Mahabharata · Chapter 6.57

tato vyūḍheṣvanīkeṣu tāvakeṣu pareṣu ca /
dhanañjayo rathānīkamavadhīttava bhārata //

śarairathiratho yuddhe dārayanrathayūthapān /
te vadhyamānāḥ pārthena kāleneva yugakṣaye //

dhārtarāṣṭrā raṇe yatnātpāṇḍavānpratyayodhayan /
prārthayānā yaśo dīptāṃ mṛtyuṃ kṛtvā nivartanam //

ekāgramanaso bhūtvā pāṇḍavānāṃ varūthinīm /
babhañjurbahuśo rājaṃste cāsañjanta saṃyuge //

dravadbhirathabhagnaiśca parivartadbhireva ca /
pāṇḍavaiḥ kauraveyaiśca na prājñāyata kiñcana //

udatiṣṭhadrajo bhaumaṃ chādayānaṃ divākaram /
na diśaḥ pradiśo vāpi jajñire'tra samāgatāḥ //

anumānena sañjñābhirnāmagotraiśca saṃyuge /
avartata tadā yuddhaṃ tatra tatra viśāmpate //

na vyūho bhidyate tatra kauravāṇāṃ kathañcana /
rakṣitaḥ satyasandhena bhāradvājena saṃyuge //

tathaiva pāṇḍavānāṃ ca rakṣitaḥ savyasācinā /
nābhidyata mahāvyūho bhīmena ca surakṣitaḥ //

senāgrādapi niṣpatya prāyudhyaṃstatra mānavāḥ /
ubhayoḥ senayo rājanvyatiṣaktarathadvipāḥ //

hayārohairhayārohāḥ pātyante sma mahāhave /
ṛṣṭibhirvimalābhiśca prāsairapi ca saṃyuge //

rathī rathinamāsādya śaraiḥ kanakabhūṣaṇaiḥka /
pātayāmāsa samare tasminnatibhayankare //

gajārohā gajārohānnārācaśaratomaraiḥ /
saṃsaktānpātayāmāsustava teṣāṃ ca sarvaśaḥ //

kaścidutpatya samare vasvāraṇamāsthitaḥ /
keśapakṣe parāmṛśya jahāra samare śiraḥ //

anye dviradadantāgranirbhinnahṛdayā raṇe /
vemuśca rudhiraṃ vīrā niḥśvasantaḥ samantataḥ //

kaścitkariviṣāṇastho vīro raṇaviśāradāḥ /
prāvepacchaktinirbhinno gajaśikṣāstravedinā //

pattimaṅghā raṇe paktīnbhimandipālaparaśvathaiḥ /
nyatāpatayanta saṃhṛṣṭāḥ parasparakṛtāgasaḥ //

rathī ca samare rājannāsādya gajayūthapam /
sa gajaṃ pātayāmāsa gajī ca rathināṃ varam //

rathinaṃ ca hayārohaḥ prāsena bharatarṣabha /
pātayāmāsa samare rathī ca hayasādinam //

padātī rathinaṃ saṅkhye rathī cāpi padātinam /
nyapātayacchitaiḥ śastraiḥ senayorubhayorapi //

gajārohā hayārohānpātayāñcakrire tadā /
hayārohā gajasthāṃśca tadadbhutamivābhavat //

gajārohavaraiścāpi tatratatra padātayaḥ /
pātitāḥ samadṛśyanta taiścāpi gajayodhinaḥ //

pattisaṅghā hayārohaiḥ sādisaṅghāśca pattibhiḥ /
pātyamānā vyadṛśyanta śataśo'tha sahasraśaḥ //

dhvajaistatrāpaviddhaiśca kārmukaistomaraistathā /
prāsaistathā gadābhiśca parighaiḥ kampanaistathā //

śaktibhiḥ kavacaiścitraiḥ kaṇapairaṅkuśairapi /
nistriṃśairvimalaiścāpi svarṇapuṅkhaiḥ śaraistathā //

paristomaiḥ kuthābhiśca kambalaiśca mahādhanaiḥ /
bhūrbhāti bharataśreṣṭha sragdāmairiva citritā //

narāśvakāyaiḥ patitairdantibhiśca mahāhave /
agamyarūpā pṛthivī māṃsaśoṇitakardamā //

praśaśāma rajo bhaumaṃ vyukṣitaṃ raṇaśoṇitaiḥ /
diśaśca vimalāḥ sarvāḥ sambabhūvurjaneśvara //

utthitānyagaṇeyāni kabandhāni samantataḥ /
cihnabhūtāni jagato vināśārthāya bhārata //

tasminyuddhe mahāraudre vartamāne sudāruṇe /
pratyadṛśyanta rathino dhāvamānāḥ samantataḥ //

tato bhīṣmaśca droṇaśca saindhavaśca jayadrathaḥ /
purumitro jayo bhojaḥ śalyaścāpi sasaubalaḥ //

ete samaradurdharṣāḥ siṃhatulyaparākramāḥ /
pāṇḍavānāmanīkāni babhañjuḥsma punaḥpunaḥ //

tathaiva bhīmaseno'pi rākṣasaśca ghaṭotkacaḥ /
sātyakiścekitānaśca dropadeyāśca bhārata //

tāvakāṃstava putrāṃśca sahitānsarvarājabhiḥ /
drāvayāmāsurājau te tridaśā dānavāniva //

tathā te samare'nyonyaṃ nighnantaḥ kṣatriyarṣabhāḥ /
raktokṣitā ghorarūpā virerjurdānavā iva //

vinirjitya ripūnvīrā sekanayorubhayorapi /
vyadṛsyanta mahāmātrā grahā iva nabhastale //

tato rathasahasreṇa putro duryodhanastava . abhyayātpāṇḍavaṃ yuddhe rākṣasaṃ ca ghaṭotkacam // 6-57-38atathaiva pāṇḍavāḥ sarve mahatyā senayā saha . droṇabhīṣmau raṇe yattau pratyudyayurarindamau //

kirīṭī ca yayau kruddhaḥ samantātpārthivottamān /
ārjuniḥ sātyakiścaiva yayatuḥ saubalaṃ balam //

tataḥ pravavṛte bhūyaḥ sangrāmo romaharṣaṇaḥ /
tāvakānāṃ pareṣāṃ ca samare vijayaiṣiṇām //