Mahabharata · Chapter 7.85

śvobhūte kimakārṣuste duḥkhaśokasamanvitāḥ /
abhimanyau hate tatra kairvā'yudhyanta pāṇḍavāḥ //

jānantastasya karmāṇi kuravaḥ savyasācinaḥ /
kathaṃ tatkilbiṣaṃ kṛtvā nirbhayā brūhi māmakāḥ //

putraśokābhisantaptaṃ kruddhaṃ mṛtyumivāntakam /
āyāntaṃ puruṣavyāghraṃ kathaṃ dadṛśurāhave //

kapirājadhvanaṃ saṅkhye vidhunvānaṃ mahaddhanuḥ /
dṛṣṭvā putraparidyūnaṃ kimakurvata māmakāḥ //

kintu sañjaya saṅgrame vṛttaṃ duryodhanaṃ prati /
paridevo mahānadya śrūyate hi gṛhegṛhe //

bhūyāñśabdānatītyānyāñśabdaḥ saindhavaveśmani /
paurāṇikānāṃ tūryāṇāṃ śaṅkhadundubhighoṣavān //

sūtamāgadhabandīnāṃ nartakānāṃ ca niḥsvanaḥ /
so'dya na śrūyate śabdaḥ sūta putra yathā purā //

śabdo nānāvidho'bhīṣṭamabhavadyatra me śrutaḥ /
dīnānāmadya taṃ śabdaṃ na śṛṇomi samīritam //

niveśane satyadhṛteḥ somadattasya sañjaya /
āsīno'haṃ purā tāta śabdamaśrauṣamuttamam //

tadadya puṇyahīno'hamārtasvaranināditam /
niveśanaṃ gatotsāhaṃ vikṛtaṃ tāta lakṣaye //

viviṃśaterdurmukhasya citrasenavikarṇayoḥ /
anyeṣāṃ ca sutānāṃ me na tathā śrūyate dhvaniḥ //

brāhmaṇaāḥ kṣatriyā vaiśyā yaṃ śiṣyāḥ paryupāsate /
droṇaputraṃ maheṣvāsaṃ putrāṇāṃ me parāyaṇam //

vitaṇḍālāpasaṃlāpairdrutavāditravāditaiḥ /
gītaiśca vividhairiṣṭai ramate yo divāniśam //

upāsyamāno bahubhiḥ kurupāṇḍavasātvataiḥ /
ślakṣṇastasya gṛhe śabdo nādya drauṇeryathā purā //

droṇaputraṃ maheṣvāsaṃ gāyanā nartakāśca ye /
atyarthamupatiṣṭhanti teṣāṃ na śrūyate dhvaniḥ //

vindānuvindayoḥ sāyaṃ śibire yo mahādhvaniḥ /
śrūyate so'dya na tathā kekayānāṃ ca veśmasu //

nityaṃ pramuditānāṃ ca tālagītasvano mahān /
nṛtyatāṃ śrūyate tāta gaṇānāṃ so'dya na svanaḥ //

saptatantūnvitanvānā yājakā yamupāsate /
saumadattiṃ śrutanidhiṃ teṣāṃ na śrūyate dhvaniḥ //

jyāghoṣo brahmaghoṣaśca tomarāsirathadhvaniḥ /
droṇasyāsīdavirato gṛhe taṃ na śṛṇomyaham //

nānādeśasamutthānāṃ gītānāṃ yo'bhavatsvanaḥ /
vāditranāditānāṃ ca so'dya na śrūyate mahān //

yadāprabhṛtyupapluvyācchāntimicchañjanārdanaḥ /
āgataḥ sarvabhūtānāmanukampārthamacyutaḥ //

tato'hamabruvaṃ sūta mandaṃ duryodhanaṃ tadā /
vāsudevena tīrthena putra saṃśāmya pāṇḍavaiḥ //

kālaprāptamahaṃ manye mā tvaṃ duryodhanātigāḥ /
saṃśāmya bhrātṛbhistaistu kṣatriyānabhipālaya //

śamaṃ cedyācamānaṃ tvaṃ pratyākhyāsyasi keśavam /
hitārthamabhijalpantaṃ na tavāsti raṇe jayaḥ //

pratyācaṣṭa sa dāśārhamṛṣabhaṃ sarvadhanvinām /
anuneyāni jalpantamanayānnānvapadyata //

karṇaduḥśāsanamataḥ saubalasya ca durmateḥ /
pratyākhyāto mahābāhuḥkulāntakaraṇena vai //

tato duḥśāsanasyaiva karṇasya ca mataṃ dvayoḥ /
anvavartata māṃ hitvā kṛṣṭaḥ kālena durmatiḥ //

na hyahaṃ yuddhamicchāmi viduro droṇa eva vā /
bāhlīkaḥ somadatto vā bhīṣmo drauṇāyanistathā //

śalo bhūriśravāścaiva purumitro viviṃśatiḥ /
jayaḥ kṛpo vā dharmātmā ye cānye mama bāndhavāḥ //

eteṣāṃ matamāsthāya yadi vatsyati putrakaḥ /
etebhyaśca madūrdhvaṃ ca abhokṣyadvasudhāmimām //

ślakṣṇā madhurasambhāṣā jñātimadhye priyaṃvadāḥ / kulīnāḥ sammatāḥ prājñāḥ sukhaṃ jīvanti mānavāḥ /

dharmāpekṣī naro nityaṃ sarvatra labhate sukham /
pretyabhāve ca kalyāṇaṃ prasādaṃ pratipadyate //

arhāste pṛthivīṃ bhoktuṃ samarthāḥ sādhane'pi ca /
teṣāmapi samudrāntā pitṛpaitāmahī mahī //

na ca tvā'bhibhaviṣyanti hitvā dharmaṃ pṛthātmajāḥ /
niyujyamānāḥ sthāsyanti pāṇḍavā dharmavartmani //

santi me jñātayastāta yeṣāṃ śroṣyanti pāṇḍavāḥ /
śalyasya somadattasya bhīṣmasya ca mahātmanaḥ //

droṇasyātha vikarṇasya bāhlīkasya kṛpasya ca / anyeṣāṃ caiva vṛddhānāṃ bharatānāṃ mahātmanām /
tvadarthamabravaṃ tāta na jahurvacanāni te //

kaṃ vā tvaṃ manyase teṣāṃ yastvāṃ brūyādato'nyathā /
kṛṣṇo na dharmaṃ sañjahyātsarve te hi tadanvayāḥ //

mayā'pi coktāste vīrā vacanaṃ dharmasaṃhitam /
nānyathā prakariṣyanti dharmātmāno hi pāṇḍavāḥ //

ityahaṃ vilapansūta bahuśaḥ putramuktavān /
na ca me śrutavānmūḍho manye kālasya paryayam //

vṛkodarārjunau yatra vṛṣṇivīraśca sātyakiḥ /
uttamaujāśca pāñcālyo yudhāmanyuśca durjayaḥ //

dhṛṣṭadyumnaśca durdharṣaḥ śikhaṇḍī cāparājitaḥ /
aśmakāḥ kekayāścaiva kṣatradharmā ca saumakiḥ //

caidyaśca cekitānaśca putraḥ kāśyasya cābhibhūḥ /
draupadeyā virāṭaśca drupadaśca mahārathaḥ //

yamau ca puruṣavyāghrau mantrī ca madhusūdanaḥ /
ka etāñjātu yudhyeta loke'sminvai jijīviṣuḥ //

divyamastraṃ vikurvāṇānprasahedvā parānmama / anyo duryodhanātkārṇācchakuneścāpi saubalāt /
duḥśāsanacaturthānāṃ nānyaṃ paśyāmi pañcamam //

yeṣāṃ vacanakṛtsa syādviṣvakseno rathe sthitaḥ /
sannaddhaścārjuno yoddhā teṣāṃ nāsti parājayaḥ //

tathā mama vilāpānāṃ nāyaṃ duryodhanaḥ smaret /
hatau hi puruṣavyāghrau bhīṣmadroṇau tvamāttha vai //

teṣāṃ viduravākyānāmuktānāṃ dīrghadarśanāt /
dṛṣṭvemāṃ phalanirvṛttiṃ manye śocanti putrakāḥ //

senāṃ dṛṣṭvā'bhibhūtāṃ me śaineyenārjunena ca /
śūnyāndṛṣṭvā rathopasthānmanye śocanti putrakāḥ //

himātyaye yathā kakṣaṃ śuṣkaṃ vāterito mahān /
agnirdahettathā senāṃ māmikāṃ sa dhanañjayaḥ //

ācakṣva mama tatsarvaṃ kuśalo hyasi sañjaya /
yadopayātāḥ sāyāhne kṛtvā pārthasya kilbiṣaṃ //

abhimanyau hate tāta kathamāsīnmano hi vaḥ //

na jātu tasya karmāṇi yudhi gāṇḍīvadhanvanaḥ /
apakṛtya mahattāta soḍhuṃ śakṣyanti māmakāḥ //

kinnuḥ duryodhanaḥ kṛtyaṃ karṇaḥ kṛtyaṃ kimabravīt /
duḥśāsanaḥ saubalaśca teṣāmevaṃ gate sati //

sarveṣāṃ samavetānāṃ putrāṇāṃ mama sañjaya /
yadvṛttaṃ tāta saṅgrāme mandasyāpanayairbhṛśam //

lobhānugasya durbuddheḥ krodhena vikṛtātmanaḥ / rājyakāmasya mūḍhasya rāgopahatacetasaḥ /
durnītaṃ vā sunītaṃ vā tanmamācakṣva sañjaya //