Mahabharata · Chapter 7.144

ajito droṇarādheyavikarṇakṛtavarmabhiḥ / yaścaivotsahate vetuṃ samastaṃ māmakaṃ balama /
tīrṇaḥ sainyārṇavaṃ vīraḥ pratiśrutya yudhiṣṭhire //

sa kathaṃ kauraveyeṇa samareṣvanivāritaḥ /
nigṛhya bhūriśravasā balādbhuvi nipātitaḥ //
sañjaya uvāca /

śṛṇu rājannihotpattiṃ śaineyasya yathā purā /
yathā ca bhūriśravaso yatra te saṃśayo nṛpa //

brahmaṇastvabhavatputro mānaso'trirmahātapāḥ /
atreḥ putro'bhavatsomaḥ somasya tu budhaḥ smṛtaḥ //

budhasyailo mahābāhuḥ putra āsītpurūravāḥ /
purūravasa āyustu āyuṣo nahuṣaḥ sutaḥ //

nahuṣasya yayātistu rājā devarṣisammataḥ /
yayāterdevayānyāṃ tu yadurjyeṣṭho'bhavatsutaḥ //

yadorabhūdanvavāye ājamīḍha iti smṛtaḥ /
yādavastasya tu sutaḥ śūrastrailokyasammataḥ //

śūrasya śaurirnṛvaro vasudevo mahāyaśāḥ / dhanuṣyanavaraḥ śūraḥ kārtavīryasamo yudhi /
dhanuṣyanavaraḥ śūraḥ kārtavīryasamo yudhi / tadvāryaścāpi tatraiva kule śinirabhūnnṛpa //

etasminneva kāle tu devakasya mahātmanaḥ /
duhitaḥ svayaṃvare rājansarvakṣatrasamāgame //

tatra vai devakīṃ devīṃ vasudevārthamāśu vai /
nirjitva pārthivānsarvānrathamāropayacchiniḥ //

tāṃ dṛṣṭvā devakīṃ śūro rathasthāṃ puruṣarṣabhaḥ /
nāmṛṣyata mahātejāḥ somadattaḥ śinernṛpa //

tayoryuddhamabhūdrājandinārdhaṃ citramudbhatam /
bāhuyuddhaṃ subalinoḥ prasaktaṃ puruṣarṣabhaḥ //

śininā somadattastu prasahya bhuvi pātitaḥ /
asimudyamya keśeṣu pragṛhya ca padā hataḥ //

madhye rājasahasrāṇāṃ prekṣakāṇāṃ samantataḥ /
kṛpayā ca punastena sa jīveti visarjitaḥ //

tadavasthaḥ kṛtastena somadatto'tha māriṣa /
prāsādayanmahādevamamarṣavaśamāsthitaḥ //

tasya tuṣṭo mahādevo varāṇāṃ varadaḥ prabhuḥ /
vareṇa cchandayāmāsa sa tu vavre varaṃ nṛpaḥ //

putramicchāmi bhagavanyo nipātya śineḥ sutam /
madhye rājasahasrāṇāṃ padā hanyācca saṃyuge //

tasya tadvacanaṃ śrutvā somadattasya pārthiva / evamastviti tatroktvā sa devo'ntaradhīyata /
sa tena varadānena labdhavānbhūridakṣiṇam //

apātayacca samare saumadattiḥ śineḥ sutam /
paśyatāṃ sarvasainyānāṃ padā cainamatāḍayat //

etatte kathitaṃ rājanyanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
na hi śakyo raṇe jetuṃ sātvato manujarṣabhaiḥ //

labdhalakṣyāśca saṅgrāme bahuśaścitrayodhinaḥ / devadānavagandharvānvijetāro hyavismitāḥ /
svavīryavijaye yuktā naite paraparigrahāḥ //

na tulyaṃ vṛṣṇibhiriha dṛśyate kiñcana prabho /
bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyacca balena bharatarṣabha //

na jñātimavamanyante vṛddhānāṃ śāsane ratāḥ //

na devāsuragandharvā na yakṣoragarākṣasāḥ /
jetāro vṛṣṇivīrāṇāṃ kiṃ punarmānavā raṇe //

brahmadravye gurudravye jñātisve cāpyahiṃsakāḥ /
eteṣāṃ rakṣitāraśca ye syuḥ kasyāñcidāpadi //

arthavanto na cotsiktā brahmaṇyāḥ satyavādinaḥ /
samarthānnāvamanyante dīnānabhyudvaranti ca //

nityaṃ devaparā dāntāstrātāraścāvikatthanāḥ /
tena vṛṣṇipravīrāṇāṃ cakraṃ na pratihanyate //

api meruṃ vahetkaścittaredvā makarālayam /
na tu vṛṣṇipravīrāṇāṃ sametyāntaṃ vrajennṛpa //

etatte sarvamākhyātaṃ yatra te saṃśayaḥ prabho /
kururāja naraśreṣṭha tava vyapanayo mahān //