Mahabharata · Chapter 7.190

tasmiṃstathā vartamāne gajāśvanarasankṣaye /
duḥśāsano mahārāja dhṛṣṭadyumnamayodhayat //

sa tu rukmarathāsakto duḥśāsanaśarārditaḥ /
amarṣāttava putrasya śarairvāhānavākirat //

kṣaṇena sa rathastasya sadhvajaḥ sahasārathiḥ /
nādṛśyata mahārāja pārṣatasya śaraiścitaḥ //

duḥśāsanastu rājendra pāñcālyasya mahātmanaḥ /
nāśakatpramukhe sthātuṃ śarajālaprapīḍitaḥ //

sa tu duḥśāsanaṃ bāṇairvimukhīkṛtya pārṣataḥ /
kiṟañcharasahasrāṇi droṇamevābhyayādraṇe //

abhyapadyata hārdikyaḥ kṛtavarmā tvanantaram /
sodaryāṇāṃ trayaścaiva ta enaṃ paryavārayan //

taṃ yamau pṛṣṭhato'nvaitāṃ rakṣantau puruṣarṣabhau /
droṇāyābhimukhaṃ yāntaṃ dīpyamānamivānalam //

samprahāramakurvaṃste sarve ca sumahārathāḥ /
amarṣitāḥ sattvavantaḥ kṛtvā maraṇamagrataḥ //

śuddhātmānaḥ śuddhavṛttā rājansvargapuraskṛtāḥ /
āryaṃ yuddhamakurvanta parasparajigīṣavaḥ //

śuklābhijanakarmāṇo matimanto janādhipa /
dharmayuddhamayudhyanta prepsanto gatimuttamām //

na tatrāsīdadharmiṣṭhamaśastaṃ yuddhameva ca /
nātra karṇī na nālīko na lipto na ca bastikaḥ //

na sūcī kapiśo naiva na gavāsthirgajāsthijaḥ / na cūlī baliśastatra na yamī nāpi pācakaḥ /
iṣurāsīnna saṃśliṣṭo na pūtirna ca jihmagaḥ //

ṛjūnyeva viśuddhāni sarve śastrāṇyadhārayan /
suyuddhena parām̐llokānīpsantaḥ kīrtimeva ca //

tadāsīttumulaṃ yuddhaṃ sarvadoṣavivarjitam /
caturṇāṃ tava yodhānāṃ taistribhiḥ pāṇḍavaiḥ saha //

dhṛṣṭadyumnastu tāndṛṣṭvā tava rājanratharṣabhān /
yamābhyāṃ vāritānvīrāñchīghrāstro droṇamabhyayāt //

nivāritāstu te vīrāstayoḥ puruṣasiṃhayoḥ /
samasajjanta catvāro vātāḥ parvatayoriva //

dvābhyāṃ dvābhyāṃ yamau sārdhaṃ rathābhyāṃ rathapuṅgavau /
samāsaktau tato droṇaṃ dhṛṣṭadyumno'bhyavartata //

dṛṣṭvā droṇāya pāñcālyaṃ vrajantaṃ yuddhadurmadam /
yamābhyāṃ tāṃśca saṃsaktāṃstadantaramupādravat //

duryodhano mahārāja kirañchoṇitabhojanān /
taṃ sātyakiḥ śīghrataraṃ punarevābhyavartata //

tau parasparamāsādya samīpe kurumādhavau /
hasamānau nṛśārdūlāvabhītau samasajjatām //

bālyavṛttāni sarvāṇi prīyamāṇau vicintya tau /
anyonyaṃ prekṣamāṇau ca smayamānau punaḥpunaḥ //

atha duryodhano rājā sātyakiṃ samabhāṣata /
priyaṃ sakhāyaṃ satataṃ garhayanvṛttamātmanaḥ //

dhik krodhaṃ dhiksakhe lobhaṃ dhiṅmohaṃ dhigamarṣitam /
dhigastu kṣātramācāraṃ dhigastu balamaurasam //

yatra māmabhisandhatse tvāṃ cāhaṃ śinipuṅgava /
tvaṃ hi prāṇaiḥ priyataro mamāhaṃ ca sadā tava //

smarāmi tāni sarvāṇi bālyavṛttāni yāni nau / tāni sarvāṇi jīrṇāni sāmprataṃ no raṇājire /
kimanyatkrodhalobhābhyāṃ yuddhamevādya sātvata //

taṃ tathāvādinaṃ tatra sātyakiḥ pratyabhāṣata /
prahasanviśikhāṃstīkṣṇānudyamya paramāstravit //

neyaṃ sabhā rājaputra nācāryasya niveśanam /
yatra krīḍitamasmābhistadā rājansamāgataiḥ //
duryodhana uvāca /

kva sā krīḍā gatā'smākaṃ bālye vai śinipuṅgava /
kva ca yuddhamidaṃ bhūyaḥ kālo hi duratikramaḥ //

kintu no vidyate kṛtyaṃ dhanena dhanalipsayā /
yatra yudhyāmahe sarve dhanalobhātsamāgatāḥ //
sañjaya uvāya /

taṃ tathāvādinaṃ tatra rājānaṃ mādhavo'bravīt /
evaṃ vṛttaṃ sadā kṣātraṃ yudhyantīha gurūnapi //

yadi te'haṃ priyo rājañjahi māṃ mā ciraṃ kṛthāḥ /
tvatkṛte sukṛtāṃllokāngaccheyaṃ bharatarṣabha //

yā te śaktirbalaṃ yacca tatkṣipraṃ mayi darśaya /
necchāmi tadahaṃ draṣṭuṃ mitrāṇāṃ vyasanaṃ mahat //

ityevaṃ vyaktamābhāṣya pratibhāṣya ca sātyakiḥ /
abhyayāttūrṇamavyagro dayāṃ nākurutātmani //

tamāyāntaṃ mahābāhuṃ pratyagṛhṇāttavātmajaḥ /
śaraiścāvākiradrājañśaineyaṃ tanayastava //

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ kurumādhavasiṃhayoḥ /
anyonyaṃ kruddhayorghoraṃ yathā dviradasiṃhayoḥ //

tataḥ pūrṇāyatotsṛṣṭaiḥ sātvataṃ yuddhadurmadam /
duryodhanaḥ pratyavidhyatkupito daśabhiḥ śaraiḥ //

taṃ sātyakiḥ pratyavidhyattathaivāvākiraccharaiḥ /
pañcāśatā punaścājau triṃśatā daśabhiśca ha //

sātyakiṃ tu raṇe rājanprahasaṃstanayastava /
ākarṇapūrṇairniśitairvivyādha triṃśatā śaraiḥ //

tato'sya saśaraṃ cāpaṃ kṣurapreṇa dvidhā'cchinat //

so'nyatkārmukamādāya laghuhastastato dṛḍham /
sātyakirvyasṛjaccāpi śaraśreṇīṃ sutasya te //

tāmāpatantīṃ sahasā śaraśreṇīṃ jighāṃsayā /
ciccheda bahudhā rājā tata uccukruśurjanāḥ //

sātyakiṃ ca trisaptatyā pīḍayāmāsa vegitaḥ /
svarṇapuṅkhaiḥ śilādhautairākarṇāpūrṇaniḥsṛtaiḥ //

tasya sandadhataśceṣu saṃhiteṣu ca kārmukam /
ācchinatsātyakistūrṇaṃ śaraiścaivāpyavīvidhat //

sa gāḍhaviddho vyathitaḥ pratyapāyādrathāntare /
duryodhano mahārāja dāśārhaśarapīḍitaḥ //

samāśvasya tu putraste sātyakiṃ punarabhyayāt /
visṛjanniṣujālāni yuyudhānarathaṃ prati //

tathaiva sātyakirbāṇānduryodhanarathaṃ prati /
satataṃ visṛjanrājaṃstatsaṅkulamavartata //

tatreṣubhiḥ kṣipyamāṇaiḥ patadbhiśca śarīriṣu /
agneriva mahākakṣaiḥ śabdaḥ samabhavanmahān //

tayoḥ śarasahasraiśca sañchannaṃ vasudhātalam /
agamyarūpaṃ ca śarairākāśaṃ samapadyata //

tatrāpyadhikamālakṣya mādhavaṃ rathasattamam /
kṣipramabhyapatatkarṇaḥ parīpsaṃstanayaṃ tava //

na tu taṃ marṣayāmāsa bhīmaseno mahābalaḥ /
so'bhyayāttvaritaḥ karṇaṃ visṛjansāyakānbahūn //

tasya karṇaḥ śitānbāṇānpratihanya hasanniva /
dhanuḥ śarāṃśca ciccheda sūtaṃ cābhyahanaccharaiḥ //

bhīmasenastu saṅkruddho gadāmādāya pāṇḍavaḥ /
dhvajaṃ dhanuśca sūtaṃ ca sammamardāhave ripoḥ //

rathacakraṃ ca karṇasya babhañja sa mahābalaḥ /
bhagnayakre rathe'tiṣṭhadakampaḥ śailarāḍiva //

ekacakraṃ rathaṃ tasya tamūhuḥ suciraṃ hayāḥ /
ekacakramivārkasya rathaṃ sapta hayā yathā //

amṛṣyamāṇaḥ karṇastu bhīmasenamayudhyata /
vividhairiṣujālaiśca nānāśastraiśca saṃyuge //

bhīmasenastu saṅkruddhaḥ sūtaputramayodhayat / tasmiṃstathā vartamāne kruddho dharmasuto'bravīt /
pāñcālānāṃ naravyāghrānmātsyāṃśca puruṣarṣabhān //

ye naḥ prāṇāḥ śiro ye ca ye no yodhā mahārathāḥ /
ta ete dhārtarāṣṭreṣu viṣaktāḥ puruṣarṣabhān //

ye naḥ prāṇāḥ śiro ye ca ye no yodhā mahārathāḥ /
ta ete dhārtarāṣṭreṣu viṣaktāḥ puruṣarṣabhāḥ //

kiṃ tiṣṭhata yathā mūḍhāḥ sarve vigatacetasaḥ /
tatra gacchata yatraite yudhyante māmakā rathāḥ //

kṣatradharmaṃ puraskṛtya sarva eva gatajvarāḥ /
jayanto vadhyamānāśca gatimiṣṭāṃ gamiṣyatha //

te rājñā coditā vīrā yotsyamānā mahārathāḥ /
caturdhā vāhinīṃ kṛtvā tvaritā droṇamabhyayuḥ //

pāñcālāstvekato droṇamabhyaghnanniśitaiḥ śaraiḥ /
bhīmasenapurogāścāpyekataḥ paryavārayan //

āsaṃstu pāṇḍuputrāṇāṃ trayo jihmā mahārathāḥ /
yamau ca bhīmasenaśca prākrośaṃste dhanañjayam //

abhidravārjuna kṣipraṃ kurūndroṇādapānuda /
tata enaṃ haniṣyanti pāñcālā hatarakṣiṇam //

kauraveyāṃstataḥ pārthaḥ sasā samupādravat / pāñcālāneva tu droṇo dhṛṣṭadyumnapurogamān /
mamardustarasā vīrāḥ pañcame'hani bhārata //