Mahabharata · Chapter 7.163
somadattaṃ tu samprekṣya vidhunvānaṃ mahaddhanuḥ /
sātyakiḥ prāha yantāraṃ somadattāya māṃ vaha //
na hyahatvā raṇe śatruṃ somadattaṃ mahābalam /
nivartiṣye raṇātsūta satyametadvaco mama //
tataḥ sampraiṣayadyantā saindhavāṃstānmanojavān /
turaṅgāmāñchaṅkhavarṇānsarvaśabdātigānraṇe //
te'vahanyuyudhānaṃ tu manomārutaraṃhasaḥ /
yathendraṃ harayo rājanpurā daityavadhodyatam //
tamāpatantaṃ samprekṣya sātvataṃ rabhasaṃ raṇe /
somadatto mahābāhurasambhrānto nyavartata //
vimuñcañcharavarṣāṇi parjanya iva vṛṣṭimān /
chādayāmāsa śaineyaṃ jalado bhāskaraṃ yathā //
asambhrāntaśca samare sātyakiḥ kurupuṅgavam /
chādayāmāsa bāṇaughaiḥ samantādbharatarṣabha //
somadattastutaṃ ṣaṣṭyā vivyādhorasi mādhavam /
sātyakiścāpi taṃ rājannavidhyatsāyakaiḥ śitaiḥ //
tāvanyonyaṃ śaraiḥ kṛttau vyarājetāṃ nararṣabhau /
supuṣpau puṣpasamaye puṣpitāviva kiṃśakau //
rudhirokṣitasarvāṅgau kuruvṛṣṇiyaśaskarau /
parasparamavekṣetāṃ dahantāviva locanaiḥ //
rathamaṇḍalamārgeṣu carantāvarimardanau /
ghorarūpau hitāvāstāṃ vṛṣṭimantāvivāmbudau //
śarasambhinnagātrau tu sarvataḥ śakhalīkṛtau /
śvāvidhāviva rājendra dṛśyetāṃ śaravikṣatau //
suvarṇapuṅkhairiṣubhirācitau tau vyarājatām /
khadyotairāvṛtau rājanprāvṛṣīva vanaspatī //
sampradīpitasarvāṅgau sāyakaistairmahārathau /
adṛśyetāṃ raṇe kruddhāvulkābhiriva kuñjarau //
tato yudhi mahāraja somadatto mahārathaḥ /
ardhacandrema ciccheda mādhavasya mahaddhanuḥ //
athainaṃ pañcaviṃśatyā sāyakānāṃ samārpayat /
tvaramāṇastvarākāle punaśca daśabhiḥ śaraiḥ //
athānyaddhanurādāya sātyakirvegavattaram /
pañcabhiḥ sāyakaistūrṇaṃ somadattamavidhyata //
tato'pareṇa bhallena dhvajaṃ ciccheda kāñcanam /
bāhlīkasya raṇe rājansātyakiḥ prahasanniva //
somadattastvasambhrānto dṛṣṭvā ketuṃ nipātitam /
śaineyaṃ pañcaviṃśatyā sāyakānāṃ samācinot //
sātvato'pi raṇe kruddhaḥ somadattasya dhanvinaḥ /
dhanuśchiccheda bhallena kṣurapreṇa śitena ha //
athainaṃ rukmapuṅkhānāṃ śatena nataparvaṇām /
ācinodbahudhā rājanbhagnadaṃṣṭramiva dvipam //
athānyaddhanurādāya somadatto mahārathaḥ /
sātyakiṃ chādayāmāsa śaravṛṣṭyā mahābalaḥ //
somadattaṃ tu saṅkruddho raṇe vivyādha sātyakiḥ /
sātyakiṃ śarajālena somadatto'pyapīḍayat //
daśabhiḥ sātvatasyārthe bhīmo'hanbāhlikātmajam /
somadattopyasambhrānto bhīmamārcchacchitaiḥ śaraiḥ //
tatastu sātvatasyārthe bhīmaseno navaṃ dṛḍham /
mumoca parighaṃ ghoraṃ somadattasya vakṣasi //
tamāpatantaṃ vegena parighaṃ ghoradarśanam /
dvidhā ciccheda samare prahasanniva kauravaḥ //
sa papāta dvidhā cchinna āyasaḥ parigho mahān /
mahīdharasyeva mahacchikharaṃ vajradāritam //
tatastu sātyakī rājansomadattasya saṃyuge /
dhanuściccheda bhallena hastāvāpaṃ ca pañcabhiḥ //
tataścaturbhiśca śaraistūrṇaṃ tāṃsturagottamān /
samīpaṃ preṣayāmāsa pretarājasya bhārata //
sāratheśca śiraḥ kāyādbhallena nataparvaṇā /
jahāra naraśārdūlaḥ prahasañchinipuṅgavaḥ //
tataḥ śaraṃ mahāghoraṃ jvalantamiva pāvakam /
mumoca sātvato rājansvarṇapuṅgaṃ śilāśitam //
sa vimukto balavatā śaineyena śarottamaḥ /
ghorastasyorasi vibho nipapātāśu bhārata //
so'tividdho mahārāja sātvatena mahārathaḥ /
somadatto mahābāhurnipapāta mamāra ca //
taṃ dṛṣṭvā nihataṃ tatra somadattaṃ mahārathāḥ /
mahatā śaravarṣeṇa yuyudhānamupādravan //
chādyamānaṃ śarairdṛṣṭvā yuyudhānaṃ yudhiṣṭhiraḥ / pāṇḍavāśca mahārāja saha sarvaiḥ prabhadrakaiḥ /
mahatyā senayā sārdhaṃ droṇānīkamupādravan //
tato yudhiṣṭhiraḥ kruddhastāvakānāṃ mahābalam /
śarairvidrāvayāmāsa bhāradvājasya paśyataḥ //
sainyāni drāvayantaṃ tu droṇo dṛṣṭvā yudhiṣṭhiram /
abhidudrāva vegena krodhasaṃraktalocanaḥ //
tataḥ suniśitairbāṇaiḥ pārthaṃ vivyādha saptabhiḥ /
yudhiṣṭhiro'pi saṅkruddhaḥ prativivyādha pañcabhiḥ //
so'tividdho mahābāhuḥ sṛkviṇī parisaṃlihan /
yudhiṣṭhirasya ciccheda dhvajaṃ kārmukameva ca //
sa cchinnadhanvā tvaritastvarākāle nṛpottamaḥ /
anyadādatta vegena kārmukaṃ samare dṛḍham //
tataḥ śarasahasreṇa droṇaṃ vivyādha pārthivaḥ /
sāśvasūtadhvajarathaṃ tadadbhutamivābhavat //
tato muhūrtaṃ vyathitaḥ śarapātaprapīḍitaḥ /
niṣasāda rathopasthe droṇo bharatasattama //
pratilabhya tataḥ sañjñāṃ muhūrtāddvijasattamaḥ /
krodhena mahatā'viṣṭo vāyavyāstramavāsṛjat //
asambhrāntastataḥ pārtho vāyavyenaiva vīryavān /
tadastramastreṇa raṇe stambhayāmāsa bhārata //
ciccheda ca dhanurdīrghaṃ brāhmaṇasya ca pāṇḍavaḥ / tato'nyaddhanurādatta droṇaḥ kṣatriyamardanaḥ /
tadapyasya śitairbhallaiściccheda kurupuṅgavaḥ //
tato'bravīdvāsudevaḥ kuntīputraṃ yudhiṣṭhiram //
yudhiṣṭhira mahābāho yattvāṃ vakṣyāmi tacchraṇu /
upāramasva yuddhe tvaṃ droṇādbharatasattama //
yatate hi sadā droṇo grahaṇe tava saṃyuge /
nānurūpamahaṃ manye yuddhamasya tvayā saha //
yo'sya sṛṣṭo vināśāya sa evainaṃ haniṣyati /
parivarjya guruṃ yāhi yatra rājā suyodhanaḥ //
rājā rājñā hi yoddhavyo nārājñā yuddhamiṣyate /
tatra tvaṃ gaccha kaunteya hastyaśvarathasaṃvṛtaḥ //
yāvanmātreṇa ca mayā sahāyena dhanañjayaḥ /
bhīmaśca rathaśārdūlo yudhyate kauravaiḥ saha //
vāsudevavacaḥ śrutvā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ /
muhūrtaṃ cintayitvā tu tato dāruṇamāhavam //
prāyāddrutamamitraghno yatra bhīmo vyavasthitaḥ /
vinighnaṃstāvakānyodhānvyāditāsya ivāntakaḥ //
rathaghoṣeṇa mahatā nādayanvasudhātalam / parjanya iva dharmānte nādayanvai diśo daśa /
bhīmasya nighnataḥ śatrūnpārṣṇiṃ jāgraha pāṇḍavaḥ //
droṇo'pi pāṇḍupāñcālānvyadhamadrajanīmukhe /
nādayaṃstalaghoṣeṇa tava sainyāni māriṣa //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0