Mahabharata · Chapter 8.20
atitīvrāṇi duḥkhāni duḥsahāni bahūni ca /
tvatto'haṃ sañjayāśrauṣaṃ putrāṇāṃ caiva saṅkṣayam //
yathā tvaṃ me kathayase yathā yudvamavartata /
na santi sūta kauravyā iti me niścitā matiḥ //
duryodhanaśca virathaḥ kṛtastatra mahārathaḥ /
dharmaputraḥ kathaṃ cakre tasya vā nṛpatiḥ katham //
aparāhṇe kathaṃ yudvamabhavadromaharṣaṇam /
tanmamācakṣva tattvena kuśalo hyasi sañjaya //
sañjaya uvāca /
saṃsakteṣu tu sainyeṣu vadhyamāneṣu bhāgaśaḥ /
rathamanyaṃ samāsthāya putrastava viśāmpate //
krodhena mahatā yuktaḥ saviṣo bhujago yathā / duryodhanaḥ samālakṣya dharmarājaṃ yudhiṣṭhiram /
provāca sūtaṃ tvarito yāhiyāhīti bhārata //
tatra māṃ prāpaya kṣipraṃ sārathe yatra pāṇḍavaḥ /
dhriyamāṇātaprateṇa rājā rājati daṃśitaḥ //
sa sūtaścodito rājñā rājñaḥ syandanamuttamam /
yudhiṣṭhirasyābhimukhaṃ preṣayāmāsa saṃyuge //
tato yudhiṣṭhiraḥ krudvaḥ prabhinna iva kuñjaraḥ /
sārathiṃ codayāmāsa yāhi yatra suyodhanaḥ //
tau samājagmaturvīrau bhrātarau rathasattamau //
sametya ca mahāvīrau saṃrabdhau yudvadurmadau /
vavarṣaturmaheṣvāsau śarairanyonyamāhave //
tato duryodhano rājā dharmaśīlasya māriṣa /
śilāśitena bhallena dhanuściccheda saṃyuge //
taṃ nāmṛṣyata saṅkruddho hyavamānaṃ yudhiṣṭhiraḥ /
apavidhya dhanuśchinnaṃ krodhasaṃraktalocanaḥ //
anyatkārmukamādāya dharmaputraścamūmukhe /
duryodhanasya ciccheda dhvajaṃ kārmukameva ca //
athānyadvanurādāya putraste bharatarṣabha / yudhiṣṭhirasya cikṣepa śarānkanakabhūṣaṇān /
rukmapuṅkhānprasannāgrānsaviṣāniva pannagān //
tāvanyonyaṃ susaṅkruddhau śastravarṣāṇyamuñcatām /
siṃhāviva susaṃrabdhau parasparajigīṣayā //
jaghnatustau raṇe'nyonyaṃ nardamānau vṛṣāviva /
antaraṃ mārgamāṇau ca ceratustau mahārathau //
tataḥ pūrṇāyatotsṛṣṭaiḥ śaraistau tu kṛtavraṇau /
virejaturmahārāja kiṃśukāviva puṣpitau //
tato rājanvimuñcantau siṃhanādānmuhurmuhuḥ /
talayośca tathā śabdāndhanuṣaśca mahāhave //
śaṅkhaśabdavarāṃścaiva cakratustau nareśvarau /
anyonyaṃ tau mahārāja pīḍayāñcakraturbhṛśam //
tato yudhiṣṭhiro rājā putraṃ tava śaraistribhiḥ /
ājaghānorasi kruddho vajravegairdurāsadaiḥ //
prativivyādha taṃ tūrṇaṃ tava putro mahīpatiḥ /
pañcabhirniśitairbāṇaiḥ svarṇapuṅkhaiḥ śilāśitaiḥ //
tato duryodhano rājā śaktiṃ cikṣepa bhārata /
sarvapāraśavīṃ tīkṣṇāṃ maholkāpratimāṃ tadā //
tāmāpatantīṃ sahasā dharmarājaḥ śitaiḥ śaraiḥ /
tribhiściccheda sahasā taṃ ca vivyādha pañcabhiḥ //
nipapāta tataḥ sā'tha svarṇadaṇḍā mahāsvanā /
nipatantī maholkeva vyarājacchikhisannibhā //
śaktiṃ vinihatāṃ dṛṣṭvā putrastava viśāmpate /
navabhirniśitairbhallairnijaghāna yudhiṣṭhiram //
so'tividvo balavatā śatruṇaā śatrutāpanaḥ /
duryodhanaṃ samuddiśya bāṇaṃ jagrāha satvaraḥ //
samādhatta ca taṃ bāṇaṃ dhanurmadhye mahābalaḥ /
cikṣepa ca mahārāja tataḥ krudvaḥ parākramī //
sa tu bāṇaḥ samāsādya tava putraṃ mahāratham /
vyāmohayata rājānaṃ dharaṇīṃ ca dadāra ha //
tato duryodhanaḥ kruddho gadāmudyamya vegitaḥ /
vidhitsuḥ kalahasyāntaṃ dharmarājamupādravat //
tamudyatagadaṃ dṛṣṭvā daṇḍahastamivāntakam /
dharmarājo mahāśaktiṃ prāhiṇottava sūnave //
dīpyamānāṃ mahāvegāṃ maholkāṃ jvalitāmiva /
yamadaṇḍanibhāṃ ghorāṃ kālarātrimivāparām //
rathasthaḥ sa tayā vidvo varma bhittvā stanāntare /
bhṛśaṃ saṃvignahṛdayaḥ papāta ca mumoha ca //
nabhastamāha ca tataḥ pratijñāmanupālaya /
nāyaṃ vadhyastava nṛpa ityuktaḥ sa nyavartata //
tatastvaritamāgamya kṛtavarmā tavātmajam /
pratyapadyata rājānaṃ nimnaṃ vyasanārṇave //
gadāmādāya bhīmo'pi hemapaṭṭapariṣkṛtām /
abhidudrāva vegena kṛtavarmāṇamāhave //
evaṃ tadabhavadyuddhaṃ tvadīyānāṃ paraiḥ saha /
aparāhṇe mahārāja kāṅkṣatāṃ vijayaṃ yudhi //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0