Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 7.145

7.145.1

tadavasthe he tasminbhūriśravasi kaurave /
yathā bhūyo'bhavadyuddhaṃ tanmamācakṣva sañjaya //
sañjaya uvāca /

7.145.2

bhūriśravasi saṅkrānte paralokāya bhārata /
vāsudevaṃ mahābāhurarjunaḥ samacūcudat //
arjuna uvāca /

7.145.3

codayāśvānbhṛśaṃ kṛṣṇa yato rājā jayadrathaḥ / [śrūyate puṇḍarīkākṣa triṣu dharmeṣu vartate.]
pratijñāṃ saphalāṃ cāpi kartumarhasi me'nagha //

7.145.4

astameti mahābāho tvaramāṇo divākaraḥ //

7.145.5

etaddhi puruṣavyāghra mahadabyudyataṃ mayā /
kāryaṃ saṃrakṣyate caiṣa kurusenāmahārathaiḥ //

7.145.6

yathā nābhyeti sūryo'staṃ yathā satyaṃ bhavedvacaḥ /
codayāśvāṃstathā kṛṣṇa yathā hanyāṃ jayadratham //

7.145.7

tataḥ kṛṣṇo mahābāhuraśvānrajatasannibhān /
hayajñaścodayāmāsa jayadrathavadhaṃ prati //

7.145.8

taṃ prayāntamamogheṣumutpatadbhirivāśugaiḥ /
tvaramāṇā mahārāja senāmukhyāḥ samādravan //

7.145.9

duryodhanaśca karṇaśca vṛṣaseno'tha madrarāṭ /
aśvatthāmā kṛpaścaiva svayameva ca saindhavaḥ //

7.145.10

samāsādya ca bībhatsuḥ saindhavaṃ samupasthitam /
netrābhyāṃ krodhadīptābhyāṃ sampraikṣannirdahanniva //

7.145.11

yathāgnirindhaneddhau vai krodhendhanasamīritaḥ /
saindhavasya mukhaṃ tyaktvā karṇaḥ sātvatamabhyayāt //

7.145.12

upāyāntaṃ* tu rādheyaṃ dṛṣṭvā pārtho mahārathaḥ /
prahasandevakīputramidaṃ vacanamabravīt //

7.145.13

eṣa prayātyādhirathiḥ sātyakeḥ syandanaṃ prati /
na mṛṣyati hataṃ nūnaṃ bhūriśravasamāhave //

7.145.14

yatra yātyeṣa tatra tvaṃ codayāśvāñjanārdana /
na saumadattipadavīṃ gamayetsātyakiṃ vṛṣaḥ //
sañjaya uvāca /

7.145.15

evamukto mahābāhuḥ keśavaḥ savyasācinā /
pratyuvāca mahātejāḥ kālayuktamidaṃ vacaḥ //

7.145.16

alameṣa mahābāhuḥ karṇāyaiko'pi pāṇḍava /
kiṃ punardraupadeyābhyāṃ sahitaḥ sātvatarṣabhaḥ //

7.145.17

na ca tāvatkṣamaḥ pārtha tava karṇena saṅgaraḥ / prajvalantī maholkeva tiṣṭhatyasminhi vāsavī /
tvadarthaṃ pūjyamānaiṣā rakṣyate paravīrahan //

7.145.18

na karṇaṃ prākṛtaṃ manye tena yoddhuṃ na sāmpratam /
yaḥ karṇo balavāneṣa śakto'smāñjetumojasā //

7.145.19

karṇasyaiṣa mahāndoṣo yaddūyena padepade /
pramādācca ghṛṇitvācca tena śociti me manaḥ //

7.145.20

ataḥ karṇaḥ prayātvatra sātvatasya yathā tathā /
ahaṃ jñāsyāmi kaunteya kālamasya durātmanaḥ //

7.145.21

yatrainaṃ viśikhaistīkṣṇaiḥ pātayiṣyasi bhūtale /
tadā gantāsi pārtha tvaṃ tena yoddhuṃ durātmanā //
dhṛtarāṣṭra uvāca /

7.145.22

yo'sau karṇena vīrasya vārṣṇeyasya samāgamaḥ /
hate tu bhūriśravasi tadyuddhamabhavatkatham //

7.145.23

sātyakiścāpi virathaḥ kaṃ samārūḍhavānratham /
cakrarakṣau ca pāñcālyau tanmamācakṣva sañjaya //
sañjaya uvāca /

7.145.24

hanta te kathayiṣyāmi yathāvṛttaṃ mahāraṇe / paśyatāṃ sarvasainyānāṃ keśavāryunayorapi /
śuśrūṣasva sthiro bhūtvā durācaritamātmanaḥ //

7.145.25

xxmeva hi kṛṣṇasya manogatamidaṃ prabho /
vijetavyo yathā vīraḥ sātyakiḥ saumadattinā //

7.145.26

atītānāgate rājansa hi vetti janārdanaḥ / tataḥ sūtaṃ samāhūya dārukaṃ sandideśa ha /

7.145.27

ratho me yujyatāṃ kalyamiti rājanmahābālaḥ // na hi devā na gandharvā na yakṣoragarākṣasāḥ /
mānavā vā'pi jetāraḥ kṛṣṇayoḥ santi kecana /

7.145.28

pitāmahapurogāśca devāḥ siddhāśca taṃ viduḥ /
tayoḥ prabhāvamatulaṃ śṛṇu yuddhaṃ tu tattathā //

7.145.29

sātyakiṃ virathaṃ dṛṣṭvā karṇaṃ cābhyudyataṃ raṇe /
dadhmau śaṅkhaṃ mahānādamārṣabheṇātha mādhavaḥ //

7.145.30

dāruko'vetya sandeśaṃ śrutvā śaṅkhasya ca svanam /
rathamanvānayattasmai suparṇocchritaketanam //

7.145.31

sa keśavasyānumate rathaṃ dārukasaṃyutam /
āruroha śineḥ pautro jvalanādityasannibham //

7.145.32

kāmagaiḥ śaivyasugrīvameghapuṣpavalāhakaiḥ /
hayodagrairmahāvegairhemabhāṇḍavibhūṣitaiḥ //

7.145.33

yuktaṃ samāruhya ca taṃ vimānapratimaṃ ratham /
abhyadravata rādheyaṃ pravapansāyakānbahūn //

7.145.34

cakrarakṣāvapi tadā yudhāmanyūttamaujasau /
dhanañjayarathaṃ hitvā rādheyaṃ pratyudīyatuḥ //

7.145.35

rādheyo'pi mahārāja śaravarṣaṃ samutsṛjan /
abhyadravatsusaṅkruddho raṇe śaineyamacyutam //

7.145.36

naiva daivaṃ na gāndharvaṃ nāsuraṃ na ca rākṣasam / tādṛśaṃ bhuvi no yuddhaṃ divi vā śrutamityuta /
upārasata tatsainyaṃ sarathāśvanaradvipam //

7.145.37

tayordṛṣṭvā mahārāja karma sammūḍhacetasaḥ /
sarve ca samapaśyanta tadyuddhamatimānuṣam //

7.145.38

tayornṛvarayo rājansārathyaṃ dārukasya ca //

7.145.39

gatapratyāgatāvṛttairmaṇḍalaiḥ sannivartanaiḥ /
sārathestu rathasthasya kāśyapeyasya vismitāḥ //

7.145.40

nabhastalagatāścaiva devagāndharvadānavāḥ /
atīvāvahitā draṣṭuṃ karṇaśaineyayo raṇam //

7.145.41

mitrārthe tau parākrāntau śuṣmiṇau spardhinau rame //

7.145.42

karṇaścāmarasaṅkāśo yuyudhānaśca sātyakiḥ /
anyonyaṃ tau mahārāja śaravarṣairavarṣatām //

7.145.43

pramamātha śineḥ pautraṃ karṇaḥ sāyakavṛṣṭibhiḥ /
amṛṣyamāṇo nidhanaṃ kauravyajalasandhayoḥ //

7.145.44

karṇaḥ śokasamāviṣṭo mahoraga iva śvasan / sa śaineyaṃ raṇe kruddhaḥ pradahanniva cakṣuṣā /
abhyadhāvata vegena punaḥpunararindama //

7.145.45

taṃ tu sakrodhamālokya sātyakiḥ pratyayudhyata /
mahatā śaravarṣeṇa gajaṃ pratigajo yathā //

7.145.46

tau sametau naravyāghrau vyāghrāviva tarasvinau /
anyonyaṃ santatakṣāte raṇe'nupamavikramau //

7.145.47

tataḥ karṇaṃ śineḥ pautraḥ sarvapārasavaiḥ śaraiḥ /
bibheda sarvagātreṣu punaḥpunararindama //

7.145.48

sārathiṃ cāsya bhallena rathanīḍādapātayat /
aśvāṃśca caturaḥ śvetānnijaghāna śitaiḥ śaraiḥ //

7.145.49

chittvā dhvajaṃ rathaṃ caiva śatadhā punarṣarṣabha /
cakāra virathaṃ karṇaṃ tava putrasya paśyataḥ //

7.145.50

tato vimanaso rājaṃstāvakāste mahārathāḥ / vṛṣasenaḥ karṇasutaḥ śalyo madrādhipastathā /

7.145.51

droṇaputraśca śaineyaṃ sarvataḥ paryavārayan //
tataḥ paryākulaṃ sarvaṃ na prājñāyata kiñcana //

7.145.52

tathā sātyakinā vīre virathe sūtaje kṛte /
hāhākārastato rājansarvasainyeṣvabhūnmahān //

7.145.53

karṇo'pi viratho rājansātvatena kṛtaḥ śaraiḥ /
duryodhanarathaṃ tūrṇamāruroha viniḥśvasan //

7.145.54

mānayaṃstava putrasya bālyātprabhṛti sauhṛdam /
kṛtāṃ rājyapradānena pratijñāṃ paripālayan //

7.145.55

tathā tu virathaṃ karṇaṃ putrāṃśca paripālayan //
duḥśāsanamukhānvīrānnāvadhītsātyakirvaśī //

7.145.56

rakṣanpratijñāṃ bhīmena pārthena ca purākṛtām /
virathānvihvalāṃścakre na tu prāṇairvyayojayat //

7.145.57

bhīmasenena tu vadaḥ putrāṇāṃ te pratiśrutaḥ /
anudyūte ca pārthena vadhaḥ karṇasya saṃśrutaḥ //

7.145.58

vadhe tvakurvanyatnaṃ te tasya karṇamukhāstadā /
nāśaknuvaṃstato hantuṃ sātyakiṃ pravarā rathāḥ //

7.145.59

drauṇiśca kṛtavarmā ca tathaivānye mahārathāḥ / nirjitā dhanuṣaikena śataśaḥ kṣatriyarṣabhāḥ /
kāṅkṣatā paralokaṃ ca dharmarājasya ca priyam //

7.145.60

kṛṣṇayoḥ sadṛśo vīrye sātyakiḥ śatrutāpanaḥ /
jitavānsarvasainyāni tāvakāni hasanniva //

7.145.61

kṛṣṇo vā'pi bhavelloke pārtho bā'pi dhanurdharaḥ /
śaineyo vā naravyāghra caturthastu na vidyate //
dhṛtarāṣṭra uvāca /

7.145.62

ajayyaṃ vāsudevasya rathamāsthāya sātyakiḥ / virathaṃ kṛtavānkarṇaṃ vāsudevasamo yudhi /
dārukeṇa samāyuktaḥ svabāhubaladarpitaḥ //

7.145.63

kaccidanyaṃ samārūḍhaḥ sātyakiḥ śatrutāpanaḥ / etadicchāmyahaṃ śrotuṃ kuśalo hyasi bhāṣitum /
asahyaṃ tamahaṃ manye tanmamācakṣva sañjaya //
sañjaya uvāca /

7.145.64

śṛṇu rājanyathāvṛttaṃ rathamanyaṃ mahāmatiḥ /
dārukasyānujastūrṇaṃ kalpanāvidikalpitam //

7.145.65

āyasaiḥ kāñcanaiścāpi paṭṭaiḥ sannaddhakūbaram /
tārāsahasrakhacitaṃ siṃhadhvajapatākinam //

7.145.66

aśvairvātajavairyuktaṃ hemabhāṇḍaparicchadaiḥ /
saindhavairindusaṅkāśaiḥ sarvaśabdātigairdṛḍhaiḥ //

7.145.67

citrakāñcanasannāhairvājimukhyairviśāmpate /
ghaṇṭājālākularavaṃ śaktitomaravidyutam //

7.145.68

yuktaṃ sāṅgrāmikairdravyairbahuśastraparicchadaiḥ /
rathaṃ sampādayāmāsa meghagambhīraniḥsvanam //

7.145.69

taṃ samāruhya śaineyastava sainyamupādravat /
dāruko'pi yathākāmaṃ prayayau keśavāntikam //

7.145.70

karṇasyāpi rathaṃ rājañśaṅkhagokṣīrapāṇḍuraiḥ /
citrakāñcanasannāhaiḥ sadaśvairvegavattaraiḥ //

7.145.71

hemakakṣyādhvajopetaṃ klṛptayantrapatākinam / agryaṃ rathaṃ suyantāraṃ bahuśastraparicchadam /
upājahrustamāsthāya karṇo'pyabhyadravadripūn //

7.145.72

etatte sarvamākhyātaṃ yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
bhūyaścāpi nibodhemaṃ tavāpannayajaṃ kṣayam //

7.145.73

ekatriṃśattava sutā bhīmasenena pātitāḥ /
durmukhaṃ pramukhe kṛtvā satataṃ citrayodhinam //

7.145.74

śataśo nihatāḥ śūrāḥ sātvatenārjunena ca / bhīṣmaṃ pramukhataḥ kṛtvā bhagadattaṃ ca bhārata /
evameṣa kṣayo vṛtto rājandurmantrite tava //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc