Mahabharata · Chapter 7.95
praviṣṭayormahārāja pārthavārṣṇeyayo raṇe /
duryodhane prayāte ca pṛṣṭhataḥ puruṣarṣabhe //
javenābhyadravandroṇaṃ mahatā niḥsvanena ca /
pāṇḍavāḥ somakaiḥ sārdhaṃ tato yuddhamavartata //
tadyuddhamabhavattīvraṃ tumulaṃ romaharṣaṇam /
kurūṇāṃ pāṇḍavānāṃ ca vyūhasya purato'dbhutam //
rājankadācinnāsmābhirdṛṣṭaṃ tādṛṅka ca śrutam /
yādṛṅmadhyagate sūrye yuddhamāsīdviśāmpate //
dhṛṣṭadyumnamukhāḥ pārthā vyūḍhānīkāḥ prahāriṇaḥ /
droṇasya sainyaṃ te sarve śaravarṣairavākiran //
vayaṃ droṇaṃ puraskṛtya sarvaśastrabhṛtāṃ varam /
pārṣatapramukhānpārthānabhyavarṣāma sāyakaiḥ //
mahāmeghāvivodīrṇau miśravātau himātyaye /
senāgre pracakāśete rucire rathabhūṣite //
sametya tu mahāsene cakraturvegamuttamam /
jāhnavīyamune nadyau prāvṛṣīvolbaṇodake //
nānāśastrapurovāto dvipāśvarathasaṃvṛtaḥ /
gadāvidyunmahāraudraḥ saṅgrāmajalado mahān //
bhāradvājānilodbhūtaḥ śaradhārāsahasravān /
abhyavarṣanmahāraudraṃ pāṇḍusenāgnimuddhatam //
samudramiva gharmānte viśanghoro mahānilaḥ /
vyakṣobhayadanīkāni pāṇḍavānāṃ dvijottamaḥ //
te'pi sarvaprayatnena droṇameva samādravan /
bibhitsanto mahāsetuṃ vāryoghāḥ prabalā iva //
vārayāmāsa tāndroṇo jalaughamacalo yathā /
pāṇḍavānsamare kruddhānpāñcālāṃśca sakekayān //
athāpare ca rājānaḥ parivṛtya samantataḥ /
mahābalā raṇe śūrāḥ pāñcālānanvavārayan //
tato raṇe naravyāghraḥ pārṣataḥ pāṇḍavaiḥ saha /
sañjaghānāsakṛddroṇaṃ bibhitsurarivāhinīm //
yathaiva śaravarṣāṇi droṇo varṣati pārṣate /
tathaiva śaravarṣāṇi dhṛṣṭadyumno'pyavarṣata //
sanistriṃśapurovātaḥ śaktiprāsarṣṭisaṃvṛtaḥ /
jyāvidyuccāpasaṃhādo dhṛṣṭadyumnabalāhakaḥ //
śaradhārāśmavarṣāṇi vyasṛjatsarvato diśam /
nighnanrathavarāśvaughānplāvayāmāsa vāhinīm //
yaṃyamārcchaccharairdroṇaḥ pāṇḍavānāṃ rathavrajam /
tatastataḥ śarairdroṇamapākarṣata pārṣataḥ //
tathā tu yatamānasya droṇasya yudhi bhārata /
dhṛṣṭadyumnaṃ samāsādya tridhā sainyamabhidyata //
bhojameke'bhyavartanta jalasandhaṃ tathā'pare /
pāṇḍavairhanyamānāśca droṇamevāpare yayuḥ //
saṅghaṭṭayati sainyāni droṇastu rathināṃ varaḥ /
vyadhamaccāpi tānyasya dhṛṣṭadyumno mahārathaḥ //
dhārtarāṣṭrāstathā bhūtā vadhyante pāṇḍusṛñjayaiḥ /
agopāḥ paśavo'raṇye bahubhiḥ śvāpadairiva //
kālaḥ sma grasate yodhāndhṛṣṭadyumnena mohitān /
saṅgrāme tumule tasminniti sammenire janāḥ //
kunṛpasya yathā rāṣṭraṃ durbhikṣavyādhitaskaraiḥ /
drāvyate tadvadāpannā pāṇḍavaistava vāhinī //
arkaraśmivimiśreṣu śastreṣu kavaceṣu ca /
cakṣūṃṣi pratyahanyanta sainyena rajasā tathā //
tridhā bhūteṣu sainyeṣu vadhyamāneṣu pāṇḍavaiḥ /
amarṣitastato droṇaḥ pāñcālānvyadhamaccharaiḥ //
mṛdgatastānyanīkāni nighnataścāpi sāyakaiḥ /
babhūva rūpaṃ droṇasya kālāgneriva dīpyataḥ //
rathaṃ nāgaṃ hayaṃ cāpi pattinaśca viśāmpate /
ekaikeneṣuṇā saṅkhye nirbibheda mahārathaḥ //
pāṇ़ḍavānāṃ tu sainyeṣu nāsti kaścitsa bhārata /
dadhāra yo raṇe bāṇāndroṇacāpacyutānprabho //
tatpacyamānamarkeṇa droṇasāyakatāpitam /
babhrāma pārṣataṃ sainyaṃ tatratatraiva bhārata //
hanyamānaṃ tu tatsainyaṃ bhāradvājena sarvataḥ /
śarairagniśikhākārairdahyate bharatarṣabha //
tathaiva pārṣatenāpi kālyamānaṃ balaṃ tava /
abhavatsarvato dīptaṃ śuṣkaṃ vanamivāgninā //
bādhyamāneṣu sainyeṣu droṇapārṣatasāyakaiḥ /
tyaktvā prāṇānparaṃ śaktyā yudhyante svargalipsavaḥ //
tāvakānāṃ pareṣāṃ ca yudhyatāṃ bharatarṣabha /
nāsītkaścinmahārāja yo'tyākṣītsaṃyugaṃ bhayāt //
bhīmasenaṃ tu kaunteyaṃ sodaryāḥ paryavārayan /
viviṃśatiścitraseno vikarṇaśca mahārathaḥ //
vindānuvindāvāvantyau kṣemadhūrtiśca vīryavān /
trayāṇāṃ tava putrāṇāṃ traya evānuyāyinaḥ //
bāhlīkarājastejasvī kulaputro mahārathaḥ /
sahasenaḥ sahāmātyo draupadeyānavārayat //
śaibyo govāsano rājā yodhairdaśaśatāvaraiḥ /
kāśyasyābhibhuvaḥ putraṃ parākrāntamavārayat //
ajātaśatruṃ kaunteyaṃ jvalantamiva pāvakam / madrāṇāmīśvaraḥ śalyo rājā rājānamāvṛṇot /
duḥśāsanastvavasthāpya svamanīkamamarṣaṇaḥ /
sātyakiṃ prayayau kruddhaḥ śūro rathavaraṃ yudhi //
svakenāhamanīkena sannaddhaḥ kavacāvṛtaḥ /
catuḥśatairmaheṣvāsaiścekitānamavārayam //
śakunistu sahānīko mādrīputrāvavārayat /
gāndhārakaiḥ saptaśataiścāpaśaktyasipāṇibhiḥ //
vindānuvindāvāvantyau virāṭaṃ matsyamārcchatām /
prāṇāṃstaktvā maheṣvāsau mitrārthe'bhyudyatāyudhau //
śikhaṇḍinaṃ yājñaseniṃ rundhānamaparājitam /
bāhlīkaḥ pratisaṃyattaḥ parākrāntamavārayat //
dhṛṣṭadyumnaṃ tu pāñcālyaṃ krūraiḥ sārdhaṃ prabhadrakaiḥ /
āvantyaḥ sahasauvīraiḥ kruddharūpamavārayat //
ghaṭotkacaṃ tathā śūraṃ rākṣasaṃ krūrakarmiṇam /
alāmudho'dravattūrṇaṃ kruddhamāyāntamāhave //
alambusaṃ rākṣasendraṃ kuntibhojo mahārathaḥ /
sainyena mahatā yuktaḥ kruddharūpamavārayat //
saindhavaḥ pṛṣṭhatastvāsītsarvasainyasya bhārata /
rakṣitaḥ parameṣvāsaiḥ kṛpaprabhṛtibhī rathaiḥ //
tasyāstāṃ cakrarakṣau dvau saindhavasya bṛhattamau /
drauṇirdakṣiṇato rājansūtaputraśca vāmataḥ //
pṛṣṭhagopāstu tasyāsansaumadattipurogamāḥ /
kṛpaśca vṛṣasenaśca śalaḥ śalyaśca durjayaḥ //
nītimanto maheṣvāsāḥ sarve yuddhaviśāradāḥ /
saindhavasya vidhāyaivaṃ rakṣāṃ yuyudhire tataḥ //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0