Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 6.82

6.82.1

pravṛttamātre sangrāme nivṛtte ca suśarmaṇi /
bhagneṣu cāpi vīreṣu pāṇḍavena mahātmanā //

6.82.2

kṣubhyamāṇe bale tūrṇaṃ sāgarapratime tava /
pratyudyāte ca gāṅgeye tvaritaṃ vijayaṃ prati //

6.82.3

dṛṣṭvā duryodhano rājā raṇe pārthasya vikramam . tvaramāṇaḥ samabhyetya sarvāṃstānabravīnnṛpān // 6-82-4ateṣāṃ tu pramukhe śūraṃ suśarmāṇaṃ mahābalam . madhye sarvasya sainyasya bhṛśaṃ saṃharṣayanniva //

6.82.5

eṣa bhīṣmaḥ śāntanavo yoddhukāmo dhanañjayam /
sarvātmanā kuruśreṣṭhastyaktvā jīvitamātmanaḥ //

6.82.6

taṃ prayāntaṃ raṇe vīraṃ sarvasainyena bhāratam /
saṃyattāḥ samare sarve pālayadhvaṃ pitāmaham //

6.82.7

bāḍhamityevamuktvā tu tānyanīkāni sarvaśaḥ /
narendrāṇāṃ mahārāja samājagmuḥ pitāmaham //

6.82.8

tataḥ prayātaḥ sahasā bhīṣmaḥ śāntanavo'rjunam /
raṇe bhāratamāyāntamāsasāda mahābalaḥ //

6.82.9

mahāśvetāśvayuktena bhīmavānaraketunā /
mahatā meghanādena rathenātivirājatā //

6.82.10

samare sarvasainyānāmupayānaṃ dhanañjayam /
abhavattumulo nādo bhayāddṛṣṭvā kirīṭinam //

6.82.11

abhīśuhastaṃ kṛṣṇaṃ ca dṛṣṭvādityamivāparam /
madhyandinagataṃ saṅkhye na śekuḥ prativīkṣitum //

6.82.12

tathā śāntanavaṃ bhīṣmaṃ śvetāśvaṃ śvetakārmukam /
na śekuḥ pāṇḍavā draṣṭuṃ śvetaṃ grahamivoditam //

6.82.13

sa sarvataḥ parivṛtastrigartaiḥ sumahātmabhiḥ /
bhrātṛbhiḥ saha putraiśca tathā'nyaiśca mahārathaiḥ //

6.82.14

bhāradvājastu samare matsyaṃ vivyādha patriṇā /
dhvajaṃ cāsya śareṇājau dhanuścaikena cicchide //

6.82.15

tadapāsya dhanuśchinnaṃ virāṭo vāhinīpatiḥ /
anyadādatta vegena dhanurbhārasahaṃ dṛḍham //

6.82.16

śarāṃścāśīviṣākārājjvalitānpannagāniva /
droṇaṃ tribhiśca vivyādha caturbhiścāsya vājinaḥ //

6.82.17

dhvajamekena vivyādhaka sārathiṃ cāsya pañcabhiḥ /
dhanurekeṣuṇā'vidhyattatrākrudhyaddvijarṣabhaḥ //

6.82.18

tasya droṇo'vadhīdaśvāñśaraiḥ sannataparvabhiḥ /
aṣṭābhirbharataśreṣṭha sūtamekena patriṇā //

6.82.19

sa hatāśvādavaplutya syandanāddhatasārathiḥ /
āruroha rathaṃ tūrṇaṃ putrasya rathināṃ varaḥ //

6.82.20

tatastu tau pitāputrau bhāradvājaṃ rathe sthitau /
mahatā śaravarṣeṇa vārayāmāsasaturbalāt //

6.82.21

bhāradvājastataḥ kruddhaḥ śaramāśīviṣopamam /
cikṣepa samare tūrṇaṃ śaṅkhaṃ prati janeśvaraḥ //

6.82.22

sa tasya hṛdayaṃ bhittvā pīttvā śoṇitamāhave /
jagāma dharaṇīṃ bāṇo lohitārdravaracchadaḥ //

6.82.23

sa papāta raṇe tūrṇaṃ bhāradvājaśarāhataḥ /
dhanustyaktvā śarāṃścaiva pitureva samīpataḥ //

6.82.24

hataṃ tamātmajaṃ dṛṣṭvā virāṭaḥ prādravadbhayāt /
utsṛjya samare droṇaṃ vyāttānanamivāntakam //

6.82.25

bhāradvājastatastūrṇaṃ pāṇḍavānāṃ mahācamūm /
dārayāmāsa samare śataśo'tha sahasraśaḥ //

6.82.26

śikhaṇḍī tu mahārāja drauṇimāsādya saṃyuge /
ājaghāna bhravormadhye nārācaistribhirāśugaiḥ //

6.82.27

sa babhau rathaśārdūlo lalāṭe saṃsthitaistribhiḥ /
śikharaiḥ kāñcanamayairmerustribhirivocchritaiḥ //

6.82.28

aśvatthāma tataḥ kruddho nimeṣārdhācchikhaṇḍinaḥ /
dhvajaṃ sūtamatho rājaṃsturagānāyudhāni ca //

6.82.29

śarairbahubhirācchidya pātayāmāsa saṃyuge ṣa /
sa hatāśvādavaplutya rathādvai rathināṃ varaḥ //

6.82.30

khaṅgamādāya suśitaṃ vimalaṃ ca śarāvaram /
śyenavadvyacaratkruddhaḥ śikhaṇḍī śatrutāpanaḥ //

6.82.31

sakhaṅgasya mahārāja caratastasya saṃyuge /
nāntaraṃ dadṛśe drauṇistadadbhutamivābhavat //

6.82.32

tataḥ śarasahasrāṇi bahūni bharatarṣabha /
preṣayāmāsa samare drauṇiḥ paramakopanaḥ //

6.82.33

tāmāpatantīṃ samare śaravṛṣṭiṃ sudāruṇām /
asinā tīkṣṇadhāreṇa ciccheda balināṃ varaḥ //

6.82.34

tato'sya vimalaṃ drauṇiḥ śatacandraṃ manoramam /
carmācchinadasiṃ cāstha khaṇḍayāmāsa saṃyuge //

6.82.35

śitaistu bahuśo rājaṃstaṃ ca vivyādha patribhiḥ /
śikhaṇḍī tu tataḥ khaṅgaṃ khaṇḍitaṃ tena sāyakaiḥ //

6.82.36

āvidhya vyasṛjattūrṇaṃ jvalantamiva pannagam /
tamāpatantaṃ sahasā kālānalasamaprabham //

6.82.37

ciccheda samare drauṇirdarśayanpāṇilāghavam /
śikhaṇḍinaṃ ca vivyādha śarairbahubhirāyasaiḥ //

6.82.38

śikhaṇḍī tu bhṛśaṃ rājaṃstaḍyamānaḥ śitaiḥ śaraiḥ /
āruroha rathaṃ tūrṇaṃ mādhavasya mahātmanaḥ //

6.82.39

sātyakiścāpi sankruddho rākṣasaṃ krūramāhave /
alambusaṃ śaraistīkṣṇairvivyādha balināṃ varaḥ //

6.82.40

rākṣasendrastatastasya dhanuściccheda bhārata /
ardhacandreṇa samare taṃ ca vivyādha sāyakaiḥ //

6.82.41

māyāṃ ca rākṣasīṃ kṛtvā śaravarṣairavākirat /
tatrādbhutamapaśyāma śaineyasya parākramam //

6.82.42

asambhramastu samare vadhyamānaḥ śitaiḥ śaraiḥ /
aindramastraṃ ca vārṣṇeyo yojayāmāsa bhārata //

6.82.43

vijayādyadanuprāptaṃ mādhavena yaśasvinā /
tadastraṃ bhasmāsātkṛtvā māyāṃ tāṃ rākṣasīṃ tadā //

6.82.44

alambusaṃ śarairanyairabhyākirata sarvataḥ /
parvataṃ vāridhārābhiḥ prāvṛṣīva balāhakaḥ //

6.82.45

tattathā pīḍitaṃ tena mādhavena yaśasvinā /
pradudrāva bhayādrakṣastyaktvā sātyakimāhave //

6.82.46

// māghavatā jitvā bhārata sātyakiḥ /
śaineyaḥ prāṇada़jjitvā yodhānāṃ tava paśyatām //

6.82.47

nyahanattāvakāṃścāpi sātyakiḥ satyavikramaḥ /
niśitairbahubhirbāṇaiste'dravanta bhayārditāḥ //

6.82.48

etasminneva kāle tu drupadasyātmajo balī /
dhṛṣṭadyumno mahārāja putraṃ tava janeśvaram //

6.82.49

chādayāmāsa samare śaraiḥ sannataparvabhiḥ /
sa cchādyamāno viśikhairdhṛṣṭadyumnena bhārata //

6.82.50

vivyathe na ca rājendra tava putro janeśvara /
dhṛṣṭadyumnaṃ ca samare tūrṇaṃ vivyādha patribhiḥka //

6.82.51

ṣaṣṭyā ca triṃśatā caiva tadadbhutamivābhavat /
tasya senāpatiḥ kruddho dhanuściccheda māriṣa //

6.82.52

hayāṃśca caturaḥ śīghraṃ nijaghāna mahābalaḥ /
śaraiścainaṃ suniśitaiḥ kṣipraṃ vivyādha saptabhiḥ //

6.82.53

sa hatāśvānmahābāhuravaplutya rathādbalī /
padātirasimudyamya prādravatpārṣataṃ prati //

6.82.54

śakunistaṃ samabhyetya rājagṛddhī mahābalaḥ /
rājānaṃ sarvalokasya rathamāropayatsvakam //

6.82.55

tato nṛpaṃ parājitya pārṣataḥ paravīrahā /
nyahanattāvakaṃ sainyaṃ vajrapāṇirivāsurān //

6.82.56

kṛtavarmā raṇe bhīmaṃ śarairārcchanmahārathaḥ /
pracchādayāmāsa ca taṃ mahāmegho raviṃ yathā //

6.82.57

tataḥ prahasya samare bhīmasenaḥ parantapaḥ /
preṣayāmāsa sankruddhaḥ sāyankānkṛtavarmaṇe //

6.82.58

tairardyamāno'tirathaḥ sātvataḥ śastrakovidaḥ /
nākampata mahārāja bhīmaṃ cārcchacchitaiḥ śaraiḥ //

6.82.59

tasyāśvāṃścaturo hatvā bhīmaseno mahārathaḥ /
sārathiṃ pātayāmāsa sadhvajaṃ supariṣkṛtam //

6.82.60

śarairbahuvidhaiścainamācinotparavīrahā /
śakalīkṛtasarvāṅgaḥ śvāvittu śalalairyathā //

6.82.61

hatāśvaśca tatastūrṇaṃ subalasya rathaṃ yayau /
svālasya te mahārāja tava putrasya paśyataḥ //

6.82.62

bhīmaseno'pi sankruddhastava sainyamupādravat /
nijaghāna ca sankruddho daṇḍapāṇirivāntakaḥ //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc