Mahabharata · Chapter 5.96

tasminnabhihite vākye keśavena mahātmanā /
stimitā hṛṣṭaromāṇa āsansarve sabhāsadaḥ //

kassviduttarameteṣāṃ vaktumutsahate pumān /
iti sarve manobhiste cintayanti sma pārthivāḥ //

tathā teṣu ca sarveṣu tūṣṇīmbhūteṣu rājasu /
jāmadagnya idaṃ vākyamabravītkurusaṃsadi //

imāṃ me sopamāṃ vācaṃ śrṛṇu satyāmaśaṅkitaḥ /
tāṃ śrutvā śreya ādatsva yadi sādhviti manyase //

rājā dambhodbhavo nāma sārvabhaumaḥ purā'bhavat /
akhilāṃ bubhuje sarvāṃ pṛthivīmiti naḥ śrutam //

sa sma nityaṃ niśāpāye prātarutthāya vīryavān /
brāhmaṇānkṣatriyānvaiśyānpṛcchannāste mahārathaḥ //

asti kaścidviśiṣṭo vā madvidho vā bhavedyudhi /
śūdro vaiśyaḥ kṣatriyo vā brāhmaṇo vā'pi śastrabhṛt //

iti bruvannanvacaratsa rājā pṛthivīmimām /
darpeṇa mahatā mattaḥ kañcidanyamacintayan //

taṃ ca vaidyā akṛpaṇā brāhmaṇāḥ sarvato'bhayāḥ /
pratyaṣedhanta rājānaṃ ślāghamānaṃ punaḥ punaḥ //

niṣidhyamāno'pyasakṛtpṛcchatyeva sa vai dvijān /
atimānaṃ śriyā mattaṃ tamūcurbrāhmaṇāstadā //

tapasvino mahātmāno vedapratyayadarśinaḥ /
udīryamāṇaṃ rājānaṃ krodhadīptā dvijātayaḥ //

anekajayinau śaṅkhye yau vai puruṣasattamau /
tayostvaṃ na samo rājanbhavitāsi kadācana //

evamuktaḥ sa rājā tu punaḥ papraccha tāndvijān /
kva tau vīrau kvajanmānau kinkarmāṇau ca kau ca tau //
brāhmaṇā ūcuḥ /

naro nārāyaṇaścaiva tāpasāviti naḥ śrutam /
āyātau mānuṣe loke tābhyāṃ yuddhyasva pārthiva //

śrūyete tau mahātmānau naranārāyaṇāvubhau /
tapo ghoramanirdeśyaṃ tapyete gandhamādane //

sa rājā mahatīṃ senāṃ yojayitvā ṣaḍaṅginīm /
amṛṣyamāṇaḥ samprāyādyatra tāvaparājitau //

sa gatvā viṣamaṃ ghoraṃ parvataṃ gandhamādanam /
mārgamāṇo'nvagacchattau tāpasau vanamāśritau //

tau dṛṣṭvā kṣutpipāsābhyāṃ kṛśau dhamanisantatau /
śītavātātapaiścaiva karśitau puruṣottamau //

abhigamyopasaṅgṛhya paryapṛcchadanāmayam /
tamarcitvā mūlaphalairāsanenodakena ca //

nyamantrayetāṃ rājānaṃ kiṃ kāryaṃ kriyatāmiti /
tatastāmānupūrvī sa punarevānvakīrtayat //

bāhubhyāṃ me jitā bhūmirnihatāḥ sarvaśatravaḥ /
bhavadbhyāṃ yuddhamākāṅkṣannupayāto'smi parvatam //

ātithyaṃ dīyatāmetatkāṅkṣitaṃ me ciraṃ prati /
naranārāyaṇāvūcatuḥ /
apetakrodhalobho'yamāśramo rājasattama //

na hyasminnāśrame yuddhaṃ kutaḥ śastraṃ kuto'nṛjuḥ /
anyatra yuddhamākāṅkṣa bahavaḥ kṣatriyāḥ kṣitau //
rāma uvāca /

ucyamānastathā'pi sma bhūya evābhyabhāṣata /
punaḥ punaḥ kṣāmyamāṇaḥ sāntvyamānaśca bhārata //

dambhodbhavo yuddhamicchannāhvayatyeva tāpasau /
tato narastviṣīkāṇāṃ muṣṭimādāya bhārata //

abravīdehi yuddhyasva yuddhakāmuka kṣatriya /
sarvaśastrāṇi cādatsva yojayasva ca vāhinīm //

