Mahabharata · Chapter 7.10

evaṃ pṛṣṭvā sūtaputraṃ hṛcchokenārdito bhṛśam /
jaye nirāśaḥ putrāṇāṃ dhṛtarāṣṭro'patatkṣitau //

taṃ visañjñaṃ nipatinta siṣicuḥ paricārikāḥ /
jalenātyarthaśītena jīvantyaḥ puṇyagandhinā //

patitaṃ cainamālokya samastā bharatastriyaḥ /
parivavrurmahārājamaspṛśaṃścaiva pāṇibhiḥ //

utthāpya cainaṃ śanakai rājānaṃ pṛthivītalāt /
āsanaṃ prāpayāmāsurbāṣpakaṇṭhyo varānanāḥ //

āsanaṃ prāpya rājā tu mūrcchayā'bhipariplutaḥ /
niśceṣṭo'tiṣṭhata tadā vījyamānaḥ samantataḥ //

sa labdhvā śanakaiḥ sañjñāṃ vepamāno mahīpatiḥ /
punargāvalgaṇiṃ sūtaṃ paryapṛcchadyathātatham //
dhṛtarāṣṭra uvāca /

yaḥ sa udyannivādityo jyotiṣā praṇudaṃstamaḥ /
ajātaśatrumāyāntaṃ kastaṃ droṇādavārayat //

prabhinnamiva mātaṅgaṃ yathā kruddhaṃ tarasvinam /
prasannavadanaṃ dṛṣṭvā pratidviradagāminam //

vāsitāsaṅgame yadvadajayyaṃ pratiyūthapaiḥ /
nijaghāna raṇe vīrānvīraḥ puruṣasattamaḥ //

yo hyeko hi mahāvīryo nirdaheddhoracakṣuṣā /
kṛtsnaṃ duryodhanabalaṃ dhṛtimānsatyasaṅgaraḥ //

cakṣurhaṇaṃ jaye saktamiṣvāsadharamacyutam /
dāntaṃ bahumataṃ loke ke śūrāḥ paryavārayan //

ke duṣpradharṣaṃ rājānamiṣvāsadharamacyutam /
samāsedurnaravyāghraṃ kaunteyaṃ tatra māmakāḥ //

tarasaivābhipadyātha yo vai droṇamupādravat /
yaḥ karoti mahatkarma śatrūṇāṃ vai mahābalaḥ //

mahākāyo mahotsāho nāgāyutasamo bale /
taṃ bhīmasenamāyāntaṃ ke śūrāḥ paryavārayan //

yadāyājjaladaprakhyo rathaḥ paramavīryavān /
parjanya iva bībhatsustumulāmaśanīṃ sṛjan //

visṛjañcharajālāni varṣāṇi maghavāniva /
avasphūrjandiśaḥ sarvāstalanemisvanena ca //

cāpavidyutprabho ghoro rathagulmavalāhakaḥ /
sanemighoṣastanitaḥ śaraśabdātibandhuraḥ //

roṣanirjitajīmūto manobhiprāyaśīghragaḥ /
marmātigo bāṇadharastumulaḥ śoṇitodakaiḥ //

samplāvayandiśaḥ sarvā mānavairāstaranmahīm /
bhīmaniḥsvanito raudro duryodhanapurogamān //

yuddhe'bhyaṣiñcadvijayo gārdhrapatraiḥ śilāśitaiḥ /
gāṇḍīvaṃ dhārayandhīmānkīdṛśaṃ vo manastadā //

iṣusambādhamākāśaṃ kurvankapivaradhvajaḥ /
yadāyātkathamāsīttu tadā pārthaṃ samīkṣatām //

kaccidgāṇḍīvaśabdena na praṇaśyati vai balam /
yadvaḥ sabhairavaṃ kurvannarjuno bhṛśamanvayāt //

kaccinnāpānudatprāmāniṣubhirvo dhanañjayaḥ /
vāto vegādivāvidhyanmeghāñśaragaṇairnṛpān //

ko hi gāṇḍīvadhanvānaṃ raṇe soḍhuṃ naro'rhati /
yamuṣaścutya senāgre janaḥ sarvo vidīryate //

yatsenāḥ samakampanta yadvīrānaspṛśadbhayam /
ke tatra nājahurdroṇaṃ ke kṣudrāḥ prādravanbhayāt //

ke vā tatra tanūstyaktvā pratīpaṃ mṛtyumāvrajan /
amānuṣāṇāṃ jetāraṃ yuddheṣvapi dhanañjayam //

na ca vegaṃ sitāśvasya visahiṣyanti māmakāḥ /
gāṇḍīvasya ca nirghoṣaṃ prāvṛḍ्jaladaniḥsvanam //

viṣvakseno yasya yantā yasya yoddhā dhanañcayaḥ /
aśakyaḥ sa ratho jetuṃ manye devāsurairapi //

sukumāro yuvā śūro darśanīyaśca pāṇḍavaḥ /
medhāvī nipuṇo dhīmānyudhi satyaparākramaḥ //

ārāvaṃ vipulaṃ kurvanvyathayansarvasainikān /
yadāyānnakulo droṇaṃ ke śūrāḥ paryavārayan //

āśīviṣa iva kruddhaḥ sahadevo yadā'bhyayāt /
kadanaṃ kariṣyañśatrūṇāṃ tejasā durjayo yudhi //

āryavratamamogheṣuṃ hīmantamaparājitam /
sahadevaṃ tamāyāntaṃ ke śūrāḥ paryavārayan //

yastu sauvīrarājasya pramathya mahatīṃ camūm /
ādatta mahiṣīṃ bhojāṃ kāmyāṃ sarvāṅgaśobhanām //

satyaṃ dhṛtiśca śauryaṃ ca brahmacaryaṃ ca kevalam /
sarvāṇi yuyudhāne'sminnityāni puruṣarṣabhe //

balinaṃ satyakarmāṇamadīnamaparājitam /
vāsudevasamaṃ yuddhe vāsudevādanantaram //

dhanañjayopadeśena śreṣṭhamiṣvastrakarmaṇi /
pārthena samamastreṣu kastaṃ droṇādavārayat //

vṛṣṇīnāṃ pravaraṃ vīraṃ śūraṃ sarvadhanuṣmatām /
rāmeṇa samamastreṣu yaśasā vikrameṇa ca //

satyaṃ dhṛtirmatiḥ śauryaṃ brāhmaṃ cāstramanuttamam /
sātvate tāni sarvāṇi trailokyamiva keśave //

tamevaṅguṇasampannaṃ durvāramapi daivataiḥ /
samāsādya maheṣvāsaṃ ke śūrāḥ paryavārayan //

pāñcāleṣūttamaṃ vīramuttamābhijanapriyam /
nityamuttamakarmāṇamuttamaujasamāhave //

yuktaṃ dhanañjayahite mamānarthārthamutthitam /
yamavaiśravaṇādityamahendravaruṇopamam //

mahārathaṃ samākhyātaṃ droṇāyodyatamāhave /
tyajantaṃ tumule prāṇānke śūrāḥ samavārayan //

ekopasṛtya cedibhyaḥ pāṇḍavānyaḥ samāśritaḥ /
dhṛṣṭaketuṃ samāyāntaṃ droṇaṃ kastaṃ nyavārayat //

yo'vadhītketumānvīro rājaputraṃ durāsadam /
aparāntagiridvāre droṇātkastaṃ nyavārayat //

strīmpusayornaravyāghro yaḥ sa veda guṇāguṇān /
śikhaṇḍinaṃ yājñasenimamlānamanasaṃ yudhi //

devavratasya samare hetuṃ mṛtyormahātmanaḥ /
droṇāyābhimukhaṃ yāntaṃ ke śūrāḥ paryavārayan //

yasminnabhyadhikā vīre guṇāḥ sarve dhanañjayāt /
yasminnastrāṇi satyaṃ ca brahmacaryaṃ ca sarvadā //

vāsudevasamaṃ vīrye dhanañjayasamaṃ bale /
tejasā'dityasadṛśaṃ bṛhaspatisamaṃ matau //

abhimanyuṃ mahātmānaṃ vyāttānanamivāntakam /
droṇāyābhimukhaṃ yāntaṃ ke śūrāḥ samavārayan //

taruṇastaruṇaprajñaḥ saubhadraḥ paravīrahā /
yadābhyadhāvadvai droṇaṃ tadā'sīdvo manaḥ kathaṃ //

draupadeyā naravyāghrāḥ samudramiva sindhavaḥ /
yadroṇamādravansaṅkhye ke śūrāstānnyavārayan //

ete dvādaśa varṣāṇi krīḍāmutsṛjya bālakāḥ /
astrārthamavasanbhīṣme bibhrato vratamuttamam //

kṣatrañjayaḥ kṣatradevaḥ kṣatravarmā ca mānadaḥ /
dhṛṣṭadyumnātmajā vīrāḥ ke tāndroṇādavārayan //

śatādviśiṣṭaṃ yaṃ yuddhe samamanyanta vṛṣṇayaḥ /
cekitānaṃ maheṣvāsaṃ kastaṃ droṇādavārayat //

vārdhakṣemiḥ kaliṅgānāṃ yaḥ kanyāmāharadyudhi /
anādhṛṣṭiradīnātmā kastaṃ droṇādavārayat //

bhrātaraḥ pañca kaikeyā dhārmikāḥ satyavikramāḥ /
indragopakasaṅkāśā raktavarmāyudhadhvajāḥ //

mātṛṣvasuḥ sutā vīrāḥ pāṇḍavānāṃ jayārthinaḥ /
tāndroṇaṃ hantumāyātānke vīrāḥ paryavārayan //

yaṃ yodhayanto rājāno nājayanvāraṇāvate /
ṣaṇmāsānapi saṃrabdhā jighāṃsanto yudhāṃ patiṃ //

dhanuṣmatāṃ varaṃ śūraṃ satyasandhaṃ mahābalam /
droṇātkastaṃ naravyāghraṃ yuyutsuṃ paryavārayat //

yaḥ putraṃ kāśirājasya vārāṇasyāṃ mahāratham /
samare strīṣu gṛdhyantaṃ bhallenāpāharadrathāt //

dhṛṣṭadyumnaṃ maheṣvāsaṃ pārthānāṃ mantradhāriṇam /
yuktaṃ duryodhanānarthe sṛṣṭaṃ droṇavadhāya ca //

nirdahantaṃ raṇe yodhāndārayantaṃ ca sarvataḥ /
droṇābhimukhamāyāntaṃ ke śūrāḥ paryavārayan //

utsaṅga iva samvṛddhaṃ drupadasyāstravittamam /
śaikhaṇḍinaṃ śastraguptaṃ ke droṇādavārayan //

ya imāṃ pṛthivīṃ kṛtsnāṃ carmavatsamaveṣṭayat /
mahatā rathaghoṣeṇa mukhyārighno mahārathaḥ //

daśāśvamedhānājahe svannapānāptadakṣiṇān /
nirargalānsarvamedhānputravatpālayanprajāḥ //

visṛṣṭā dakṣiṇā yasya gaṅgājalamavārayat / gaṅgāsrotasi yāvatyaḥ sikatā apyaśeṣataḥ /
tāvatīrgā dadau vīra uśīnarasuto'dhvare //

na pūrve nāpare cakruridaṃ kecana mānavāḥ /
itīdaṃ cukruśurdevāḥ kṛte karmaṇi duṣkare //

paśyāmastriṣu lokeṣu na taṃ saṃsthāsnucāriṣu /
jātaṃ cāpi janiṣyantaṃ dvitīyaṃ cāpi sāmpratam //

anyamauśīnarācchebyāddhuro voḍhāramityuta /
gatiṃ yasya na yāsyanti mānuṣā lokavāsinaḥ //

tasya naptāramāyāntaṃ śaibyaṃ kaḥ samavārayat /
droṇāyābhimukhaṃ yattaṃ vyāttānanamivāntakam //

virāṭasya rathānīkaṃ matsyasyāmitraghātinaḥ /
prepsantaṃ samare droṇaṃ ke vīrāḥ paryavārayan //

sadyo vṛkodarājjāto mahābalaparākramaḥ /
māyāvī rākṣaso vīro yasmānmama mahadbhayam //

pārthānāṃ jayakāmaṃ taṃ taṃ putrāṇāṃ mama kaṇṭakam /
ghaṭotkacaṃ mahātmānaṃ kastaṃ droṇādavārayat //

ete cānye ca bahavo yeṣāmajitaṃ yudhi /
tyaktāraḥ saṃyuge prāṇānkiṃ teṣāmajitaṃ yudhi //

yeṣāṃ ca puruṣavyāghraḥ śārṅgadhanvā vyapāśrayaḥ // lokānāṃ gururatyarthaṃ lokanāthaḥ sanātanaḥ /

nārāyaṇoraṇe nātho divyo divyātmakaḥ prabhuḥ // yasya divyāni karmāṇi pravadanti manīṣiṇaḥ /

tānyahaṃ kīrtayiṣyāmi bhaktyā sthairyārthamātmanaḥ //