Mahabharata · Chapter 7.164

vartamāne yathā yaddhe ghorarūpe bhayāvahe /
tamasā saṃvṛte loke rajasā ca mahīpate //

nāpaśyanta raṇe yodhāḥ parasparamavasthitāḥ /
anumānena sañjñābhiryuddhaṃ tadvavṛdhe mahat //

naranāgāśvamathanaṃ paramaṃ romaharṣaṇam / droṇakarṇakṛpā vīrā bhīmapārṣatasātyakāḥ /
anyonyaṃ kṣobhayāmāsuḥ sainyāni nṛpasattama //

vadhyamānāni sainyāni samantāttairmahārathaiḥ /
tamasā saṃvṛte caiva samantādvipradudruvuḥ //

te sarvato vidravanto yodhā vidhvastacetanāḥ /
ahanyanta mahārāja dhāvamānāśca saṃyuge //

mahārathasahasrāṇi jaghnuranyonyamāhave /
anye tamasi mūḍhāni putrasya tava mantrite //

tataḥ sarvāṇi sainyāni senāgopāśca bhārata /
vyamuhyanta raṇe tatra tamasā saṃvṛte sati //
dhṛtarāṣṭra uvāca /

teṣāṃ saṃloḍyamānānāṃ pāṇḍavairvihataujasām /
andhe tamasi magnānāmāsītkiṃ vo manastadā //

kathaṃ prakāśasteṣāṃ vā mama sainyasya vā punaḥ /
babhūva loke tamasā tathā sañjaya saṃvṛte //
sañjaya uvāca /

tataḥ sarvāṇi sainyāni hataśiṣṭāni yāni vai /
senāgoptṝnathādiśya punarvyūhamakalpayat //

droṇaḥ purastājjaghane tu śalya-- stathā drauṇiḥ kṛtavarmā saubalaśca /
svayaṃ tu sarvāṇi balāni rāja-- nrājā'bhyayādgopayanvai niśāyām //

uvāca sarvāṃśca padātisaṅghā-- nduryodhanaḥ pārthivasāntvapūrvam /
utsṛjya sarve paramāyudhāni gṛhṇīta hastairjvalitānpradīpān //

te coditāḥ pārthivasattamena tataḥ prahṛṣṭā jagṛhuḥ pradīpān //

devarṣigandharvasurarṣisaṅghā vidyādharāścāpsarasāṃ gaṇāśca /
nāgāḥ sayakṣoragakinnarāśca hṛṣṭā divisthā jagṛhuḥ pradīpān //

digdhairvatebhyaśca samāpatanto-- 'dṛśyanta dīpāḥ sasugandhitailāḥ /
viśeṣato nāradaparvatābhyāṃ sambodhyamānāḥ kurupāṇḍavārtham //

sā bhūya eva dhvajinī vibhaktā vyarocatāgniprabhayā niśāyām /
mahādhanairābharaṇaiśca divyaiḥ śastraiśca dīptairapi sampatadbhiḥ //

ratherathe pañca vidīpakāstu pradīpakāstatra gaje trayaśca /
pratyaśvamekaśca mahāpradīpaḥ kṛtāstu taiḥ pāṇḍavaiḥ kauraveyaiḥ //

kṣaṇena sarve vihitāḥ pradīpā vyādīpayanto dhvajinīṃ tavāsu //

sarvāstu senā vyatisevyamānāḥ padātibhiḥ pāvakatailahastaiḥ /
prakāśyamānā dadṛśurniśāyāṃ yathāntarikṣe jaladāstaḍidbhiḥ //

prakāśitāyāṃ tu tato dhvajinyāṃ droṇo'gnikalpaḥ pratapansapatnān /
rarāja rājendara suvarṇavarmā madhyaṃ gataḥ sūrya ivāṃśumālī //

jāmbūnadeṣvābharaṇeṣu caiva niṣkeṣu śuddheṣu śarāsaneṣu /
pīteṣu śastreṣu ca pāvakasya pratiprabhāstatra tadā babhūvuḥ //

gadāśca śaikyāḥ parighāśca śubhrā ratheṣu śaktyaśca vivartamānāḥ /
pratiprabhāraśmibhirājamīḍha punaḥpunaḥ sañjanayanti dīpān //

chatrāṇi vālavyajanāni khaṅgā dīptā maholkāśca tathaiva rājan /
vyāghūrṇamānāśca suvarṇamālā vyāyacchatāṃ tatra tadā virejuḥ //

śastraprabhābhiśca virājamānaṃ dīpaprabhābhiśca tadā balaṃ tat /
prakāśitaṃ cābharaṇaprabhābhi-- rbhṛśaṃ prakāśaṃ nṛpate babhūva //

pītāni śastrāṇyasṛgukṣitāni vīrāvadhūtāni tanucchadāni /
dīptāṃ prabhāṃ prājanayanta tatra tapātyaye vidyudivāntarikṣe //

prakampitānāmabhidhātavegai-- rabhighnatāṃ cāpatatāṃ javena /
vakrāṇyakāśanta tadā narāṇāṃ vāyvīritānīva mahāmbujāni //

mahāvane dārumaye pradīpte yathā prabhā bhāskarasyāpi naśyet /
tathā tadā'sīdvajinī pradīptā mahābhayā bhārata bhīmarūpā //

tatsampradīptāṃ balamasmadīyaṃ niśāmya pārthāstvaritāstathaiva /
sarveṣu sainyeṣu padātisaṅghā-- nacodayaṃste'pi cakruḥ pradīpān //

gajegaje sapta kṛpāḥ pradīpā ratherathe caiva daśa pradīpāḥ /
dvāvaśvapṛṣṭhe paripārśvato'nye dhvajeṣu cānye jaghaneṣu cānye //

senāsu sarvāsu ca pārśvato'nye paścātpurastācca samantataśca /
madhye tathā'nye jvalitāgnihastā vyadīpayanpāṇḍusutasya senām //

madhye tathā'nye jvalitāgnihastāḥ senādvaye'pi sma narā viceruḥ //

sarveṣu sainyeṣu padātisaṅghā vimiśritā hastirathāśvabṛndaiḥ /
vyadīpayaṃste dhvajinīṃ pradīptā-- stathā balaṃ pāṇḍaveyābhiguptam //

tena pradīptena tathā pradīptaṃ-- balaṃ tavāsīdbalavadbalena /
bhāḥ kurvatā bhānumatā graheṇa divākareṇāgnirivābhiguptaḥ //

tayoḥ prabhāḥ pṛthivīmantarikṣaṃ sarvā vyatikramya diśaśca vṛddhāḥ /
tena prakāśena bhṛśaṃ prakāśaṃ babhūva teṣāṃ tava caiva sainyam //

tena prakāśena divaṃ gatena sambodhitā devagaṇāśca rājan /
gandharvayakṣāsurasiddhasaṅghāḥ samāgamannapsarasaśca sarvāḥ //

taddevagandharvasamākulaṃ ca yakṣāsurendrāpsarasāṃ gaṇaiśca /
hataiśca śūrairdivamāruhadbhi-- rāyodhanaṃ divyakalpaṃ babhūva //

rathāśvanāgākuladīpadīptaṃ saṃrabdhayodhaṃ hatavidrutāśvam /
mahadbalaṃ vyūḍharathāśvanāgaṃ surāsuravyūhasamaṃ babhūva //

tacchaktisaṅghākulacaṇ़ḍavātaṃ mahārathābhraṃ gajavājighoṣam /
śastraugavarṣaṃ rudhirāmbudhāraṃ niśi pravṛttaṃ rathadurdinaṃ tat //

tasminmahāgnipratimo mahātmā santāpaṃyanpāṇḍavānvipramukhyaḥ /
gabhastibhirmadhyagato yathā'rko varṣātyaye tadvadabhūnnarendra //