Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 6.89

6.89.1

dṛṣṭvā me nihatānputrānbahūnekena sañjaya /
bhīṣmo droṇaḥ kṛpaścaiva kimakurvata saṃyuge //

6.89.2

ahanyahani me putrāḥ kṣayaṃ gacchanti sañjaya /
manye'haṃ sarvathā putrāndaivenopahatānbhṛśam //

6.89.3

yatra me tanayāḥ sarve jīyante na jayantyuta /
yatra bhīṣmasya droṇasya kṛpasya ca mahātmanaḥ //

6.89.4

saumadatteśca vīrasya bhagadattasya cobhayoḥ /
aśvatthāmnastathā tāta śūrāṇāmanivartinām //

6.89.5

anyeṣāṃ caiva śūrāṇāṃ madhyagāstanayā mama /
yadahanyanta sangrāme kimanyadbhāgadheyataḥ //

6.89.6

na hi duryodhano mandaḥ purā proktamabudhyata /
vāryamāṇo mayā tāta bhīṣmeṇa vidureṇa ca //

6.89.7

gandhāryā caiva durmedhāḥ satataṃ hitakāmyayā /
nābudhyata purā mohāttasya prāptamidaṃ phalam //

6.89.8

yadbhīmasenaḥ samare putrānmama vicetasaḥ /
ahanyahani sankruddho nayate yamasādanam //

6.89.9

idaṃ tatsamanuprāptaṃ kṣatturvacanamuttamam /
na buddhavānasmi vibho procyamānamidaṃ tadā //

6.89.10

nivāraya sutaṃ dyūtātpāṇḍavānmā druheti ca /
suhṛdāṃ hitakāmānāṃ bruvatāṃ tattadeva ca //

6.89.11

na śṛṇomi purā vākyaṃ martyaḥ pathyamivauṣadham /
tadidaṃ samanuprāptaṃ vacanaṃ sādhu bhāṣitam //

6.89.12

viduradroṇabhīṣmāṇāṃ tathā'nyeṣāṃ hitaiṣiṇām /
akṛtvā vacanaṃ pathyaṃ kṣayaṃ gacchanti kauravāḥ //

6.89.13

tadetatsamatikrāntaṃ pūrvameva hi sañjaya /
tasmānme vada tattvena yathā yuddhamavartata //
sañjaya uvāca /

6.89.14

madhyāhne mumahāraudraḥ sangrāmaḥ samupadyata /
lakakṣayakaro rājaṃstanme nigadataḥ śṛṇu //

6.89.15

tataḥ sarvāṇi sainyāni dharmaputrasya śāsanāt /
saṃrabdhānyabhyavartanta bhīṣmameva jighāṃsayā //

6.89.16

dhṛṣṭadyumnaḥ śikhaṇḍī ca sātyakiśca mahārathaḥ /
yuktānīkā mahārāja bhīṣmameva samabhyayuḥ //

6.89.17

virāṭo drupadaścaiva sahitāḥ sarvasomakaiḥ /
abhyadravanta sangrāme bhīṣmameva mahāratham //

6.89.18

kekayā dhṛṣṭaketuśca kuntibhojaśca daṃśitaḥ /
śuktānīkā mahārāja bhīṣmameva samabhyayuḥ //

6.89.19

arjuno draupadaścaiva kuntibhojaśca daṃśitaḥ /
duryodhanasamādiṣṭānrājñaḥ sarvānsamabhyayuḥ //

6.89.20

abhimanyustathā śūro haiḍimbaśca mahārathaḥ /
bhīmasenaśca sankruddhaste'bhyadhāvanta kauravān //

6.89.21

tridhābhūtairavadhyanta pāṇḍavaiḥ kauravā yudhi /
tathaiva kauravai rājannavadhyanta pare raṇe //

6.89.22

droṇastu rathināṃ śreṣṭhaḥ somakānsṛñjayaiḥ saha /
abhyadhāvata sankruddhaḥ preṣayiṣyanyamakṣayam //

6.89.23

tatrākrando mahānāsītsṛñjayānāṃ mahātmānām /
vadhyatāṃ samare rājanbhāradvājena dhanvinā //

6.89.24

droṇena nihatāstatra kṣatriyā bahavo raṇe /
viceṣṭanto hṛdṛśyanta vyādhikliṣṭā varā iva //

6.89.25

kūjatāṃ krandatāṃ caiva stanatāṃ caiva bhārata /
aniśaṃ śuśruve śabdaḥ kṣutkliṣṭānāṃ nṛṇāmiva //

6.89.26

tathaiva kauraveyāṇāṃ bhīmaseno mahābalaḥ /
cakāra kadanaṃ ghoraṃ kruddhaḥ kāla ivāparaḥ //

6.89.27

vadhyatāṃ tatra sainyānāmanyonyena mahāraṇe /
prāvartata nadī ghorā rudhiraughaparavāhinī //

6.89.28

sa sangrāmo mahārāja ghorarūpo'bhavanmahān /
kurūṇāṃ pāṇaḍavānāṃ ca yamarāṣṭravivardhanaḥ //

6.89.29

tato bhīmo raṇe kruddho rabhasaśca viśeṣataḥ /
gajānīkaṃ samāsādya preṣayāmāsa mṛtyave //

6.89.30

tatra bhārata bhīmena nārācābhihatā gajāḥ /
peturneduśca seduśca diśaśca paribabhramuḥ //

6.89.31

chinnahastā mahānāgāśchinnagātrāśca māriṣa /
krauñcavadvyanadanbhītāḥ pṛthivīmadhiśerate //

6.89.32

nakulaḥ sahadevaśca hayānīkamabhidrutau /
te hayāḥ kāñcanāpīḍā rukmabhāṇḍaparicchadāḥ //

6.89.33

vadhyamānā vyadṛśyanta śataśo'tha sahasraśaḥ /
patidbhisturagai rājansamāstīryata medinī //

6.89.34

nirjihvaiśca śvasadbhiśca kūjadbhiśca gatāsubhiḥ /
hayairbabhau naraśreṣṭha nānārūpadharairdharā //

6.89.35

arjunena hataiḥ saṅkhye tathā bhārata rājabhiḥ /
prababhau vasudhā ghorā tatratatra viśāmpate //

6.89.36

rathairbhagnairdhvajaiśchinnairnikṛttaiśca mahāyudhaiḥ /
cāmarairvyajanaiścaiva cchatraiśca sumahāprabhaiḥ //

6.89.37

harairniṣkaiḥ sakeyūraiḥ śirobhiśca sakuṇḍalaiḥ /
uṣṇīṣairapaviddhaiśca patākābhiśca sarvaśaḥ //

6.89.38

anukarṣaiḥ śubhai rājanyokraiścaiva saraśmibhiḥ /
sankīrṇā vasudhā bhāti vasante kusumairiva //

6.89.39

evameṣa kṣayo vṛttaḥ pāṇḍūnāmapi bhārata /
kruddhe śāntanave bhīṣme droṇe ca rathasattame //

6.89.40

aśvatthāmni kṛpe caiva tathaiva kṛtavarmaṇi /
tathetareṣu kruddheṣu tāvakānāmapi kṣayaḥ //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc