Mahabharata · Chapter 7.92

sanniruddhastu taiḥ pārtho mahābalaparākramaḥ /
drutaṃ samanuyātaśca droṇena rathināṃ varaḥ //

kiranniṣugaṇāṃstīkṣṇānsa raśmīniva bhāskaraḥ /
tāpayāmāsa tatsainyaṃ dehaṃ vyādhigaṇo yathā //

aśvo viddho rathaśchinnaḥ sārohaḥ pātito gajaḥ /
chatrāṇi cāpaviddhāni rathāścakrairvinā kṛtāḥ //

vidrutāni ca sainyāni śarārtāni samantataḥ /
ityāsīttumulaṃ yuddhaṃ na prājñāyata kiñcana //

teṣāṃ saṃyacchatāṃ saṅkhye parasparamajihmagaiḥ /
arjuno dhvajinīṃ rājannabhīkṣṇaṃ samakampayat //

satyāṃ cikīrṣamāṇastu pratijñāṃ satyasaṅgaraḥ /
abhyadravadrathaśreṣṭhaṃ śoṇāśvaṃ śvetavāhanaḥ //

taṃ droṇaḥ pañcaviṃśatyā marmabhidbhirajihmagaiḥ /
antevāsinamācāryo maheṣvāsaṃ samārpayat //

taṃ tūrṇamiva bībhatsuḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ /
abhyadhāvadiṣūnasyanniṣuvegavighātakān //

tasyāśu kṣipato bhallānbhallaiḥ sannataparvabhiḥ /
pratyavidhyadameyātmā brahmāstraṃ samudīrayan //

tadadbhutamapaśyāma droṇasyācāryakaṃ yudhi /
yatamāno yuvā nainaṃ pratyavidhyadyadarjunaḥ //

kṣaranniva mahāmegho vāridhārāḥ sahasraśaḥ /
droṇameghaḥ pārthaśailaṃ vavarṣa śaravṛṣṭibhiḥ //

arjunaḥ śaravarṣaṃ taccharavarṣeṇa vīryavān /
avārayadasambhrānto na tvācāryamapīḍayat //

droṇastu pañcaviṃśatyā śvetavāhanamārdayat /
vāsudevaṃ ca saptatyā bāhvorurasi cāśugaiḥ //

pārthastu prahasandhīmānācāryaṃ sa śaraughiṇam /
visṛjantaṃ śitānbāṇānavārayata taṃ yudhi //

atha tau vadhyamānau tu droṇena rathasattamau /
avarjayetāṃ durdharṣaṃ yugāntāgnimivotthitam //

varjayanniśitānbāṇāndroṇacāpaviniḥ sṛtān /
kirīṭamālī kaunteyo bhojānīkamathāviśat //

so'ntarā kṛtavarmāṇaṃ kāmbhojaṃ ca sudakṣiṇam /
abhyayādvarjayandroṇaṃ mainākamiva parvatam //

tato bhojo naravyāghro durdharṣaṃ kurusattamam /
avidhyattūrṇamavyagro daśabhiḥ kaṅkapatribhiḥ //

tamarjunaḥ śatenājau rājanvivyādha patriṇām /
punaścānyaistribhirbāṇairmohayanniva sātvatam //

bhojastu prahasanpārthaṃ vāsudevaṃ ca mādhavam /
ekaikaṃ pañcaviṃśatyā sāyakānāṃ samārpayat //

tasyārjuno dhanuśchittvā viyādhainaṃ trisaptabhiḥ /
śarairagniśikhākāraiḥ kruddhāśīviṣasannibhaiḥ //

athānyaddhanurādāya kṛtavarmā mahārathaḥ /
pañcabhiḥ sāyakaistūrṇaṃ vivyādhorasi bhārata //

punaśca niśitairbāṇaiḥ pārthaṃ vivyādha pañcabhiḥ /
taṃ pārtho navabhirbāṇairājaghāna stanāntare //

dṛṣṭvā viṣaktaṃ kaunteyaṃ kṛtavarmarathaṃ prati /
cintayāmāsa vārṣṇeyo na naḥ kālātyayo bhavet //

tataḥ kṛṣṇo'bravītpārthaṃ kṛtavarmaṇi mā dayām /
kuru sambandhakaṃ hitvā pramathyainaṃ viśātaya //

tataḥ sa kṛtavarmāṇaṃ mahoyitvā'rjunaḥ śaraiḥ /
abhyagājjavanairaśvaiḥ kāmbhojānāmanīkinīm //

