Mahabharata · Chapter 7.112

dharmarājasya tadvākyaṃ niśamya śinipuṅgavaḥ /
sa pārthādbhayamāśaṃsanparityāgānmahīpateḥ //

apavādaṃ hyātmanaśca lokādrakṣanviśeṣataḥ /
na māṃ bhītamiti brūyātprayāntaṃ phalgunaṃ prati //

niścitya bahudhaivaṃ sa sātyakiryuddhadurmadaḥ /
nātivyaktamivābhāṣya dharmarājaṃ mahāyaśāḥ //

śokagadgadayā vācā śokopahatacetanaḥ /
yathedānīmiti dhyātvā dharmarājamathābravīt //

kṛtāṃ cenmanyase rakṣāṃ svasti te'stu viśāmpate /
anuyāsyāmi bībhatsuṃ kariṣye vacanaṃ tava //

na hi me pāṇḍavātkaścittriṣu lokeṣu vidyate /
yo me priyataro rājansatyametadbravīmi te //

tasyāhaṃ padavīṃ yāsye sandeśāttava mānada /
tvatkṛte na ca me kiñcidakartavyaṃ kathañcana //

yathā hi me gurorvākyaṃ viśiṣṭaṃ dvipadāṃ vara /
tathā tavāpi vacanaṃ viśiṣṭatarameva me //

priye hi tava vartete bhrātarau kṛṣṇapāṇḍavau /
tayoḥ priye sthitaṃ caiva viddhi māṃ rājapuṅgava //

tavājñāṃ śirasā gṛhya pāṇḍavārthamahaṃ prabho /
bhittvedaṃ durbhidaṃ sainyaṃ prayāsye narapuṅgava //

draṇānīkaṃ viśāmyeṣa kruddho jhaṣa ivārṇavam /
tatra yāsyāmi yatrāsau rājanrājā jayadrathaḥ //

yatra senāntamāśritya bhītastiṣṭhati pāṇḍavāt /
gupto rathavaraśreṣṭhairdrauṇikarṇakṛpādibhiḥ //

itistriyojanaṃ manye tamadhvānaṃ viśāmpate /
yatra tiṣṭhati pārtho'sau jayadrathavadhodyataḥ //

triyojanagatasyāpi tasya yāsyābhyahaṃ padam /
āsaindhavavadhādrājansudṛḍhenāntarātmanā //

anādiṣṭastu guruṇā ko nu yudhyeta mānavaḥ /
ādiṣṭastu yathā rājanko na yudhyeta mādṛśaḥ //

abhijānāmi taṃ deśamitaḥ pūrṇaṃ triyojanam /
yatra tiṣṭhati rājā'sau saindhavo bālaghātakaḥ //

sāgarapratimaṃ sainyaṃ garjantamiva sāgaram / halaśaktigadāprāsacarmakhaṅgarṣṭitomaram /
iṣvastravarasambādhaṃ kṣobhayitvā vrajāmyaham //

yadetatkuñjarānīkaṃ sahasramanupaśyasi /
kulamāñjanakaṃ nāma yatraite vīryaśālinaḥ //

āsthitā bahubhirmlecchairyuddhaśauṇḍaiḥ prahāribhiḥ /
nāgā naganibhā rājankṣaranta iva toyadāḥ //

naite jātu nivarteranpreṣitā hastisādibhiḥ /
anyatra hi vadhādeṣāṃ nāsti rājanparājayaḥ //

atha yānrathino rājansahasramanupaśyasi /
ete rukmarathā nāma rājaputrā mahārathāḥ //

ratheṣvastreṣu nipuṇā nāgeṣu ca viśāmpate /
dhanurvede gatāḥ pāraṃ muṣṭiyuddhe ca kovidāḥ //

gadāyuddhaviśeṣajñā niyuddhakuśalāstathā /
khaṅgapraharaṇe yuktāḥ sampāte cāsicarmaṇoḥ //

śūrāśca kṛtavidyāśca spardhante ca parasparam /
nityaṃ hi samare rājanvijigīṣanti mānavān //

karṇena vihitā rājanduḥśāsanamanuvratāḥ /
etāṃstu vāsudevo'pi rathodārānpraśaṃsati //

satataṃ priyakāmāśca karṇasyaite vaśe sthitāḥ /
tasyaiva vacanādrājannivṛttāḥ śvetavāhanāt //

te na klāntā na ca śrāntā dṛḍhāvaraṇakārmukāḥ /
madarthe'dhiṣṭhitā nūnaṃ dhārtarāṣṭrasya śāsanāt //

etānpramathya saṅgrāme priyārthaṃ tava kaurava /
prayāsyāmi tataḥ paścātpadavīṃ savyasācinaḥ //

yāṃstvetānaparānrājannāgānsaptaśatānimān /
prekṣase varmasañchannānkirātaiḥ samadhiṣṭhitān //

kirātarājo yānprādādgṛhītaḥ savyasācinā /
svalaṅkṛtāṃstadā preṣyānicchañjīvitamātmanaḥ //

āsannete purā rājaṃstava karmakarā dṛḍham /
tvāmevādya yuyutsante paśya kālasya paryayam //

eṣāmete mahāmātrāḥ kirātā yuddhadurmadāḥ /
hastiśikṣāvidaścaiva sarve caivāgniyonayaḥ //

ete vinirjitāḥ saṅkhye saṅgrāme savyasācinā /
madarthamadya saṃyattā duryodhanavaśānugāḥ //

etānhatvā śarai rājankirātānyuddhadurmadān /
saindhavasya vadhe yattamanuyāsyāmi pāṇḍavam //

ye tvete sumahānāga añjanasya kulodbhavāḥ /
karkaśāśca vinītāśca prabhinnakaraṭāmukhāḥ //

jāmbūnadamayaiḥ sarvairvarmabhiḥ suvibhūṣitāḥ /
labdhalakṣā raṇe rājannairāvaṇasamā yudhi //

āsthitā dasyubhistīkṣṇaiḥ śūrairuttamapārvataiḥ /
karkaśaiḥ pravarairyodhaiḥ kāṣṇāryasatanucchadaiḥ //

santi goyonayaścātra santi vānarayonayaḥ /
anekayonayaścānye tathā mānuṣayonayaḥ //

anīkamasatāmetadbhūmravarṇamudīryate /
mlecchānāṃ pāpakartṝṇāṃ himadurganivāsinām //

etadduryodhano labdhvā samagraṃ rājamaṇḍalam /
kṛpaṃ ca saumadattiṃ ca droṇaṃ ca rathināṃ varam //

sindhurājaṃ tathā karṇamavamanyata pāṇḍavān /
kṛtārthamatha cātmānaṃ manyate kālacoditaḥ //

te tu sarve'dya samprāptā mama nārācagocaram /
nabhaviṣyanti kaunteya yadyapi syurmanojavāḥ //

tena sambhāvitā nityaṃ paravīryopajīvinā /
vināśamupayāsyanti maccharaughanipīḍitāḥ //

ye tvete rathino rājandṛśyante kāñcanadhvajāḥ /
ete durvāraṇā nāma kāmbhojā yadi te śrutāḥ //

śūrāśca kṛtavidyāśca dhanurvede ca niṣṭhitāḥ /
saṃhatāśca bhṛśaṃ hyete anyonyasya hitaiṣiṇaḥ //

akṣauhiṇyaśca saṃrabdhā dhārtarāṣṭrasya bhārata /
yattā madarthe tiṣṭhanti kuruvīrābhirakṣitāḥ //

apramattā mahārāja māmeva pratyupasthitāḥ /
tānahaṃ pramathiṣyāmi tṛṇānīva hutāśanaḥ //

tasmātsarvānupāsaṅgānsarvopakaraṇāni ca /
rathe kurvantu me rājanyathāvadrathakalpakāḥ //

asmiṃstu kila sammarde grāhyaṃ vividhamāyudham /
yathopadiṣṭamācāryaiḥ kāryaḥ pañcaguṇo rathaḥ //

kāmbhojairhi sameṣyāmi tīkṣṇairāśīviṣopamaiḥ /
nānāśastrasamāvāyairvividhāyudhayodhibhiḥ //

kirātaiśca sameṣyāmi viṣakalpaiḥ prahāribhiḥ /
lālitaiḥ satataṃ rājñā duryodhanahitaiṣibhiḥ //

śakaiścāpi sameṣyāmi śakratulyaparākramaiḥ /
agnikalpairyurādharṣaiḥ pradīptairiva pāvakaiḥ //

tathā'nyairvividhairyodhaiḥ kālakalpairdurāsadaiḥ /
sameṣyāmi raṇe rājanbahubhiryuddhadurmadaiḥ //

triyojanagatasyāpi padavīṃ savyasācinaḥ /
yāsyāmi rathināṃ śreṣṭhaṃ pravaraṃ ca dhanuṣmatām //

sūryodayagatasyāhaṃ pāṇḍavasya gatiṃ caran /
aparāhṇagate sūrye gamiṣyāmi na saṃśayaḥ //

tasmādvai vājino mukhyānviśrutāñśubhalakṣaṇaiḥ /
upāvṛttāṃśca pītāṃśca punaryuñjantu me rathe //
sañjaya uvāca /

tasya sarvānupāsaṅgānsarvopakaraṇāni ca /
rathe cāsthāpayadrājā śastrāṇi vividhāni ca //

tatastānsarvatomuktānsadaśvāṃścaturo janāḥ /
rasavatpāyayāmāsuḥ pānaṃ madasamīraṇam //

pītopavṛttānsnātāṃśca jagdhānnānsamalaṅkṛtān /
vinītaśalyāṃsturagāṃścaturo hemamālinaḥ //

tānyuktānrukmavarṇābhānvinītāñśīghragāminaḥ /
saṃhṛṣṭamanaso vyagrānvidhivatkalpitānrathe //

mahādhvajena siṃhena hemakesaramālinā /
saṃvṛte ketakairhairmairmaṇividrumacitritaiḥ //

pāṇḍurābhraprakāśābhiḥ patākābhiralaṅkṛte / hemadaṇḍocchritacchatre bahuśastraparicchade /
yojayāmāsa vidhivaddhemabhāṇḍavibhūṣitān //

dārukasyānujo bhrātā sūtastasya priyaḥ sakhā /
nyavedayadrathaṃ yuktaṃ vāsavasyeva mātaliḥ //

tataḥ snātaḥ śucirbhūtvā kṛtakautukamaṅgalaḥ /
snātakānāṃ sahasrasya svarṇaniṣkānatho dadau //

āśīrvādaiḥ pariṣvaktaḥ sātyakiḥ śrīmatāṃ varaḥ /
tataḥ samadhuparkāmbhaḥ pītvā kairātakaṃ madhu //

lohitākṣo babhau tatra madavihvalalocanaḥ /
ālabhya vīrakāṃsyaṃ ca harṣeṇa mahatā'nvitaḥ //

dviguṇīkṛtatejobhiḥ prajvalanniva pāvakaḥ /
utsaṅge dhanurādāya saśaraṃ rathināṃ varaḥ //

āśīrvādaiḥ pariṣvaktaḥ sātyakiḥ śrīmatāṃ varaḥ /
kṛtasvastyayano vipraiḥ kavacī samalaṅkṛtaḥ //

lājairgandhaistathā mālyaiḥ kanyābhiścābhinanditaḥ /
yudhiṣṭhirasya caraṇāvabhivādya kṛtāñjaliḥ //

tena mūrdhanyupāghrātaḥ kṛtasvasyayano'pi ca / āśiṣo vividhāḥ śrutvā dharmarājamukheritāḥ /
harṣeṇa mahatā yukta āruroha mahāratham //

tataste vājino hṛṣṭāḥ supuṣṭā vātaraṃhasaḥ / ajayyā jaitramūhustaṃ vikurvāṇāḥ sma saindhavāḥ /
yathā śakrarathaṃ rājannūhuste harayaḥ purā //

tathaiva bhīmaseno'pi dharmarājena pūjitaḥ /
prāyātsātyakinā sārdhamabhivādya yudhiṣṭhiram //

tau dṛṣṭvā pravivikṣantau tava senāmarindamau /
saṃyattāstāvakāḥ sarve tasthurdroṇapurogamāḥ //

sannaddhamanugacchantaṃ dṛṣṭvā bhīmaṃ sa sātyakiḥ /
abhinandyābravīdvīrastadā harṣakaraṃ vacaḥ //

tvaṃ bhīma rakṣa rājānametatkāryatamaṃ hi te /
ahaṃ bhittvā pravekṣyāmi kālapakvamidaṃ balam //

āyatyāṃ ca tadātve ca śreyo rājño'bhirakṣaṇam / jānīṣe mama vīryaṃ tvaṃ tava cāhamarindama /
tasmādbhīma nivartasva mama cedicchasi priyam //
sañjaya uvāca /

tathoktaḥ sātyakiṃ prāha vraja tvaṃ kāryasiddhaye /
ahaṃ rājñaḥ kariṣyāmi rakṣāṃ puruṣasattama //

evamuktaḥ pratyuvāca bhīmasenaṃ sa mādhavaḥ /
gaccha gaccha dhruvaṃ pārtha dhruvo hi vijayo mama //

yanme snigdho'nuraktaśca tvamadya vaśamāsthitaḥ /
nimittāni ca dhanyāni yathā bhīma vadanti māṃ //

nihate saindhave pāpe pāṇḍavena mahātmanā / pariṣvajiṣye rājānaṃ dharmātmānaṃ yudhiṣṭhiram /
apramādaśca te kāryo droṇaṃ prati mahāratham //
sañcaya uvāca /

etāvaduktvā bhīmaṃ tu visṛjya ca mahāyaśāḥ /
sampraikṣattāvakaṃ sainyaṃ vyāghro mṛgagaṇāniva //

taṃ dṛṣṭvā pravivikṣantaṃ sainyaṃ tava janādhipa /
bhūya evābhavanmūḍhaṃ subhṛśaṃ cāpyakampata //

tataḥ prayātaḥ sahasā tava sainyaṃ sa sātyakiḥ /
didṛkṣurarjunaṃ rājandharmarājasya śāsanāt //