Mahabharata · Chapter 6.59
pratijñāte tatastasminyuddhe bhīṣmeṇa dāruṇe /
krodhito mama putreṇa duḥkhitena viśeṣataḥ //
bhīṣmaḥ kimakarottatra pāṇḍaveyeṣu bhārata /
pitāmahe vā pañcālāstanmamācakṣva sañjaya //
s̤añjaya uvāca /
gatapūrvāhṇabhūyiṣṭhe tasminnahani bhārata /
paścimāṃ diśamāsthāya sthite cāpi divākare //
jayaṃ prāpteṣu hṛṣṭeṣu pāṇḍaveṣu mahātsasu /
sarvadharmaviśeṣajñaḥ pitā devavratastava //
abhyayāñjavanairaśvaiḥ pāṇḍavānāmanīkinīm /
mahatyā senayā guptastava putraiśca sarvaśaḥ //
prāvartata tato yuddhaṃ tumulaṃ romaharṣaṇam /
asmākaṃ pāṇḍavaiḥ sārdhamanāyāttava bhārata //
ghanuṣāṃ kūjatāṃ tatra talānāṃ cābhihanyatām /
mahānsamabhavacchabdo girīṇāmiva dīryatām //
tiṣṭha sthito'smi viddhyainaṃ nivartasva sthiro bhava /
sthiro'smi praharasveti śabdo'śrūyata sarvaśaḥ //
kāñcaneṣu tanutreṣu kirīṭeṣu dhvajeṣu ca /
śilānāmiva śaileṣu patitānāmabhūddhvaniḥ //
patitānyuttamāṅgāni bāhavaśca vibhūṣitāḥ /
vyaceṣṭanta mahīṃ prāpya śataśo'tha sahasraśaḥ //
hṛtottamāhgāḥ kecittu tathaivodyatakārmukāḥ /
pragṛhītāyudhāścāpi tasthuḥ puruṣasattamāḥka //
prāvartata mahāvegā nadī rudhiravāhinī /
mātaṅgāṅgaśilā raudrā māṃsaśoṇitakardamā //
varaśvanaranāgānāṃ śarīraprabhavā tadā /
paralokārṇavamukhī gṛdhragomāyumodinī //
na dṛṣṭaṃ na śrutaṃ vāpi yuddhametādṛśaṃ nṛpa /
yathā tava sutānāṃ ca pāṇḍavānāṃ ca bhārata //
nāsīdrathapathastatra yaudhairyudhi nipātitaiḥ /
gajaiśca patitairnīlairgiriśrṛṅgainiravāvṛtaḥ //
vikīrṇaiḥ kavacaiścitraiḥ śirastraṇaiśca māriṣa /
śuśubhe tadrāṇasthānaṃ śaradīva nabhastalam //
vinirbhinnāḥ śaraiḥ kecidantrāpīḍaprakarṣiṇaḥ /
abhītāḥ samare śatrūnabhyadhāvanta darpitāḥ //
tāta bhrātaḥ sakhe bandho vayasya mama mātula /
mā māṃ parityajetyanye cukruśuḥ patitā raṇe //
athābhyehi tvamāgaccha kiṃ bhītosi kva yāsyasi /
sthito'haṃ samare mā bhairiti cānye vicukruśuḥ //
tatra bhīṣmaḥ śāntanavo nityaṃ maṇḍalakārmukaḥ /
mumīca bāṇāndīptāgrānahīnāśīviṣāniva //
śarairekāyanīkurvandiśaḥ sarvā yatavrataḥ /
jaghāna pāṇḍavarathānādiśya bhāratarṣabha //
sa nṛtyanvai rathopasthe darśayanpāṇilāghavam /
alātacakravadrājaṃstatra tatra sma dṛśyate //
tamekaṃ samare śūraṃ pāṇḍavāḥ sṛñjayaiḥ saha /
anekaśatasāhasraṃ samapaśyanta lāghavāt //
māyākṛtātmānamiva bhīṣmaṃ tatra sma menire /
pūrvasyāṃ diśi taṃ dṛṣṭvā pratīcyāṃ dadṛśurjanāḥ //
udīcyāṃ caivamālokya dakṣiṇasyāṃ punaḥ prabho /
evaṃ sa samare śūro gāṅgeyaḥ pratyadṛśyata //
na caivaṃ pāṇḍaveyānāṃ kaścicchaknoti vīkṣitum /
viśikhāneva paśyanti bhīṣmacāpacyutānbahūn //
kurvāṇaṃ samare karma sūdayānaṃ ca vāhinīm /
vyākrośanta raṇe tatra narā bahuvidhā bahu //
amānuṣeṇa rūpeṇa carantaṃ pitaraṃ tava /
śalabhā iva rājānaḥ patanti vidhicoditāḥ //
bhīṣmāgnimabhisankruddhaṃ vināśāya sahasraśaḥ /
na hi moghaḥ śaraḥ kaścidāsīdbhīṣmasya saṃyuge //
naranāgāśvakāyeṣu bahutvāllaghuyodhinaḥ /
bhinattyekena bāṇena sumukhena patatriṇā //
gajaṃ kankaṭasannaddhaṃ vajreṇeva śiloccayam /
dvau trīnapi gajārohānpiṇḍitānvarmitānapi //
nārācena sumuktena nijaghāna pitā tava /
yo yo bhīṣmaṃ naravyāghramabhyeti yudhi kaścana //
muhūrtadṛṣṭaḥ sa mayā patito bhuvi dṛśyate /
evaṃ sā dharmarājasya vadhyamānā mahācamūḥ //
bhīṣmeṇātulavīryeṇa vyaśīryata saṃhasradhā /
prākampata mahāsenā śaravarṣeṇa tāpitā //
paśyato vāsudevasya pārthasyātha śikhaṇḍinaḥ /
yatamānā'pi te vīrā dravamāṇānmahārathān //
nāśaknuvanvārayituṃ bhīṣmabāṇaprapīḍitān /
mahendrasamavīryeṇa vadhyamānā mahācamūḥ //
abhajyata mahārāja na ca dvau saha dhāvataḥ /
āviddharanāgāśvaṃ patitadhvajakūbaram //
anīkaṃ pāṇḍuputrāṇāṃ hāhābhūtamacetanam /
jaghānātra pitā putraṃ putraśca pitaraṃ tathā //
priyaṃ sakhāyaṃ cākrande sakhā daivabalātkṛtaḥ . 6-59-39bvimucya kavacānyanye pāṇḍuputrasya sainikāḥ //
vinuktakeśā dhāvantaḥ pratyadṛśyanta bhārata /
tadgokulamivoddhāntamuddhāntarathayūthapam //
dadṛśe pāṇḍuputrasya sainyamārtasvaraṃ tadā /
prabhajyamānaṃ sainyaṃ tu dṛṣṭvā yādavanandanaḥ //
uvāca pārthaṃ bībhatsuṃ nigṛhya rathamuttamam /
asaṃ sa kālaḥ samprāptaḥ pārtha paste'bhikāṅkṣitaḥ //
praharasva naravyāghra na cenmohādvimuhyase / yattvayā kathitaṃ vīra purā rājñāṃ samāgame /
bhīṣmadroṇamukhānsarvāndhārtarāṣṭrasya sainikān /
sānubandhānhaniṣyāmi ye māṃ yotsyanti saṃyuge //
iti tatkuru kaunteya satyaṃ vākyamarindama /
bībhatso paśya sainyaṃ svaṃ bhajyamānaṃ tatastataḥ //
dravataśca mahīpālānpaśya yaudhiṣṭhire bale /
dṛṣṭvā hi bhīṣmaṃ samare vyāttānanamivāntakam //
bhayārtāḥ prapalāyante siṃhātkṣudramṛgā iva /
evamuktaḥ pratyuvāca vāsudevaṃ dhanañjayaḥ //
nodayāśvānyato bhīṣmo vigāhe tadvalārṇavam /
pātayiṣyāmi durdharṣaṃ vṛddhaṃ kurupitāmaham //
sañjaya uvāca /
tato'śvānrajataprakakhyānnodayāmāsa mādhavaḥ /
yato bhīṣmaratho rājanduṣprekṣyo raśmimāniva //
tatastatpunarāvṛttaṃ yudhiṣṭhirabalaṃ mahat /
dṛṣṭvā pārthaṃ mahābāhuṃ bhīṣmāyodyatamāhave //
tato bhīṣmaḥka kuruśreṣṭha siṃhavadvinadanmuhuḥ /
dhanañjayarathaṃ śīghraṃ śaravarṣairavākirat //
kṣaṇena sa rathastasya sahayaḥ kasahasārathiḥ /
śaravarṣeṇa mahatā sañchanno na prakāśate //
vāsudevastvasambhrānto dhairyamāsthāya sattvavān /
codayāmāsa tānaśvānvibhinnānbhīṣmasāyakaiḥ //
tataḥ pārtho dhanurgṛhya divyaṃ jaladaniḥsvanam /
pātayāmāsa bhīṣmasya dhanuśchitvā tribhiḥ śaraiḥ //
sa cchinnadhanvā kauravyaḥ punaranyanmahaddhanuḥ /
nimiṣāntaramātreṇa sajyaṃ cakre pitā tava //
vicakarṣa tato dorbhyāṃ dhanurjaladaniḥsvanam /
athāsya tadapi kruddhaściccheda dhanurarjunaḥ //
tasya tatpūjayāmāsa lāghavaṃ śantanoḥ sutaḥ /
sādhu pārtha mahābāho sādhu bho pāṇḍunandana //
tvayyevaitadyuktarūpaṃ mahatkarma dhanañjaya /
prīto'smi subhṛśaṃ putra kuru yuddhaṃ mayā saha //
iti pārthaṃ praśasyātha pragṛhyānyanmahaddhanuḥ /
mumoca samare vīraḥ śarānpārtharathaṃ prati //
adarśayadvāsudevo hayayāne paraṃ balam /
moghānkurvañśarāṃstasya maṇḍalānvyacarallughu //
tathā bhīṣmastu sudṛḍhaṃ vāsudevadhanañjayau /
vivyādha niśitairbāṇaiḥ sarvagātreṣu bhārata //
śuśubhāte naravyāghrau tau bhīṣmaśaravikṣatau /
govṛṣāviva saṃrabdhau viṣāṇollekhanāṅktitau //
punaścāpi susaṃrabdhaḥ śaraiḥ śatasahasraśaḥ . kṛṣṇayoryudhi saṃrabdho bhīṣmāḥ prācchādayaddiśaḥ /
pārtho'pi samare kruddho bhīṣmasyāvārayaddiśaḥ //
vārṣṇeyaṃ ca śaraistīkṣṇaiḥ kampayāmāsa roṣitaḥ /
muhurabhyardayanbhīṣmaḥ prahasya svanavattadā //
tatastu kṛṣṇaḥ samare dṛṣṭvā bhīṣmaparākramam /
samprekṣya ca mahābāhuḥ pārthasya mṛduyuddhatām //
bhīṣmaṃ ca śaravarṣāṇi sṛjantamaniśaṃ yudhi /
pratapantamivādityaṃ madhyamāsādya senayoḥ //
vāranvarānvinighnantaṃ pāṇḍuputrasya sainikān /
yugāntamiva kurvāṇaṃ bhīṣmaṃ yaudhiṣṭhire bale //
amṛṣyamāṇo bhagavānkeśavaḥ paravīrahā /
acintayadameyātmā nāsti yaudhiṣṭhiraṃ balam //
ekāhnā hi raṇe bhīṣmo nāśayeddevadānavān /
kiṃ nu pāṇḍusutānyuddhe sabalānsapadānugān //
dravate ca mahāsainyaṃ pāṇḍavasya mahātmanaḥ /
ete ca kauravāstūrṇaṃ prabhagnānvīkṣya somakān //
prādravanti raṇe dṛṣṭvā harṣayantaḥ pitāmaham /
sohaṃ bhīṣmaṃ nihanmyadya pāṇḍavārthāya daṃśitaḥ //
bhārametaṃ vineṣyāmi pāṇḍavānāṃ mahātmanām /
arjuno hi śaraistīkṣṇairvadhyamāno'pi saṃyuge //
kartavyaṃ nābhijānāti raṇe bhīṣmasya gauravāt / tathā cintayatastasya bhūya eva pitāmahaḥ /
preṣayāmāsa sankruddhaḥ śarānpārtharathaṃ prati //
teṣāṃ bahutvāsu bhṛsaṃ śarāṇāṃ diśaśca sarvāḥ pihitā babhūvuḥ /
na cāntarikṣaṃ na diśo na bhūmi- rna bhāskaro'dṛśyata raśmimālīka //
vavuśca vātāstumulāḥ sadhūmā diśaśca sarvāḥ kṣubhitā babhūvuḥ /
droṇo vikarṇo'tha jayadrathaśca bhūriśravāḥ kṛtavarmā kṛpaśca //
śrutāyurambaṣṭhapatiśca rājā vindānuvindau ca sudakṣiṇaśca /
prācyāśca sauvīragaṇāśca sarve vasātayaḥ kṣudrakamālavāśca //
kirīṭinaṃ tvaramāṇābhisru- rnideśagāḥ śāntanavasya rājñaḥ /
taṃ vājipādātarathaughajālai- ranekasāhasraśatairdadarśa //
kirīṭinaṃ samparivāryamāṇaṃ śinernaptā vāraṇayūthapaiśca /
tatastu dṛṣṭvārjunavāsudevau padātināgāśvarathaiḥ samantāt //
abhidrutau śastrabhṛtāṃ variṣṭhau śinipravīro'bhisasāra tūrṇam /
sa tānyanīkāni mahādhanuṣmān śinipravīraḥ sahasā'bhipatya //
cakāra sāhāyyamathārjunasya viṣṇuryathā vṛtraniṣūdanasya /
viśīrṇanāgāśvarathadhvajaughaṃ bhīṣmeṇa vitrāsitasarvayodham //
yudhiṣṭhirānīkamabhidravantaṃ provāca sandṛśya śinipravīraḥ /
kva kṣatriyā yāsyatha naiṣa dharmaḥ satāṃ purastātkathitaḥ purāṇaiḥ //
mā svāṃ pratijñāṃ tyajata pravīrāḥ svaṃ vīradharmaṃ paripālayadhvam /
tānvāsavānantarajo niśāmya narendramukhyāndravataḥ samantāt //
pārthasya dṛṣṭavā mṛduyuddhātāṃ ca bhīṣmaṃ ca saṅkhye samudīryamāṇam /
amṛṣyamāṇaḥ sa tato mahātmā yaśasvinaṃ sarvadaśārhabhartā //
uvāca śaineyamabhipraśaṃsan dṛṣṭvā kurūnāpatataḥ samagrān /
ye yānti te yāntu śinipravīra ye'pi sthitāḥ sātvata te'pi yāntu //
bhīṣmaṃ rathātpaśya nipātyamānaṃ droṇaṃ ca saṅkhye sagaṇaṃ mayā'dya /
na sāratheḥ sātvata kauravāṇāṃ kruddhasya mucyeta raṇe'dya kaścit //
tasmādahaṃ gṛhya rathāṅgamugraṃ prāṇaṃ hariṣyāmi mahāvratasya /
nihatya bhīṣmaṃ sagaṇaṃ tathājau droṇaṃ ca śaineya rathapravīrau //
prītiṃ kariṣyāmi dhanañjayasya rājñaśca bhīmasya tathā'śvinośca /
nihatya sarvāndhṛtarāṣṭraputrāṃ- statpakṣiṇo ye ca narendramukhyāḥ . rājyena rājānamajātaśatruṃ sampādayiṣyāmyahamadya hṛṣṭaḥ //
itīdamuktvā sa mahānubhāvaḥ sasmāra cakraṃ niśitaṃ purāṇam /
sudarśanaṃ cintitamātrameva tasyāgrahastaṃ svayamāruroha //
taccakrapadmaṃ pragṛhītamājau rarāja nārāyaṇabāhunālam /
yathādipadmaṃ taruṇārkavarṇaṃ rarāja nārāyaṇanābhijātamak //
tatkṛṣṇakopodayasūryabuddhaṃ kṣurāntatīkṣṇāgrasujātapatram /
tesyaiva dehorusaraḥprarūḍhaṃ rarāja nārāyaṇabāhunālam //
tataḥ sunābhaṃ vasudevaputraḥ sūryaprabhaṃ vajrasamaprabhāvam /
kṣurāntamudyamya bhujena cakraṃ rathādavaplutya visṛjya vāhān / sankampayangāṃ caraṇairmahātmā vegena kṛṣmaḥ prasasāra bhīṣmam //
madāndhamājau samudīrṇadarpaṃ siṃho jighāṃsanniva vāraṇendram /
so'bhidravanbhīṣmamanīkamadhye kruddho mahendrāvarajaḥ pramāthī . vyālambipītāmbaradhṛkkakāśe ghano yathā khe taḍitāvanaddhaḥ //
tamāttacakraṃ praṇadantamuccaiḥ kruddhaṃ mahendrāvarajaṃ samīkṣya /
sarvāṇi bhūtāni bhṛśaṃ vineduḥ kṣayaṃ kurūṇāmiva cintayitvā //
sa vāsudevaḥ pragṛhītacakraḥ saṃvartayiṣyanniva sarvalokam /
abhyutpatam̐llokagururbabhāse bhūtāni dhakṣyanniva dhūmaketuḥ //
tamādravantaṃ pragṛhītacakraṃ dṛṣṭvā devaṃ śāntanavastadānīm /
asambhramaṃ tadvicakarṣa dorbhyāṃ mahādhanurgāmaḍivatulyaghoṣam / uvāca bhīṣmastamanantapauruṣaṃ govindamājāvavimūḍhacetāḥ //
ehyehi deveśa jagannivāsa namostu te mādhava cakrapāṇe /
prasahya māṃ pātaya lokanātha rathottamātsarvaśaraṇya saṅkhye //
tvayā hatasyāpi mamā'dya kṛṣṇa śreyaḥ parisminniha caiva loke /
sambhāvito'smyandhakavṛṣṇinātha lokaistribhirvīra tavābhiyānāt //
rathādavaplutya tatastvarāvān pārtho'pyanudrutya yadupravīram /
jagrāha pīnottamalambabāhuṃ bāhvorhariṃ vyāyatapīnabāhuḥ //
nigṛhyamaṇāśca tadā'didevo bhṛśa saroṣaḥ kila nāma yogī /
ādāya vegena jagāma viṣṇu- rjiṣṇuṃ mahāvāta ivaikavṛkṣam //
pārthastu viṣṭabhya balena pādau bhīṣmāntikaṃ tūrṇamabhidravantam /
balānnijagrāha hariṃ kirīṭī pade'tha rājandaśame kathañcit //
avasthitaṃ ca praṇipatya kṛṣṇaṃ prīto'rjunaḥ kāñcanacitramālī /
uvāca kope pratisaṃhareti gatirbhavānkeśava pāṇḍavānām //
na hāsyate karma yathāpratijñaṃ putraiḥ śape keśava sodaraiśca /
antaṃ kariṣyāmi yathā kurūṇāṃ tvayā'hamindrānujasamprayuktaḥ //
tataḥ pratijñāṃ samayaṃ ca tasya janārdanaḥ prītamanā niśamya /
sthitaḥ priye kauravasattamasya rathaṃ sacakraḥ punarāruroha //
tataḥ pratijñāṃ samavāpya bhīṣmaḥ kṛtāñcaliḥ stutyamathākarodvai /
traivikrame yasya vapurbabhāse tathaiva dṛṣṭvā tu samuñjvalantam //
pragṛhya śaṅkhaṃ dviṣatākaṃ nihantā sa tānabhūṣūnpunarādadānaḥ /
bhīṣmaṃ śaraiḥ samparivārya saṅkhye ciccheda bhūriśravasaśca cāpam //
śalyaṃ ca viddhvā navabhiḥ pṛṣatkai- rduryodhaṃ vakṣasi nirbibheda /
vinādayāmāsa tato diśaśca sa pāñcajanyasya raveṇa śauriḥ //
vyāviddhaniṣkāṅgadakuṇḍalaṃ taṃ rajovikīrṇāñcitapadmanetram /
viśuddhadaṃṣṭraṃ pragṛhītaśaṅkhaṃ vicukruśuḥ prekṣya kurupravīrāḥ //
mṛdaṅgabherīpaṇavapraṇādā nemisvanā dundubhiniḥsvanāśca /
sasiṃhanādāśca babhūvurugrāḥ sarveṣvanīkeṣu tataḥ kurūṇām //
gāṇḍīvaghoṣaḥ stanayitnukalpo jagāma pārthasya nabho diśaśca /
jagmuśca bāṇā vimalāḥ prasannāḥ sarvā diśaḥ pāṇḍavacāpamuktāḥ //
taṃ kauravāṇāmadhipo javena bhīṣmeṇa bhūriśravasā ca sārdham /
abhyudyayāvudyatabāṇapāṇiḥ kakṣaṃ didhakṣanniva dhūmaketuḥ //
athārjunāya prajighāya bhallān bhūriśravāḥ sapta suvarṇapuṅkhān /
duryodanastomaramugravegaṃ śalyo gadāṃ śāntanavaśca śaktim //
sa saptabhiḥ sapta śarapravekān saṃvārya bhīriśravasā visṛṣṭān /
śitena duryodhanabāhumuktaṃ kṣureṇa tattomaramunmamātha //
tataḥ śubhāmāpatatīṃ sa śaktiṃ vidyutprabhāṃ śāntanavena muktām /
gadāṃ ca madrādhipabāhumuktāṃ dvābhyāṃ śarābhyāṃ nicarta vīraḥ //
tato bhujābhyāṃ balavadvikṛṣya citraṃ dhanurgāṇḍivamaprameyam /
māhendramasraṃ vidhivatsughoraṃ prāduścakārādbhutamantarikṣe //
tenottamāstreṇa tato mahātmā sarvāṇyanīkāni mahādhanuṣmān /
śaraughajālairvimalāgnivarṇai- rnivārayāmāsa kirīṭamālī //
śilīmukhāḥ pārthadhanuḥpramuktā rathāndhvajāgrāṇi dhanūṃṣi bāhūn /
nikṛtya dehānviviśuḥ pareṣāṃ narendranāgendraturaṅgamāṇām /
tato diśaḥ so'nudiśaśca pārthaḥ śaraiḥ sudhāraiḥ samare vitatya /
gāṇḍīvaśabdena manāṃsi teṣāṃ kirīṭamālī vyathayāñcakāra //
tasmiṃstathā ghoratame pravṛtte śaṅkhasvanā dundubhiniḥsvanāśca /
antarhitā gāṇḍivaniḥsvanena babhūvurugrāśvarathapraṇādāḥ //
gāṇḍīvaśabdaṃ tamatho viditvā virāṭarājapramukhāḥ pravīrāḥ /
pāñcālarājo drupadaśca vīra- staṃ deśamājagmuradīnasattvāḥ //
sarvāṇi sainyāni tu tāvakāni yatoyato gāṇḍivajaḥ praṇādaḥ /
tatastataḥ sannatimeva jagmu- rna taṃ pratīpo'bhisasāra kaścit //
tasminsughore kanṛpa samprahāre hatāḥ pravīrāḥ sarathāśvasūtāḥ /
gajāśca nārācanipātataptā mahāpatākāḥ śubharukmakakṣyāḥ //
parītasatvāḥ sahasā nipetuḥ kirīṭinā bhinnatanutrakāyāḥ /
dṛḍhaṃ hatāḥ pātribhirugravegaiḥ pārthena bhallairvimalaiḥ śitāgnaiḥ //
nikṛttayantrā nihatendrakīlā dhvajā mahānto dhvajinimukheṣu /
padātisaṅghāśca rathāśca saṅkhye hayāśca nāgāśca dhanañjayena //
bāṇāhatāstūrṇamapetasatvā viṣṭabhya gātrāṇi nipetururvyām /
aindreṇa tenāstravareṇa rājan mahāhave bhinnatanutradehāḥ //
tataḥ śaraughairniśitaiḥ kirīṭinā nṛdehaśastrakṣatalohitodā /
nadī sughorā naramedaphenā pravartitā tatra raṇājire vai //
vegena sā'tīva pṛthupravāhā paretanāgāśvaśarīrarodhāḥ /
narendramañjocchritamāṃsapaṅkāḥ prabhūtarakṣogaṇabhūtasevitā //
śiraḥkapālākulakeśaśādvalā śarīrasaṅghātasahasravāhinī /
viśīrṇanānākavacormisankulā narāśvanāgāsthinikṛttaśarkarā //
śvakaṅkaśālāvṛkagṛdhrakākaiḥ kravyādasaṅghaiśca tarakṣubhiśca /
upetakūlāṃ dadṛśurmanuṣyāḥ krūrāṃ mahāvaitaraṇīprakāśām //
pravartitāmarjunabāṇasaṅghai- rmedovasāsṛkapravahāṃ subhīmām /
hatapravīrāṃ ca tathaiva dṛṣṭvā senāṃ kurūṇāmatha phalgunena //
te cedipāñcālakarūṣamatsyāḥ pārthāśca sarve sahitāḥ praṇeduḥ /
jayapragalbhāḥka puruṣapravīrāḥ santrāsayantaḥ kuruvīrayodhān //
hatapravīrāṇi balāni dṛṣṭvā kirīṭinā śatrubhayāvahena /
vitrāsya senāṃ dhvajinīpatīnāṃ siṃho mṛgāṇāmiva yūthasaṅghān //
vinedatustāvatiharṣayuktau gāṇḍīvadhanvā ca janārdanaśca /
tato raviṃ saṃvṛtaraśmijālaṃ dṛṣṭvā bhṛśaṃ śastraparikṣatāṅgāḥ //
tadaindramastraṃ vitataṃ ca ghora- masahyamudvīkṣya yugāntakalpam /
athāpayānaṃ kuravaḥ sabhīṣmāḥ sadroṇaduryodhanabāhlikāśca //
cakrurniśāṃ sandhigatāṃ samīkṣya vibhāvasorlohitarāgayuktām /
avāpaya kīrti ca yaśaśca loke vijitya śatrūṃśca dhanañjayo'pi //
yayau narendraiḥ sahasodaraiśca samāptakarmā śibiraṃ niśāyām /
tataḥ prajajñe tumulaḥ kurūṇāṃ niśāmukhe ghoratamaḥ praṇādaḥ //
raṇe rathānāmayutaṃ nihatya hatā gajāḥ saptaśatārjunena /
prājyāśca sauvīragaṇāśca sarve nipātitāḥ kṣudrakamālavāśca //
mahatkṛtaṃ karma dhanañjayena kartuṃ yathā nārhati kaścidanyaḥ /
śrutāyurambaṣṭhapatiśca rājā tathaiva durmarṣaṇacitrasenau //
droṇaḥ kṛpaḥ saindhavabāhlikau ca bhūriśravāḥ śalyaśalau ca rājan /
anye ca yodhāḥ śataśaḥ sametāḥ kruddhena pārthena raṇasya madhye //
svabāhuvīryeṇa jitāḥ sabhīṣmāḥ kirīṭinā lokamahārathena /
iti bruvantaḥ śibirāṇi jagmuḥ sarve gaṇā bhārata ye tvadīyāḥ //
ulkāsahasraiśca susampradīptai- rvibhrājamānaiśca tathā pradīpraiḥ /
kirīṭivitrāsitasarvayodhā cakre niveśaṃ dhvajinī kurūṇām //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0