amarṣitastu hārdikyaḥ praviṣṭe śvetavāhane /
vidhunvansaśaraṃ cāpaṃ pāñcālyābhyāṃ samāgataḥ //

cakrarakṣau tu pāñcālyāvarjunasya padānugau /
paryavārayadāyāntau kṛtavarmā ratheṣubhiḥ //

tāvavidhyattato bhojaḥ kṛtavarmā śitaiḥ śaraiḥ /
tribhireva yudhāmanyuṃ caturbhiścottamaujasam //

tāvapyenaṃ vividhaturdaśabhirdaśabhiḥ śaraiḥ / tribhireva yudhāmanyuruttagaujāstribhistathā /
sañcicchidaturapyasya dhvajaṃ kārmukameva ca //

athānyaddhanurādāya hārdikyaḥ krodhamūrcchitaḥ /
kṛtvā vidhanuṣau vīrau śaravarṣairavākirat //

tāvanye dhanuṣī sajye kṛtvā bhojaṃ vijaghnatuḥ /
tenāntareṣu bībhatsurviveśāmitravāhinīm //

na lebhāte tu tau dvāraṃ vāritau kṛtavarmaṇā /
dhārtarāṣṭreṣvanīkeṣu yatamānau nararṣabhau //

anīkānyardayanyuddhe tvaritaḥ śvetavāhanaḥ /
nāvadhītkṛtavarmāṇaṃ prāptamapyarisūdanaḥ //

taṃ dṛṣṭvā tu tathā'yāntaṃśūro rājā śrutāyudhaḥ /
abhyadravatsusaṅkruddho vidhunvāno mahaddhanuḥ //

sa pārthaṃ tribhirānarcchatsaptatyā ca janārdanam /
kṣurapreṇa sutīkṣṇena pārthaketumatāḍayat //

tato'rjuno navatyā tu śarāṇāṃ nataparvaṇām /
ājaghāna bhṛśaṃ kruddhastotrairiva mahādvipam //

sa tanna mamṛṣe rājanpāṇḍaveyasya vikramam /
athainaṃ saptasaptatyā nārācānāṃ samārpayat //

tasyārjuno dhanuśchittvā śarāvāpaṃ nikṛtya ca /
ājaghānorasi kruddhaḥ saptabhirnataparvabhiḥ //

athānyaddhanurādāya sa rājā krodhamūrcchitaḥ /
vāsaviṃ navabhirbāṇairbāhvorurasi cārpayat //

tato'rjunaḥ smayanneva śrutāyudhamarindamaḥ /
śarairanekasāhasraiḥ pīḍayāmāsa bhārata //

aśvāṃścāsyāvadhīttūrṇaṃ sārathiṃ ca mahārathaḥ /
vivyādha cainaṃ saptatyā nārācānāṃ mahābalaḥ //

hatāśvaṃ rathamutsṛjya sa tu rājā śrutāyudhaḥ /
abhyadruvadruṇe pārthaṃ gadāmudyamya vīryavān //

varuṇasyatmajo vīraḥ sa tu rājā śrutāyudhaḥ /
parṇāśājananī yasya śītatoyā mahānadī //

tasya mātā'bravīdrājanvaruṇaṃ putrakāraṇāt /
avadhyo'yaṃ bhavelloke śatrūṇāṃ tanayo mama //

varuṇastvabravītprīto dadāmyasmai varaṃ hitam /
divyamastraṃ sutaste'yaṃ yenāvadhyo bhaviṣyati //

nāsti cāpyamaratvaṃ vai manuṣyasya kathañcana /
sarveṇāvaśyamartavyaṃ jātena saritāṃ vare //

durdharṣastveṣa śatrūṇāṃ raṇeṣu bhavitā sadā /
astrasyāsya prabhāvādvai vyetu te mānaso jvaraḥ //

ityuktvā varuṇaḥ prādādgadāṃ mantrapuraskṛtām /
yāmāsādya durādharṣaḥ sarvaloke śrutāyudhaḥ //

uvāca cainaṃ bhagavānpunareva jaleśvaraḥ /
ayudhyati na moktavyā sā tvayyeva patediti //

hanyādeṣā pratīpaṃ hi prayoktāramapi prabho /
na cākarotsa tadvākyaṃ prāpte kāle śrutāyudhaḥ //

sa tayā vīraghātinyā janārdanamatāḍayat / pratijagrāha tāṃ kṛṣṇaḥ pīnenāṃsena vīryavān /
nākampayata śauriṃ sā vindhyaṃ girimivānilaḥ //

tato'rjunaḥ kṣuraprābhyāṃ bhujau parighasannibhau /
ciccheda pāṇ़ḍavaḥ śīghraṃ jaleśvarasutasya vai //

sa jvalantī maholkeva samāsādya janārdanam /
pratyāgatā mahāvegā kṛtyeva duradhiṣṭhitā //

jaghāna cāsthitaṃ vīraṃ śrutāyudhamamarṣaṇam / sa papāta hato bhūmau viśirā vibhujo balī /
sambhagna iva vātena bahuśākho vanaspatiḥ //

sā visphurantī jvalitā vajravegasamā gadā /
hatvā śrutāyudhaṃ vīraṃ dharaṇīmanvapadyata //

gadāṃ nivartitāṃ dṛṣṭvā nihataṃ ca śrutāyudham / hāhākāro mahāṃstatra sainyānāṃ samajāyata /
svenāstreṇa hataṃ dṛṣṭvā śrutāyudhamarindamam //

ayudhyamānāya tataḥ keśavāya narādhipa /
kṣiptā śrutāyudhenātha tasmāttamavadhīdgadā //

yathoktaṃ varuṇenājau tathā sa nidhanaṃ gataḥ /
vyasuścāpyapatadbhūmau prekṣatāṃ sarvadhanvinām //

patamānastu sa babhau parṇāśāyāḥ priyaḥ sutaḥ /
sambhagna iva vātena bahuśākho vanaspatiḥ //

tataḥ sarvāṇi sainyāni senāmukhyāśca sarvaśaḥ /
prādravanta hataṃ dṛṣṭvā śrutāyudhamarindamam //

tataḥ kāmbhojarājasya putraḥ śūraḥ sudakṣiṇaḥ /
abhyayājjavanairaśvaiḥ phalgunaṃ śatrusūdanam //

tasya pārthaḥ śarānsapta preṣayāmāsa bhārata /
te taṃ śūraṃ vinirbhidya prāviśandharaṇītalam //

so'tividdhaḥ śaraistīkṣṇairgāṇḍīvapreṣitairmṛdhe /
arjunaṃ prativivyādha daśabhiḥ kaṅkapatribhiḥ //

vāsudevaṃ tribhirviddhvā punaḥ pārthaṃ ca pañcabhiḥ /
tasya pārtho dhanuśchittvā ketuṃ ciccheda māriṣa //

bhallābhyāṃ bhṛśatīkṣṇābhyāṃ taṃ ca vivyādha pāṇḍavaḥ /
sa tu pārthaṃ tribhirviddhvā siṃhanādamathānadat //

sarvapāraśavīṃ caiva śaktiṃ śūraḥ sudakṣiṇaḥ /
saghaṇṭāṃ prāhiṇoddhorāṃ kruddho gāṇḍīvadhanvane //

sā jvalantī maholkeva tamāsādya mahāratham /
savisphuliṅgā nirbhidya nipapāta mahītale //

śakyā tvabhihato gāḍhaṃ mūrcchayā'bhipariplutaḥ /
samāśvāsya mahātejāḥ sṛkviṇī parilelihan //

taṃ caturdaśabhiḥ pārtho nārācaiḥ kaṅkapatribhiḥ /
sāśvadhvajadhanuḥsūtaṃ vivyādhācintyavikramaḥ //

rathaṃ cānyaiḥ subahubhiścakre viśakalaṃ śaraiḥ / sudakṣiṇaṃ taṃ kāmbhojaṃ moghasaṅkalpavikramam /
bibheda hṛdi bāṇena pṛthudhāreṇa pāṇḍavaḥ //

sa bhinnavarmā srastāṅgaḥ prabhraṣṭamukuṭāṅgadaḥ /
papātābhimukhaḥ śūro yantramukta iva dhvajaḥ //

gireḥ śikharajaḥ śrīmānsuśākhaḥ supratiṣṭhitaḥ / nirbhagna iva vātena karṇikāro himātyaye /
viśīrṇaḥ patito rājā prasārya vipulau bhujau //

śete sma nihato bhūmau kāmbhojāstaraṇocitaḥ /
mahārhābharaṇopetaḥ sānumāniva parvataḥ //

sudarśanīyastāmrākṣaḥ karṇinā sa sudakṣiṇaḥ /
putraḥ kāmbhojarājasya pārthena vinipātitaḥ //

dhārayannagnisaṅkāśāṃ śirasā kāñcanīṃ srajam /
aśobhata mahābāhurvyasurbhūmau nipātitaḥ //

tataḥ sarvāṇi sainyāni vyadravanta sutasya te /
hataṃ śrutāyudhaṃ dṛṣṭvā kāmbhojaṃ ca sudakṣiṇam //