Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 6.84

6.84.1

tato yudhiṣṭhiro rājā madhyaṃ prāpte divākare /
śrutāyupamabhiprekṣya preṣayāmāsa vājinaḥ //

6.84.2

tatastu tvarito rājañśrutāyuṣamarindaman /
nijaghne sāyakaistīkṣṇairnavabhirnataparvabhiḥka //

6.84.3

sa saṃvārya rame rājā preṣitāndharmasūnunā /
śarānsapta maheṣvāsaḥ kaunteyāyā samārṣayat //

6.84.4

te tasva kavacaṃ bhittvā papuḥ śoṇitamāhave /
asūniva vicinvanto dehe tasya mahātmanaḥ //

6.84.5

pāṇḍavastu bhṛśaṃ kruddho viddhastena mahātmanā /
raṇe varāhakarṇena rājānaṃ hṛdyavidhyatā //

6.84.6

athāpareṇa bhallena ketuṃ tasya mahātmanaḥ /
rathaśreṣṭho rathāttūrṇaṃ bhūmau pārtho nyapātayat //

6.84.7

ketu nipatitaṃ dṛṣṭvā śrutāyuḥ sa tu pārthivaḥ /
pāṇḍavaṃ viśikhaitīkṣṇai rājanvivyādha saptabhiḥ //

6.84.8

tataḥ kroghātprajajvala dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ /
yathā yugānte bhūtāni didhakṣuriva pāvakaḥ //

6.84.9

kruddhaṃ tu pāṇḍavaṃ dṛṣṭvā devagandharvarākṣasāḥ /
pravivyadhurmahārāja vyākulaṃ jāpyabhūjjagat //

6.84.10

sarveṣāṃ caiva bhūtānāmidamāsīnmanogatam /
trīṃllokānma sankruddho nṛpo'yaṃ dhakṣyatīti vai //

6.84.11

ṛṣa // . devāśca cakruḥ svastyayanaṃ mahat /
lokānāṃ nṛpāśāntyarthaṃ krodhite pāṇḍave tadā //

6.84.12

sa ca krodhasamāviṣṭaḥ sṛkviṇī parisaṃlihana /
ivārātsavapurghoraṃ yugāntādityasannibham //

6.84.13

tataḥ sainyāni sarvāṇi tāvakāni viśāmpate /
nirāśānyabhavaṃstatra jīvitaṃ prati bhārata //

6.84.14

sa tu dhairyeṇa taṃ kopaṃ sannivārya mahāyaśāḥ /
śrutāyuṣaḥ praciccheda muṣṭideśe mahādhanuḥ //

6.84.15

athainaṃ chinnadhanvānaṃ nārācena stanāntare /
nirbibheda raṇe rājā sarvasainyasya paśyataḥ //

6.84.16

satvaraṃ ca raṇe rājaṃstasya vāhānmahātmanaḥ /
nijaghāna śaraiḥ kṣipraṃ sūtaṃ ca sumahābalaḥ //

6.84.17

hatāśvaṃ tu rathaṃ tyaktvā dṛṣṭvā rājño'sya pauruṣam /
vipradudrāva vegena śrutāyuḥ samare tadā //

6.84.18

tasmiñjite maheṣvāse dharmaputreṇa saṃyuge /
duryodhanabalaṃ rājansarvamāsītparāṅbhukham //

6.84.19

evaṃ jitvā mahārāja dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ /
vyāttānano yathā kālastava sainyaṃ jaghāna ha //

6.84.20

cekitānastu vārṣṇeyo gautamaṃ rathināṃ varam /
prekṣatāṃ sarvasainyānāṃ chādayāmāsa sāyakaiḥ //

6.84.21

sannivārya śarāṃstāṃstu kṛpaḥ śāradvato yudhi /
cekitānāṃ raṇe yattaṃ rājanvivyādha patribhiḥ //

6.84.22

athāpareṇa bhallena dhanuściccheda māriṣa /
sārathiṃ cāsya samare kṣiprahasto nyapātayat //

6.84.23

aśvāṃschāsyāvadhīdrājannubhau tau pārṣṇisārathī /
avaplutya rathāttūrṇaṃ gadāṃ jagrāha sātvataḥ //

6.84.24

sa tayā vīraghātinyā gadayā gadināṃ varaḥ /
gautamasya hayānhatvā sārathiṃ ca nyapātayat //

6.84.25

bhūmiṣṭho gautamastasya śarāṃścikṣepa ṣoḍaśaka /
śarāste sātvataṃ bhittvā prāviśandharaṇītalam //

6.84.26

cekitānastataḥ kruddhaḥ punaścikṣepa tāṃ gadām /
gautamasya vadhākāṅkṣī vṛtrasyeva purandaraḥ //

6.84.27

tāmāpatantīṃ vimalāmaśyamagarbhāṃ mahāgadām /
śarairanekasāhastrairvārayāmāsa gautamaḥ //

6.84.28

cekitānastataḥ khaṅgaṃ krodhāduddhṛtya bhārata /
lāghavaṃ paramāsthāya gautamaṃ samupādravat //

6.84.29

gautamo'pi dhanustyaktvā pragṛhyāsiṃ susaṃyataḥ /
vegena mahatā rājaṃścekitānamupādravat //

6.84.30

tāvubhau balasampannau nistriṃśavaradhāriṇau /
nistriṃśābhyāṃ sutīkṣṇābhyāmanyonyaṃ santatakṣatuḥ //

6.84.31

nistriṃśavegābhihatau tatastau puruṣarṣabhau /
dharaṇīṃ samanuprāptau sarvabhūtaniṣevitām //

6.84.32

mūrchayā'bhiparītāṅgau vyāyāmena tu mohitau /
tato'bhyadhāvadvegena bhīmasenaḥ suhṛttayā //

6.84.33

cekitānaṃ tathābhūtaṃ dṛṣṭvā samaradurmadaḥ /
rathamāropayaccainaṃ sarvasaikanyasya paśyataḥ //

6.84.34

tathaiva śakuni śūraḥ syālastava viśāmpateka /
āropayadrathaṃ tūrṇaṃ gautamaṃ rathināṃ varam //

6.84.35

saumadattiṃ tataḥ kruddho dhṛṣṭaketurmahābalaḥ /
navatyā sāyakaiḥ kṣipraṃ rājanvivyādha vakṣasi //

6.84.36

saumadattirurasthaistairbhṛśaṃ bāṇairaśobhata /
madhyandine mahārāja raśmibhistapano yathā //

6.84.37

bhūriśravāstu samare dhṛṣṭaketuṃ mahāratham /
hatasūtahayaṃ cakre virathaṃ sāyakottamaiḥ //

6.84.38

virathaṃ taṃ samālokya hatāśvaṃ hatasārathim /
mahatā śaravarṣeṇa cchādayāmāsa saṃyuge //

6.84.39

sa tu taṃ rathamutsṛjya dhṛṣṭaketurmahāmanāḥ /
āruroha tato yānaṃ śatānīkasya māriṣa //

6.84.40

citraseno vikarṇaśca rājandurmarṣaṇastathā /
rathino hemasannāhāḥ saubhadramabhidudruvuḥ //

6.84.41

abhimanyostatastaistu ghoraṃ yuddhamavartata /
śarīrasya yathā rājanvātapittakaphaistribhiḥ //

6.84.42

virathāṃstava putrāṃstu kṛtvā rājanmahāhave /
na jaghāna naravyāghraḥ smaranbhīmavacastadā //

6.84.43

tato rājñāṃ bahuśatairgajāśvarathayāyibhiḥ /
saṃvṛtaṃ samare bhīṣmaṃ devairapi durāsadam //

6.84.44

prayāntaṃ śīghramudvīkṣya paritrātuṃ sutāṃstava /
abhimanyuṃ samuddiśya bālamekaṃ mahāratham //

6.84.45

vāsudevamuvācedaṃ kaunteyaḥ śvetavāhanaḥ /
codayāśvānhṛṣīkeśa yatraite bahulā rathāḥ //

6.84.46

ete hi bahavaḥ śūrāḥ kṛtāstrā yuddhadurmadāḥ /
yathā hanyurna naḥ senāṃ tathā mādhava codaya //

6.84.47

evamuktaḥ sa vārṣṇeyaḥ kaunteyenāmitaujasā /
rathaṃ śvetahayairyuktaṃ preṣayāmāsa saṃyuge //

6.84.48

niṣṭhānako mahānāsīttava sainyasya māriṣa /
yadarjuno raṇe kruddhaḥ saṃyātastāvakānprati //

6.84.49

samāsādya tu kaunteyo rājñastānbhīṣmarakṣiṇaḥ /
suśarmāṇamatho rājannidaṃ vacanamabravīt //

6.84.50

jānāmi tvāṃ yudhāṃ śreṣṭhamatyantaṃ pūrvavairiṇam /
anayasyādya samprāptaṃ phalaṃ paśya sudāruṇam //

6.84.51

adya te darśayiṣyāmi pūrvapretānpitāmahān /
evaṃ sañjalpatastasya bībhatsoḥ śatrughātinaḥ //

6.84.52

śrutvāpi paruṣaṃ vākyaṃ suśarmā rathayūthapaḥ /
na cainamabravītkiñcicchubhaṃ vā yadi vā'śubham //

6.84.53

abhigamyārjunaṃ vīraṃ rājabhirbahubhirvṛtaḥ /
purastātpṛṣṭhataścaiva pārśvataścaiva sarvataḥ //

6.84.54

parivāryārjunaṃ saṅkhye tava putrairmahārathaḥ /
śaraiḥ sañchādayāmāsa meghairiva divākaram //

6.84.55

tataḥ pravṛttaḥ sumahānsangrāmaḥ śoṇitodakaḥ / tāvakānāṃ ca samare pāṇḍavānāṃ ca bhārata //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc