Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 7.149

7.149.1

tasminvinihate vīre saindhave savyasācinā /
māmakā yadakurvanta tanmamācakṣva sañjaya //

7.149.2

paśyatāṃ sarvasainyānāṃ māmakānāṃ mahāraṇe /
ahanyata kathaṃ yuddhe saindhavaḥ savyasācinā //

7.149.3

kathaṃ drauṇikṛpairguptaḥ karṇena ca mahāraṇe /
phalgunāgnimukhaṃ ghoraṃ praviṣṭaḥ sādhu saindhavaḥ //

7.149.4

tasminhate maheṣvāse mandātmā sa suyodhanaḥ /
bhrātṛbiḥ sahitaḥ sūta kimakārṣīdanantaram //
sañjaya uvāca /

7.149.5

saindhavaṃ nihataṃ dṛṣṭvā raṇe pārthena bhārata /
amarṣavaśamāpannaḥ kṛpaḥ śāradvatastataḥ //

7.149.6

mahatā śaravarṣeṇa pāṇḍavaṃ samavākirat /
drauṇiścābhyadravadrājanrathamāsthāya phalgunam //

7.149.7

tāvetau rathināṃ śreṣṭhau rathābhyāṃ rathasattamau /
ubhāvubhayatastīkṣṇairviśikhairabhyavarṣatām //

7.149.8

sa tathā śaravarṣābhyāṃ sumahaddhyāṃ mahābhujaḥ /
pīḍyamānaḥ parāmārtimagamadrathināṃ varaḥ //

7.149.9

so'jighāṃsurguruṃ saṅkhye gurostanayameva ca /
cakārācāryakaṃ tatra kuntīputro dhanañjayaḥ //

7.149.10

astrairastrāṇi saṃvārya drauṇeḥ śāradvatasya ca /
mandavegāniṣūṃstābhyāmajighāṃsuravāsṛjat //

7.149.11

tena nātibhṛśaṃ trastau viśikhairbhṛśapīḍitau /
bahutvāttu parāmārtiṃ śarāṇāṃ tāvagacchatām //

7.149.12

atha śāradvato rājankaunteyaśarapīḍitaḥ /
avāsīdadrathopasthe mūrcchāmabhijagāma ha //

7.149.13

vihvalaṃ tamabhijñāya bhartāraṃ śarapīḍitam /
hato'yamiti ca jñātvā sārathistamapāvahat //

7.149.14

tasminbhagne mahārāja kṛpe śāradvate yudhi /
aśvatthāmāpyapāyāsītpāṇḍaveyādrathāntaram //

7.149.15

dṛṣṭvā śāradvataṃ pārtho mūrcchitaṃ śarapīḍitam / dhigdhiṅmāmiti caivoktvā kṛpaṇaṃ paryadevayat /
aśrupūrṇamukho dīno vacanaṃ cedamabravīt //

7.149.16

paśyannidaṃ mahāprājñaḥ kṣattā rājānamuktavān /
kulāntakaraṇe pāpe jātamātre suyodhane //

7.149.17

nīyatāṃ paralokāya sādhvayaṃ kulapāṃsanaḥ /
asmāddhi kurumukhyānāṃ mahadutpatsyate bhayam //

7.149.18

tadidaṃ samanuprāptaṃ vacanaṃ satyavādinaḥ /
tatkṛte hyadya paśyāmi śaratalpagataṃ gurum //

7.149.19

dhigastu kṣātramācāraṃ dhigastu balapauruṣam /
ko hi brāhmaṇamācāryamabhidruhyeta mādṛśaḥ //

7.149.20

ṛṣiputro mamācāryo droṇasya paramaḥ sakhā /
eṣa śete rathopasthe kṛpo madbāṇapīḍitaḥ //

7.149.21

akāmayānena mayā viśikhairardito bhṛśam /
avasīdanrathopasthe prāṇānpīḍayatīva me //

7.149.22

putraśokābhitaptena śarairabhyarditena ca /
abhyasto bahubhirbāṇairdaśadharmagatena vai //

7.149.23

śarārditaḥ sa hi mayā prekṣamāṇo mahādyutiḥ / śocayatyeṣa niyataṃ bhūyaḥ putravadhāddhi mām /
kṛpaṇaṃ svarathe sannaṃ paśya kṛṣṇa yathāgatam //

7.149.24

upākṛtya tu vai vidyāmācāryebhyo nararṣabhāḥ /
prayacchantīha ye kāmāndevatvamupayānti te //

7.149.25

ye ca vidyāmupādāya gurubhyaḥ puruṣādhamāḥ /

7.149.25

ghnanti tāneva durvṛttāste vai nirayagāminaḥ //

7.149.26

tadidaṃ narakāyādya kṛtaṃ karma mayā dhruvam /
ācāryaṃ śaravarṣeṇa rathe sādayatā kṛpam //

7.149.27

yattatpūrvamupākurvannastraṃ māmabravītkṛpaḥ /
na kathañcana kauravya prahartavyaṃ gurāviti //

7.149.28

tadidaṃ vacanaṃ sādhorācāryasya mahātmanaḥ /
nānuṣṭhitaṃ tamevājau viśikhairabhivarṣatā //

7.149.29

namastasmai supūjyāya gautamāyāpalāyine /
dhigastu mama vārṣṇeya yadasmai praharāmyaham //
sañjaya uvāca /

7.149.30

tathā vilapamāne tu savyasācini taṃ prati / *tato rājanhṛṣṭīkeśaḥ sanṅgāmaśirasi sthitam /
tīrṇapratijñaṃ bībhatsuṃ pariṣvajyainamabravīt //

7.149.31

diṣṭhyā sampāditā jiṣṇo pratijñā mahatī tvayā /
diṣṭyā vinihataḥ pāpo vṛddhakṣatraḥ sahātmajaḥ //

7.149.32

dhārtarāṣṭrabalaṃ prāpya devasenāpi bhārata /
sīdeta samare jiṣṇo nātra kāryā vicāraṇā //

7.149.33

na taṃ paśyāmi lokeṣu cintayanpuruṣaṃ kvacit /
tvadṛte puruṣavyāghra ya etadyodhayedbalam //

7.149.34

mahāprabhāvā bahavastvayā tulyādhikāpi vā /
sametāḥ pṛthivīpālā dhārtarāṣṭrasya kāraṇāt //

7.149.35

te tvāṃ prāpya raṇe kruddhā nābhyavartanta daṃśitāḥ /
tava vīryaṃ balaṃ caiva rudraśakrāntakopamam //

7.149.36

nedṛśaṃ śaknuyātkaścidrame kartuṃ parākramam /
yādṛśaṃ kṛtavānadya tvamekaḥ śatrutāpanaḥ //

7.149.37

evameva hate karṇe sānubandhe durātmani /
vardhayiṣyāmi bhūyastvāṃ vijitāriṃ hatadviṣam //

7.149.38

tamarjunaḥ pratyuvāca prasādāttava mādhava /
pratijñeyaṃ mayā tīrṇā vibudhairapi dustarā //

7.149.39

anāścāryo jayasteṣāṃ yeṣāṃ nātho'si keśava /
tvatprasādānmahīṃ kṛtsnāṃ samprāpsyati yudhiṣṭhiraḥ //

7.149.40

tavaiṣa bhāro dhārṣṇeya tavaiva vijayaḥ prabho /
vardhanīyāstava vayaṃ preṣyāśca madhusūdana //

7.149.41

evamuktastataḥ kṛṣṇaḥ śanakairvāhayanhayān /
darśayāmāsa pārthāya krūramāyodhanaṃ mahat //
śrīkṛṣṇa uvāca /

7.149.42

prārthayanto jaye yuddhe prathitaṃ ca mahadyaśaḥ /
pṛthivyāṃ śerate śūrāḥ pārthivāstvaccharairhatāḥ //

7.149.43

vikīrṇaśastrābharaṇā vipannāśvarathadvipāḥ /
sañchinnabhinnamarmāṇo vaiklavyaṃ paramaṃ gatāḥ //

7.149.44

sasatvā gatasatvāśca prabhayā parayā yutāḥ /
sajīvā iva lakṣyante gatasatvā narādhipāḥ //

7.149.45

teṣāṃ śaraiḥ svarṇapuṅkhaiḥ śastraiśca vividhaiḥ śitaiḥ /
vāhanairāyudhaiścaiva sampūrṇāṃ paśya medinīm //

7.149.46

varmabhiścarmabhirhāraiḥ śirobhiśca sakuṇḍalaiḥ /
uṣṇīṣairmakuṭaiḥ sragbhiścūḍāmaṇibhirambaraiḥ //

7.149.47

kaṇṭhasūtrairaṅgadaiśca niṣkairapi ca saprabhaiḥ /
anyaiścābharaṇaiścitrairbhāti bhārata medinī //

7.149.48

[anukarṣairupāsaṅgaiḥ patākābhirdhvajaistathā /
upaskarairadhiṣṭhānairīṣādaṇḍakabandhuraiḥ //

7.149.49

cakraiḥ pramathitaiścitrairakṣaiśca bahudhā raṇe /
yugairyoktraiḥ kalāpaiśca dhanurbhiḥ sāyakaistathā //

7.149.50

paristomaiḥ kuthābhiśca parighairaṅkuśaistathā /
śaktibhirbhiṇḍipālaiśca tūṇaiḥ śūlaiḥ paraśvathaiḥ //

7.149.51

prāsaiśca tomaraiścaiva kuntairyaṣṭibhireva ca /
śataghnībhirbhuśuṇḍībhiḥ khaṅgaiḥ paraśubhistathā //

7.149.52

musalairmudgaraiścaiva gadābhiḥ kuṇapaistathā /
suvarṇavikṛtābhiśca kaśābhirbharatarṣabha //

7.149.53

ghaṇṭābhiśca gajendrāṇāṃ bhāṇḍaiśca vividhairapi / sragbhiśca nānābharaṇairbastraiścaiva mahādhanaiḥ /
apaviddhairbabhau bhūmirgrahairdyauriva śāradī //

7.149.54

pṛthivyāṃ pṛthivīhetoḥ pṛthivīpatayo hatāḥ /
pṛthivīmupaguhyāṅgaiḥ suptāḥ kāntāmiva priyām //

7.149.55

imāṃśca girikūṭābhānnāgānairāvatopamān / kṣarataḥ śoṇitaṃ bhūri śastracchedadarīmukhaiḥ /
darīmukhairiva girīngairikāmbuparisravān //

7.149.56

tāṃśca bāṇahatānvīra paśya niṣṭanataḥ kṣitau /
hayāṃśca patitānpaśya svarṇabhāṇḍavibhūṣitān //

7.149.57

gandharvanagarākārānrathāṃśca nihateśvarān /
chinnadhvajapatākākṣānvicakrānhatasārathīn //

7.149.58

nikṛttakūbarayugānbhagneṣānbandhurānprabho /
paśya pārtha hayānbhūmau vimānopamadarśanān //

7.149.59

pattīṃśca nihatānvīra śataśo'tha sahasraśaḥ /
dhanurbhṛtaścarmabhṛtaḥ śayānānrudhirokṣitān //

7.149.60

mahīmāliṅgya sarvāṅgaiḥ pāṃsudhvastaśiroruhān /
paśya yodhānmahābāho tvaccharairbhinnavigrahān //

7.149.61

nipātitadviparathājisaṅkula-- masṛgvasāpiśitasamṛddhakardamam /
niśācaraśvavṛkapiśācamodanaṃ mahītalaṃ naravara paśya durdṛśam //

7.149.62

idammahattvayyupapadyate prabho raṇājire karma yaśo'bhivardhanam /
śatakratau cāpi ca devasattame mahāhave jaghnuṣi daityadānavān // ]
sañjaya uvāca /

7.149.63

evaṃ sandarśayankṛṣṇo raṇabhūmiṃ kirīṭine /
svaiḥ sametaḥ samuditaiḥ pāñcajanyaṃ vyanādayat //

7.149.64

sātyakiḥ pārthamabhyāyādbhīmasenaśca pāṇḍavaḥ /
yudhāmanyūttamaujau ca pāñcālasyātmajāvubhau //

7.149.65

te nivārya śarairdrauṇiṃ karṇaṃ ca saha bhūmipaiḥ /
āgacchanrathinaścaiva yatra rājā yudhiṣṭhiraḥ //

7.149.66

sa darśayanneva kirīṭine'rihā janārdanastāmaribhūmimañjasā /
ajātaśatruṃ samupetya pāṇḍavaṃ nivedayāmāsa hataṃ jayadratham //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc