṇa balinā sārdhaṃ pāṇḍavena kirīṭinā /
jitvā tānnyahanatpārthaḥ śatrūñśakra ivāsurān //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0