Mahabharata · Chapter 7.154

tadudīrṇaṃ rathāśvaughaṃ balaṃ tava janādhipa /
pāṇḍusenāmatikramya yodhayāmāsa sarvataḥ //

pāñcālāḥ kuravaścaiva yodhayantaḥ parasparam /
yamarāṣṭrāya mahate paralokāya dīkṣitāḥ //

śūrāḥ śūraiḥ samāgamya śaratomaraśaktibhiḥ /
vivyadhuḥ samare'nyonyaṃ ninyuścaiva yamakṣayam //

rathināṃ rathibhiḥ sārdhaṃ rudhirasrāvadāruṇam /
prāvartata mahadyuddhaṃ nighnatāmitaretaram //

vāraṇāśca mahārāja samāsādya parasparam /
viṣāṇairdārayāmāsuḥ susaṅkruddhā madotkaṭāḥ //

hayārohānhayārohāḥ prāsaśaktiparaśvathaiḥ /
bibhidustumule yuddhe prārthayanto mahadyaśaḥ //

pattayaśca mahābāho śataśaḥ śastrapāṇayaḥ /
anyonyamārdayanrājannityaṃ yattāḥ parākrame //

gotrāṇāṃ nāmadheyānāṃ kulānāṃ caiva māriṣa /
śravaṇāddhi vijānīmaḥ pāñcālānkurubhiḥ saha //

te'nyonyaṃ samare yodhāḥ śaraśaktiparaśvathaiḥ /
praiṣayanparalokāya vicaranto hyabhītavat //

śarairdaśa diśo rājaṃsteṣāṃ muktaiḥ sahasraśaḥ /
na bhrājante yathā pūrvaṃ bhāskarasya ca nāśanāt //

tathā prayudhyamāneṣu pāṇḍaveyeṣu bhārata /
duryodhano mahārāja vyavāgāhata tadbalam //

saindhavasya vadhenaiva bhṛśaṃ duḥkhasamanvitaḥ /
martavyamiti sañcintya prāviśacca dviṣadbalam //

nādayanrathaghoṣeṇa kampayanniva medinīm /
abhyavartata putraste pāṇḍavānāmanīkinīm //

sa sannipātastumulastasya teṣāṃ ca bhārata /
abhavatsarvasainyānāmabhāvakaramo mahān //
dhṛtarāṣṭra uvāca /

tathā hateṣu sainyeṣu tathā kṛcchragataḥ svayam /
kaccidduryodhanaḥ sūta nākārṣītpṛṣṭhato raṇam //

ekasya ca bahunāṃ ca sannipāto mahānabhūt /
viśeṣato hi nṛpaterviṣamaṃ pratibhāti me //

so'tyantasukhasaṃvṛddho rakṣyo lokasya ceśvaraḥ /
eko bahūnsamāsādya kaccinnāsītparāṅmukhaḥ //

droṇaḥ karṇaḥ kṛpaścaiva kṛtavarmā ca sātvataḥ /
nāvārayankathaṃ yuddhe rājānaṃ rājyakāṅkṣiṇaḥ //

sarvopāyairhi yuddheṣu rakṣitavyo mahīpatiḥ /
eṣā nītiḥ parā yuddhe dṛṣṭā tatra manīṣibhiḥ //

praviṣṭe vai mama sute pareṣāṃ vai mahadbalam /
māmakā rathināṃ śreṣṭhāḥ kimakurvata s̤añjaya //
sañjaya uvāca /

rājansaṅgrāmamāścaryaṃ putrasya tava bhārata /
ekasya ca bahūnāṃ ca śṛṇu me bruvato dhruvam //

droṇena vāryamāṇo'sau karṇena ca kṛpeṇa ca /
prāviśatpāṇḍavīṃ senāṃ makaraḥ sāgaraṃ yathā //

kiranniṣusahasrāṇi tatratatra tathātathā /
pāñcālānpāṇḍavāṃścaiva vivyādha niśitaiḥ śaraiḥ //

yathodayagataḥ sūryo raśmibhirnāśayettamaḥ /
tathā putrastava balaṃ nāśayattanmahābalaḥ //

yathā madhyandine sūryaṃ pratapantaṃ gabhastibhiḥ / tathā tava sutaṃ madhye pratapantaṃ śarārcibhiḥ /
na śekurbhārataṃ yuddhe pāṇḍavāḥ samudīkṣitum //

palāyanakṛtotsāhā nirutsāhā dviṣajjaye /
paryadhāvanta pāñcālā vadhyamānā mahātmanā //

rukmapuṅkhaiḥ prasannāgraistava putreṇa dhanvinā /
ardyamānāḥ śaraistūrṇaṃ nyapatanpāṇḍusainikāḥ //

vyadravaṃśca bhayādyodhā dṛṣṭvā taṃ paramāhave /
vyāttānanamiva prāptamantakaṃ prāṇahāriṇam //

na tādṛśaṃ rame karma kṛtavantastu tāvakāḥ /
yādṛśaṃ kṛtavānrājā putrastava viśāmpate //

putreṇa tava sā senā pāṇḍavī mathitā raṇe /
nalinī dviradeneva samantātphullapaṅkajā //

kṣīṇatoyānilārkābhyāṃ hatatviḍiva padminī /
babhūva pāṇḍavī senā tava putrasya tejasā //

pāṇḍusenāṃ hatāṃ dṛṣṭvā tava putreṇa bhārata /
bhīmasenapurogāstu pāñcālāḥ samupādravan //

sa bhīmasenaṃ daśabhirmādrīputrau tribhistribhiḥ /
virāṭadrupadau ṣaḍbhiḥ śatena ca śikhaṇḍinam //

dhṛṣṭadyumnaṃ ca saptatyā dharmaputraṃ ca saptabhiḥ /
kekayāṃścaiva cedīṃśca bahubhirniśitaiḥ śaraiḥ //

sātvataṃ pañcabhirviddhā draupadeyāṃstribhistribhiḥ /
ghaṭotkacaṃ ca samare viddhvā siṃha ivānadat //

śataśaścāparānyodhānsadvipāṃśca mahāraṇe /
śarairavacakartograiḥ kruddho'ntaka iva prajāḥ //

sā tena pāṇḍavī senā vadhyamānā śilīmukhaiḥ /
tava putreṇa saṅgrāme vidudrāva narādhipa //

taṃ tapantamivādityaṃ kururājaṃ mahāhave /
nāśakanvīkṣituṃ rājanpāṇḍuputrasya sainikāḥ //

tato yudhiṣṭhiro rājā kupito rājasattama /
abhyadhāvatkurupatiṃ tava putraṃ jighāṃsayā //

tāvubhau yudhi kauravyau samīyaturarindamau /
svārthahetoḥ parākrāntau duryodhanayudhiṣṭhirau //

tato duryodhanaḥ kruddhaḥ śaraiḥ sannataparvabhiḥ /
vivyādha daśabhistūrṇaṃ dhvajaṃ ciccheda ceṣuṇā //

indrasenaṃ tribhiścaiva lalāṭe jaghnivānnṛpa /
sārathiṃ dayitaṃ rājñaḥ pāṇḍavasya mahātmanaḥ //

dhanuśca punaranyena cakartāsya mahārathaḥ /
caturbhiścaturaścaiva bāṇairvivyādha vājināḥ //

tato yudhiṣṭhiraḥ kruddho nimeṣādiva kārmukam /
anyadādāya vegena kauravaṃ pratyavārayat //

tasya tānnighnataḥ śatrūnrukmapṛṣṭhaṃ mahaddhanuḥ /
bhallābhyāṃ paṇḍavo jyeṣṭhastridhā ciccheda māriṣa //

vivyādha cainaṃ daśabhiḥ samyagastaiḥ śitaiḥ śaraiḥ /
marma bhittvā tu te sarve saṃlagnāḥ kṣitimāviśan //

tataḥ parivṛtā yodhāḥ parivavruryudhiṣṭhiram /
vṛtreṇa saha yudhyantaṃ yadvaddevāḥ śatakratum //

tato yudhiṣṭhiro rājā tava putrasya māriṣa / śaraṃ ca sūryaraśmyābhamatyugramanivāraṇam /
hā hato'sīti rājānamuktvā'muñcadyudhiṣṭhiraḥ //

sa tenākarṇamuktena viddho bāṇena kauravaḥ /
niṣasāda rathopasthe bhṛśaṃ sammūḍhacetanaḥ //

tataḥ pāñcālyasenānāṃ bhṛśamāsīdravo mahān /
hato rājeti rājendra muditānāṃ samantataḥ //

bāṇaśabdaravaścograḥ śuśruve tatra māriṣa /
atha droṇo drutaṃ tatra pratyadṛśyata saṃyuge //

hṛṣṭo duryodhanaścāpi dṛḍhamādāya kārmukam /
tiṣṭhatiṣṭheti rājānaṃ bruvanpāṇḍavamabhyayāt //

pratyudyayustaṃ tvaritāḥ pāñcālā jayagṛddhinaḥ / tāndroṇaḥ pratijagrāha parīpsankurusattamam /
caṇḍavātaḥ samudvūto meghānambumuco yathā //

tato rājanmahānāsītsaṅgrāmo bhūrivardhanaḥ /
tāvakānāṃ pareṣāṃ ca sametānāṃ yuyutsayā //