Mahabharata · Chapter 5.95

teṣvāsīneṣu sarveṣu tūṣṇīmbhūteṣu rājasu /
vākyamabhyādade kṛṣṇaḥ sudaṃṣṭro dundubhisvanaḥ //

jīmūta iva dharmānte sarvāṃ saṃśrāvayansabhām /
dhṛtarāṣṭramabhiprekṣya samabhāṣata mādhavaḥ //
śrībhagavānuvāca /

kurūṇāṃ pāṇḍavānāṃ ca śamaḥ syāditi bhārata /
apraṇaśena vīrāṇāmetadyācitumāgataḥ //

rājannānyatpravaktavyaṃ tava naiḥśreyasaṃ vacaḥ /
viditaṃ hyeva te sarvaṃ veditavyamarindama //

idaṃ hyadya kulaṃ śreṣṭhaṃ sarvarājasu pārthiva /
śrutavṛttopasampannaṃ sarvaiḥ samuditaṃ guṇaiḥ //

kṛpānukampā kāruṇyamānṛśaṃsyaṃ ca bhārata /
tathārjavaṃ kṣamā satyaṃ kuruṣvetadviśiṣyate //

tasminnevaṃvidhe rājankule mahati tiṣṭhati /
tvannimittaṃ viśeṣeṇa neha yuktamasāmpratam //

tvaṃ hi dhārayitā śreṣṭhaḥ kurūṇāṃ kurusattama /
mithyāpracaratāṃ tāta bāhyeṣvābhyantareṣu ca //

te putrāstava kauravya duryodhanapurogamāḥ /
dharmārthau pṛṣṭhataḥ kṛtvā pracaranti nṛśaṃsavat //

aśiṣṭā gatamaryādā lobhena hṛtacetasaḥ /
sveṣu bandhuṣu mukhyeṣu tadvettha puruṣarṣabha //

seyamāpanmahāghorā kuruṣveva samutthitā /
upekṣyamāṇā kauravya pṛthivīṃ ghātayiṣyati //

śakyā ceyaṃ śamayituṃ tvaṃ cedicchasi bhārata /
na duṣkaro hyatra śamo mato me bharatarṣabha //

tvayyadhīnaḥ śamo rājanmayi caiva viśāmpate /
putrānsthāpaya kauravya sthāpayiṣyāmyahaṃ parān //

ājñā tava hi rājendra kāryā putraiḥ sahānvayaiḥ /
hitaṃ balavadapyeṣāṃ tiṣṭhatāṃ tava śāsane //

tava caiva hitaṃ rājanpāṇḍavānāmatho hitam /
śame prayatamānasya tava śāsanakāṅkṣiṇaḥ //

svayaṃ niṣphalamālakṣya saṃvidhatsva viśāmpate /
sahāyabhūtā bharatāstavaiva syurjaneśvara //

dharmārthayostiṣṭha rājanpāṇḍavairabhirakṣitaḥ /
na hi śakyāstathābhūtā yatnādapi narādhipa //

na hi tvāṃ pāṇḍavairjetuṃ rakṣyamāṇaṃ mahātmabhiḥ /
indropi devaiḥ sahitaḥ prasaheta kuto nṛpāḥ //

yatra bhīṣmaśca droṇaśca kṛpaḥ karṇo viviṃśatiḥ /
aśvatthāmā vikarṇaśca somadatto'tha bāhlikaḥ //

saindhavaśca kaliṅgaśca kāmbhojaśca sudakṣiṇaḥ /
yudhiṣṭhiro bhīmasenaḥ savyasācī yamau tathā //

sātyakiśca mahātejā yuyutsuśca mahārathaḥ /
ko nu tānviparītātmā yuddhyeta bharatarṣabha //

lokasyeśvaratāṃ bhūyaḥ śatrubhiścāpyadhṛṣyatām /
prāpsyasi tvamamitraghna sahitaḥ kurupāṇḍavaiḥ //

tasya te pṛthivīpālāstvatsamāḥ pṛthivīpate /
śreyāṃsaścaiva rājānaḥ sandhāsyante parantapa //

sa tvaṃ putraiśca pautraiśca pitṛbhirbhrātṛbhistathā /
suhṛdbhiḥ sarvato guptaḥ sukhaṃ śakṣyasi jīvituṃ //

etāneva purodhāya yatkṛtya ca yathā purā /
akhilāṃ bhokṣyase sarvāṃ pṛthivīṃ pṛthivīpate //

etairhi sahitaḥ sarvaiḥ pāṇḍavaiḥ svaiśca bhārata /
anyānvijeṣyase śatrūneṣa svārthastavākhilaḥ //

tairevopārjitāṃ bhūmiṃ bhokṣyase ca parantapa /
yadi sampatsyase putraiḥ sahāmātyairnarādhipa //

saṃyuge vai mahārāja dṛśyate sumahānkṣayaḥ /
kṣaye cobhayato rājankaṃ dharmamanupaśyasi //

pāṇḍavairnihataiḥ saṅkhye putrairvāpi mahābalaiḥ /
yadvindethāḥ sukhaṃ rājaṃstadbrūhi bharatarṣabha //