ahaṃ hi te vineṣyāmi yuddhaśraddhāmitaḥ param . yadāhvayasi darpeṇa brāhmaṇapramukhāñjanān //
dambhodbhava uvāca /

yadyetadastramasmāsu yuktaṃ tāpasa manyase /
etenāpi tvayā yotsye yuddhārthī hyahamāgataḥ //
rāma uvāca /

ityuktvā śaravarṣeṇa sarvataḥ samavākirat /
dambhodbhavastāpasaṃ taṃ jivāṃsuḥ sahasainikaḥ //

tasya tānasyato ghorāniṣūnparatanucchidaḥ /
kadarthīkṛtya sa muniriṣīkābhiḥ samārpayat //

tato'smau prāsṛjaddhoramaiṣīkamaparājitaḥ /
astramapratisandheyaṃ tadudbhutamivābhavat //

teṣāmakṣīṇi karṇāṃśca nāsikāścaiva māyayā /
nimittavedhī sa munirīṣīkābhiḥ samārpayat //

sa dṛṣṭvā śvetamākāśamiṣīkābhiḥ samācitam /
pādayornyapatadrājā svasti mestviti cābravīt //

tamabravīnnaro rājañśaraṇyaḥ śaraṇaiṣiṇām /
brahmaṇyo bhava dharmātmā mā ca smaivaṃ punaḥ kṛthāḥ //

naitādṛkpuruṣo rājankṣatradharmamanusmaran /
manasā nṛpaśārdūla bhavetparapurañjayaḥ //

mā ca darpasamāviṣṭaḥ vā tatte rājansamāhitam // kṛtaprajño vītalobho nirahaṅkāra ātmavān /

dāntaḥ kṣānto mṛduḥ saumya prajāḥ pālaya pārthiva // māsma bhūyaḥ kṣipeḥ kañcidaviditvā balābalam /

anujñātaḥ svasti gacca maivaṃ bhūyaḥ samācareḥ /
kuśalaṃ brāhmaṇānpṛccherāvayorvacanādbhṛśam //

tato rājā tayoḥ pādāvabhivādya mahātmanoḥ /
pratyājagāma svapuraṃ dharmaṃ caivācaradbhṛśam //

sumahaccāpi tatkarma yannareṇa kṛtaṃ purā /
tato guṇaiḥ subahubhiḥ śreṣṭho nārāyaṇo'bhavat //

tasmādyāvaddhanuḥśreṣṭhe gāṇḍīve'straṃ na yujyate /
tāvattvaṃ mānamutsṛjya gaccha rājandhanañjayam //

kākudīkaṃ śukaṃ nākamakṣisantarjanaṃ tathā /
santānaṃ nartakaṃ ghoramāsyamodakamaṣṭamam //

etairviddhāḥ sarva eva maraṇaṃ yānti mānavāḥ /
unmattāśca viceṣṭante naṣṭasañjñā vicetasaḥ //

svapanti ca plavante ca cchardayanti ca mānavāḥ . mūtrayante ca satataṃ rudanti ca hasanti ca //

kāmakrodhau lobhamohau madamānau tathaiva ca /
mātsaryāhaṅkutī caiva kramādeta udāhṛtāḥ //

nirmātā sarvalokānāmīśvaraḥ sarvakarmavit /
yasya nārāyaṇo bandhurarjuno duḥsaho yudhi //

kastamutsahate jetuṃ triṣu lokeṣu bhārata /
vīraṃ kapidhvajaṃ jiṣṇuṃ yasya nāsti samo yudhi //

asaṅkhyeyā guṇāḥ pārthe tadviśiṣṭo janārdanaḥ /
tvameva bhūyo jānāsi kuntīputraṃ dhanañjayam //

naranārāyaṇau yau tau tāvevārjunakeśavau /
vijānīhi mahārāja pravīrau puruṣottamau //

yadyetadevaṃ jānāsi na ca māmabhiśaṅkase /
āryāṃ matiṃ samāsthāya śāmya bhārata pāṇḍavaiḥ //

atha cenmanyase śreyo na me bhedo bhavediti /
praśāmya bharataśreṣṭha mā ca yuddhe manaḥ kṛthāḥ //

bhavatāṃ ca kuruśreṣṭha kulaṃ bahumataṃ bhuvi /
tattathaivāstu bhadraṃ te svārthamevopacintaya //