Mahabharata · Chapter 7.187

tribhāgamātreṣāyāṃ rātryāṃ yuddhamavartata /
kurūṇāṃ pāṇḍavānāṃ ca saṃhṛṣṭānāṃ viśāmpate //

atha candraprabhāṃ muṣṇannādityasya puraḥsaraḥ /
aruṇo'bhyudayāñcakre tāmrīkṛrvannivāmbaram //

prakāśamakarodvyoma jagatsaṃrañjayanniva / prācyāṃ diśi sahasrāṃśoraruṇenāruṇīkṛtam /
tāpanīyaṃ yathā cakraṃ bhrājate ravimaṇḍalam //

tato rathāśvāṃśca manuṣyayānā-- nyutsṛjya sarve kurupāṇḍuyodhāḥ /
divākarasyābhimukhaṃ japantaḥ sandhyāgatāḥ prāñjalayo babhūvuḥ //

tato dvaidhīkṛte sainye droṇaḥ somakapāṇḍavān /
abhyadravatsapāñcālānduryodhanapurogamaḥ //

dvaidhīkṛtānkurūndṛṣṭvā mādhavo'rjunamabravīt /
sapatnānsavyataḥ kuryāḥ savyasācinnimānkurūn //

sa mādhavamanujñāya kuruṣveti dhanañjayaḥ /
droṇakarṇau maheṣvāsau savyataḥ paryavartata //

abhiprāyaṃ tu kṛṣṇasya jñātvā parapurañjayaḥ /
ājiśīrṣagataṃ pārthaṃ bhīmaseno'bhyuvāca ha //
bhīmasena uvāca /

arjunārjuna bībhatso śṛṇuṣvaitadvaco mama /
yadarthaṃ kṣatriyā sūte tasya kālo'yamāgataḥ //

asmiṃścedāgate kāle śreyo na pratipatsyase /
asambhāvitarūpastvaṃ sunṛśaṃsaṃ kariṣyasi //

satyaśrīdharmayaśasāṃ vīryeṇānṛṇyamāpnuhi /
bhindhyanīkaṃ yudhāṃśreṣṭha pratijñāṃ saphalāṃ kuru //
sañjaya uvāca /

sa savyasācī bhīmena coditaḥ keśavena ca /
karṇadroṇāvatikramya samantātparyavārayat //

tamājiśīrṣamāyāntaṃ dahantaṃ kṣatriyarṣabhān / parākrāntaṃ parākramya tataḥ kṣatriyapuṅgavāḥ /
nāśaknuvanvārayituṃ vardhamānamivānalam //

atha duryodhanaḥ karṇaḥ śakuniścāpi saubalaḥ /
abhyavarṣañcharavrātaiḥ kuntīputraṃ dhanañjayam //

teṣāmastrāṇi sarveṣāmuttamāstravidāṃ varaḥ /
kadarthīkṛtya rājendra śaravarṣairavākirat //

astrairastrāṇi saṃvārya laghuhasto dhanañjayaḥ /
sarvānavidhyanniśitairdaśabhirdaśabhiḥ śaraiḥ //

uddhūtā rajaso vṛṣṭiḥ śaravṛṣṭistathaiva ca /
tamaśca ghoraṃ śabdaśca tadā samabhavanmahān //

na dyaurna bhūmirna diśaḥ prājñāyanta tathāgate /
sainyena rajasā mūḍhaṃ sarvamanghamivābhavat //

naiva te na vayaṃ rājanprājñāsiṣma parasparam / śabdamātreṇa jānīmo vayaṃ te ca parasparam /
uddeśena hi tena sma samayudhyanta pārthivāḥ //

virathā rathino rājansamāsādya parasparam /
keśeṣu samasajjanta kavaceṣu bhujeṣu ca //

hatāśvā hatasūtāśca niśceṣṭā rathino hatāḥ /
jīvanta iva tatra sma vyadṛśyanta bhayārditāḥ //

hatāngajānsamāśliṣya parvatāniva vājinaḥ /
gatasatvā vyadṛśyanta tathaiva saha sādibhiḥ //

tatastvabhyavasṛtyaiva saṅgrāmāduttarāṃ diśam /
ātiṣṭhadāhave droṇo vidhūmo'gniriva jvalan //

tamājiśīrṣādekāntamapakrāntaṃ niśamya tu /
samakampanta sainyāni pāṇḍavānāṃ viśāmpate //

bhrājamānaṃ śriyā yuktaṃ jvalantamiva tejasā /
droṇaṃ dṛṣṭvā pare tresuścerurmamluśca bhārata //

āhvayantaṃ parānīkaṃ prabhinnamiva vāraṇam /
nainamāśaṃsire jetuṃ dānavā vāsavaṃ yathā //

kecidāsannirutsāhāḥ kecitkruddhā manasvinaḥ /
vismitāścābhavankecitkecidvṛṣṭā'bhavanyudhi //

hastairhastāgramapare pratyapimpannarādhipāḥ /
apare daśanairoṣṭhānadaśankrodhamūrcchitāḥ //

vyākṣipannāyudhānyanye mamṛduścāpare bhujān /
anye cānvapatandroṇaṃ tyaktātmāno mahaujasaḥ //

pāñcālāstu viśeṣeṇa droṇasāyakapīḍitāḥ /
samasajjanta rājendra samare bhṛśavedanāḥ //

tato virāṭadrupadau droṇaṃ prati yayū raṇe /
tathā carantaṃ saṅgrāme bhṛśaṃ samaradurjayam //

drupadasya tataḥ pautrāstraya eva viśāmpate /
cedayaśca maheṣvāsā droṇamevābhyayuryudhi //

teṣāṃ drupadapautrāṇāṃ trayāṇāṃ niśitaiḥ śaraiḥ /
tribhirdroṇo'haratprāṇāṃste hatā nyapatanbhuvi //

tato droṇo'jayadyuddhe cedikaikeyasṛñjayān /
mātsyāṃścaivājayatkṛtsnānbhāradvājo mahārathān //

tatastu drupadaḥ krodhāccharavarṣamavāsṛjat /
droṇaṃ prati mahārāja virāṭaścaiva saṃyuge //

taṃ nihatyeṣuvarṣaṃ tu droṇaḥ kṣatriyamardanaḥ /
tau śaraiśchādayāmāsa virāṭadrupadāvubhau //

droṇena cchādyamānau tu kruddhau saṅgrāmamūrdhani /
droṇaṃ śarairvivyadhatuḥ paramaṃ krodhamāsthitau //

tata droṇo mahārāja krodhāmarṣasamanvitaḥ /
bhallābhyāṃ bhṛśatīkṣṇābhyāṃ ciccheda dhanuṣī tayoḥ //

tato virāṭaḥ kupitaḥ samare tomarāndaśa /
daśa cikṣepa ca śarāndroṇasya vadhakāṅkṣayā //

śaktiṃ ca drupado ghorāmāyasīṃ svarṇabhūṣitām /
cikṣepa bhujagendrābhāṃ kruddho droṇarathaṃ prati //

tato bhallaiḥ suniśitaiśchittvā tāṃstomārāndaśa /
śaktiṃ kanakavaidūryāṃ droṇaściccheda sāyakaiḥ //

tato droṇaḥ supītābhyāṃ bhallābhyāmarimardanaḥ /
drupadaṃ ca virāṭaṃ ca preṣayāmāsa mṛtyave //

hate virāṭe drupade kekayeṣu tathaiva ca /
tathaiva cedimātsyeṣu pāñcāleṣu tathaiva ca //

hateṣu triṣu vīreṣu drupadasya ca naptṛṣu / droṇasya karma taddṛṣṭvā kopaduḥkhasamanvitaḥ /
śaśāpa rathināṃ madhye dhṛṣṭadyumno mahāmanāḥ //

iṣṭāpūrtāttathā kṣātrādbrāhmaṇyācca sa naśyatu /
droṇo yasyādya mucyeta yaṃ vā droṇaḥ parābhavet //

iti teṣāṃ pratiśrutya madhye sarvadhanuṣmatām /
āyāddroṇaṃ sahānīkāḥ pāñcālyaṛ paravīrahā //

pāñcālāstvekato droṇabhyaghnanpāṇḍavaiḥ saha / duryodhanaśca karṇaśca śakuniścāpi saubalaḥ /
sodaryāśca yathā mukhyāste'rakṣandroṇamāhave //

rakṣyamāṇaṃ tathā droṇaṃ sarvaistaistu mahārathaiḥ /
yatamānāstu pāñcālā na śekuḥ prativīkṣitum //

tatrākrudhyadbhīmaseno dhṛṣṭadyumnasya māriṣa /
sa enaṃ vāgbhirugrābhistatakṣa puruṣarṣabhaḥ //
bhīmasena uvāca /

drupadasya kule jātaḥ sarvāstreṣvastravittamaḥ /
kaḥ kṣatriyo manyamānaḥ prekṣetārimavasthitam //

pitṛputravadhaṃ prāpya puṃstvaṃ ko vā praharṣayet /
viśeṣatastu śapathaṃ śapitvā rājasaṃsadi //

eṣa vaiśvānara iva samiddhaḥ svena tejasā /
śaracāpendhano droṇaḥ kṣatraṃ dahati tejasā //

purā karoti niḥśeṣāṃ pāṇḍavānāmanīkinīm /
sthitāḥ paśyata me karma droṇameva vrajāmyaham //

ityuktvā prāviśatkruddho droṇānīkaṃ vṛkodaraḥ /
śaraiḥ pūrṇāyatotsṛṣṭaurdrāvayaṃstava vāhinīm //

dhṛṣṭadyumno'pi pāñcālyaḥ praviśya mahatīṃ camūm /
āsasāda raṇe droṇaṃ tadāsīttumulaṃ mahat //

naiva nastādṛśaṃ yuddhaṃ dṛṣṭapūrvaṃ na ca śrutam /
yathā sūryodaye rājansamutpiñjo'bhavanmahān //

saṃsaktānyeva cādṛśyanrathavṛndāni māriṣa /
hatāni ca vikīrṇāni sarīrāṇi śarīriṇām //

kecidanyatra gacchantaḥ pathi cānyairupadrutāḥ /
vimukhāḥ pṛṣṭhataścānye tāḍyante pārśvataḥ pare //

tathā saṃsaktayuddhaṃ tadabhavadbhṛśadāruṇam /
atha sandhyāgataḥ sūryaḥ kṣaṇena samapadyata //