Mahabharata · Chapter 7.9

kiṃ kurvāṇaṃ raṇe droṇaṃ jaghruḥ pāṇḍavasṛñjayāḥ /
tathā nipuṇamastreṣu sarvaśastrabhṛtāmapi //

rathaḥ paryapatadvā'sya dhanurvā'śīryatāsyataḥ /
pramatto vā'bhavaddoṇo yathā mṛtyumupeyivān //

kathaṃ nu pārṣatastāta śatrubhirduṣpradharṣaṇam /
kirantamiṣusaṅghātānrukmapuṅkhānanekaśaḥ //

kṣiprahastaṃ dvijaśreṣṭhaṃ kṛtinaṃ citrayodhinam /
dūreṣupātinaṃ dāntamastrayuddheṣu pāragam //

pāñcālaputro nyavadhīddivyāstradharamacyutam /
kurvāṇaṃ dāruṇaṃ karma raṇe yattaṃ mahāratham //

vyaktaṃ hi daivaṃ balavatpauruṣāditi me matiḥ /
yaddroṇo nihataḥ śūraḥ pārṣatena mahātmanā //

astraṃ caturvidhaṃ vīre yasminnāsītpratiṣṭhitam /
tamiṣvastradharācāryaṃ droṇaṃ śaṃsasi me hatam //

śrutvā hataṃ rukmarathaṃ vaiyāghraparivāraṇam /
jātarūpapariṣkāraṃ nādya śokamapānude //

na nūnaṃ paraduḥkhena mriyate ko'pi sañjaya / yatra droṇamahaṃ śrutvā hataṃ jīvāmi mandadhīḥ /
daivameva paraṃ manye nanvanarthaṃ hi pauruṣam //

aśmasāramayaṃ nūrna hṛdayaṃ sudṛḍhaṃ mama /
yacchrutvā nihataṃ droṇaṃ śatadhā na vidīryate //

brāhme daive tatheṣvastre yamupāsanguṇārthinaḥ /
brāhmaṇā rājaputrāśca sa kathaṃ mṛtyunā hṛtaḥ //

śoṣaṇaṃ sāgarasyeva meroriva visarpaṇam /
patanaṃ bhāskarasyeva na mṛṣye droṇapātanam //

duṣṭānāṃ pratiṣeddhāsīddhārmikāṇāṃ ca rakṣitā /
yo'hāsītkṛpaṇasyārthe prāṇānapi parantapaḥ //

mandānāṃ mama putrāṇāṃ jayāśā yasya vikrame /
bṛhaspatyuśanastulyo buddhyā sa nihataḥ katham //

guṇānāṃ sarvayodhānāṃ sthitirāsīnmahādyutiḥ /
yaṃ mṛtyurvaśagastiṣṭhetsa kathaṃ mṛtyunā hataḥ //

te ca śoṇā bṛhanto'śvāśchannā jālairhiraṇmayaiḥ /
rathe vātajavā yuktāḥ sarvaśastrātigā raṇe //

balino heṣiṇo dāntāḥ saindhavāḥ sādhuvāhinaḥ /
dṛḍhāḥ saṅgrāmamadhyeṣu kaccidāsanna vihvalāḥ //

kariṇāṃ bṛṃhatāṃ yuddhe śaṅkhadundubhiniḥsvanaiḥ /
jyākṣepaśaravarṣāṇāṃ śastrāṇāṃ ca sahiṣṇavaḥ //

āśaṃsantaḥ parāñjetuṃ jitaśvāsā jitavyathāḥ /
hayāḥ parājitāḥ śīghrā bhāradvājarathodvahāḥ //

te sma rukmarathe yuktā naravīrasamāsthitāḥ /
kathaṃ nābhyataraṃstāta pāṇḍavānāmanīkinīm //

jātarūpapariṣkarāmāsthāya rathamuttamam /
bhāradvājaḥ kimakarodyudhi satyaparākramaḥ //

vidyāṃ yasyopajīvanti sarvalokadhanurdharāḥ /
sa satyasandho balavāndroṇaḥ kimakarodyudhi //

divi śakramiva śreṣṭhaṃ mahāmātraṃ dhanurbhṛtām /
ke nu taṃ raudrakarmāṇaṃ yuddhe pratyudyayū rathāḥ //

nanu rukmarathaṃ dṛṣṭvā prādravanti sma pāṇḍavāḥ /
divyamastraṃ vikurvāṇaṃ raṇe tasminmahābalam //

utāho sarvasainyena dharmarājaḥ sahānujaḥ /
pāñcālapragraho droṇaṃ sarvataḥ samavārayat //

nūnamāvārayatpārtho rathino'nyānajihmagaiḥ /
tato droṇaṃ samaharatpārṣataḥ pāpakarmakṛt //

nahyahaṃ paripaśyāmi vadhe kañcana śuṣmiṇaḥ /
dhṛṣṭadyumnādṛte raudrātpālyamānātkirīṭinā //

utāho sarvasainyena dharmarājaḥ sahānujaḥ /
utsṛjya sarvasainyāni droṇaṃ tamabhidudruve //

tairvṛtaḥ sarvataḥ kṣudraiḥ pāñcālāpaśadaistataḥ /
kekayaiścedikārūśairmatsyairanyaiśca bhūmipaiḥ //

vyākulīkṛtamācāryaṃ pipīlairuragaṃ yathā /
karmaṇyasukare saktaṃ jaghāneti matirmama //

yo'dhītya caturo vedānsāṅgānākhyānapañcamān /
brāhmaṇānāṃ pratiṣṭhāsītsrotasāmiva sāgaraḥ //

kṣatraṃ ca brahma caiveha yo'bhyatiṣṭhatparantapaḥ /
dṛptānāṃ pratiṣeddhā ca cakṣurāsīdacakṣuṣām //

amarṣī cāvalipteṣu dhārmikeṣu ca dhārmikaḥ /
sa kathaṃ brāhmaṇo vṛddhaḥ śastreṇa vadhamāptavān //

amarṣiṇā marṣitavānkliśyamānānsadā mayā /
anarhamāṇānkaunteyānkarmaṇastasya tatphalam //

yasya karmānujīvanti loke sarvadhanurbhṛtaḥ /
sa satyasandhaḥ sukṛtī śrīkāmairnihataḥ katham //

divi śakra iva śreṣṭho mahāsatvo mahābalaḥ /
sa kathaṃ nihataḥ pārthaiḥ kṣudramatsyairyathā timiḥ //

kṣiprahastaśca balavāndṛḍhaghanvārimardanaḥ /
na yasya vijayākāṅkṣī viṣayaṃ prāpya jīvati //

yaṃ dvau na jahataḥ śabdau jīvamānaṃ kadācana /
brāhmaśca vedakāmānāṃ jyāghoṣaśca dhanuṣmatām //

adīnaṃ puruṣavyāghraṃ hīmantamaparājitam /
tamiṣvāsavarācārye droṇaṃ jaghnuḥ kathaṃ rathāḥ //

nāhaṃ manye hataṃ droṇaṃ sa hi lokamayotsyata /
ko hi śakto raṇe jetumanādhṛṣyayaśobalam //

brahmakalpo bhavedbrāhme kṣātre nārāyaṇopamaḥ /
brahmakṣatre ca yasyāstāṃ vaśe sthāṇorivākhile //

sarvānhi māmakānvīrānsahāśvarathakuñjarān /
yudhiṣṭhirasya tapasā hatānmanyāmahe kurūn //

kathaṃ sañjaya durdharṣamanādhṛṣyayaśobalam /
paśyatāṃ puruṣendrāṇāṃ samare pārṣato'vadhīt //

ke purastādayudhyanta rakṣanto droṇamantikāt /
ke nu paścādavartanta gacchato durgamāṃ gatim //

ke'rakṣandakṣiṇaṃ cakraṃ savyaṃ ke ca mahātmanaḥ /
purastātke ca vīrasya yudhyamānasya saṃyuge //

ke ca tasmiṃstanūstyaktvā pratīpaṃ mṛtyumāvrajan /
droṇasya samare vīrāḥ ke'kurvanta parāṃ dhṛtim //

kaccinnainaṃ bhayānmandāḥ kṣatriyā vyajahanraṇe /
rakṣitārastataḥ śūnye kaccittairna hataḥ paraiḥ //

na sa pṛṣṭhamarestrāsādraṇe śauryātpradarśayet /
parāmapyāpadaṃ prāpya sa kathaṃ nihataḥ paraiḥ //

etadāryeṇa kartavyaṃ kṛcchrāsvāpatsu sañjaya / parākramedyathā śaktyā tacca tasminpratiṣṭhitam /
yo yathāśakti yuddhyeta dviṣadbhiḥsvāṃśca pālayan //

kaccinnainaṃ bhayātkṣudrāḥ pārthebhyaḥ pradadū raṇe /
goptṛbhistaiḥ samutsṛṣṭaḥ kaccinnaiṣa parairhataḥ //

dhṛṣṭadyumnaṃ prapaśyāmi nighnantamiva brāhmaṇam /
vāryamāṇaṃ raṇe tāta drauṇinā'mitatejasā //

muhyate me manastāta kathā tāvannivāryatām /
bhūyastu labdhasañjñastvāṃ paripṛcchāmi sañjaya //