śūrāśca hi kṛtāstrāśca sarve yuddhābhikāṅkṣiṇaḥ /
pāṇḍavāstāvakāścaiva tānrakṣa mahato bhayāt //

na paśyema kurūnsarvānpāṇḍavāṃścaiva saṃyuge /
kṣīṇānubhayataḥ śūrānrāthino rathibhirhatān //

samavetāḥ pṛthivyāṃ hi rājāno rājasattama /
amarṣavaśamāpannā nāśayeyurimāḥ prajāḥ //

trāhi rājannimaṃ lokaṃ na naśyeyurimāḥ prajāḥ /
tvayi prakṛtimāpanne śeṣaḥ syātkurunandana //

śuklā vādanyā hrīmanta āryāḥ puṇyābhijātayaḥ //
anyonyasacivā rājaṃstānpāhi mahato bhayāt //

śiveneme bhūmipālāḥ samāgamya parasparam /
saha bhuktvā ca pītvā ca pratiyāntu yathāgṛham //

suvāsasaḥ sragviṇaśca satkṛtā bharatarṣabha /
amarṣaṃ ca nirākṛtya vairāṇi ca parantapa //

hārdaṃ yatpāṇḍaveṣvāsītprāpto'sminnāyuṣaḥ kṣaye /
tadeva te bhavatvadya sandhatsva bharatarṣabha //

bālā vihīnāḥ pitrā te tvayaiva parivardhitāḥ /
tānpālaya yathānyāyaṃ putrāṃśca bharatarṣabha //

bhavataiva hi rakṣyāste vyasaneṣu viśeṣataḥ /
mā te dharmastathaivārtho naśyeta bharatarṣabha //

āhustvāṃ pāṇḍavā rājannabhivādya prasādya ca /
bhavataḥ śāsanādduḥkhasamubhūtaṃ sahānugaiḥ //

dvādaśemāni varṣāṇi vane nirvyuṣitāni naḥ /
trayodaśaṃ tathā'jñātaiḥ sajane parivatsaram //

sthātā naḥ samaye tasminpiteti kṛtaniścayāḥ /
nāhāsma samayaṃ tāta tacca no brāhmaṇā viduḥ //

tasminnaḥ samaye tiṣṭha sthitānāṃ bharatarṣabha . nityaṃ sankleśitā rājansvarājyāṃśaṃ labhemahi /

tvaṃ dharmamarthaṃ sañjānansamyaṅvastrātumarhasi // gurutvaṃ bhavati prekṣya bahūnkleśāṃstitikṣmahe /

sa bhavānmātṛpitṛvradasmāsu pratipadyatām // gurorgarīyasī vṛttiryā ca śiṣyasya bhārata /

vartāmahe tvayi ca tāṃ tvaṃ ca vartasva nastathā // pitrā sthāpayitavyā hi vayamutpathamāsthitāḥ /

saṃsthāpaya pathipvasmāṃstiṣṭha dharme suvartmani // āhuścemāṃ pariṣadaṃ putrāste bharatarṣabha /

dharmajñeṣu sabhāsatsu neha yuktamasāmpratam // yatra dharmo hyadharmeṇa satyaṃ yatrānṛtena ca /

hanyate prekṣamāṇānāṃ hatāstatra sabhāsadaḥ // viddho dharmo hyadharmeṇa sabhāṃ yatra prapadyate /

nacāsya śalyaṃ kṛntanti viddhāstatra sabhāsadaḥ //
dharma etānārujati yathā nadyanukūlajān //

ye dharmamanupaśyantastūṣṇīṃ dhyāyanta āsate /
te satyamāhurdharmyaṃ ca nyāyyaṃ ca bharatarṣabha //

śakyaṃ kimanyadvaktuṃ te dānādanyañjaneśvara /
bruvantu te mahīpālāḥ sabhāyāṃ ye samāsate //

dharmārthau sampradhāryaiva yadi satyaṃ bravīmyaham /
pramuñcomānmṛtyupāśātkṣatriyānpuruṣarṣabha //

praśāmya bharataśreṣṭha mā manyuvaśamanvagāḥ . pitryaṃ tebhyaḥ pradāyāṃśaṃ pāṇḍavebhyo yathocitam /
tataḥ saputraḥ siddhārtho bhuṅkṣa bhogānparantapa //

ajātaśatruṃ jānīṣe sthitaṃ dharme satāṃ sadā /
saputre tvayi vṛttiṃ ca vartate yāṃ narādhipa //

dāhitaśca nirastaśca tvāmevopāśritaḥ punaḥ /
indraprasthaṃ tvayaivāsau saputreṇa vivāsitaḥ //

sa tatra vivasansarvānvaśamānīya pārthivān /
tvanmukhānakarodrājanna ca tvāmatyavartata //

tasyaivaṃ vartamānasya saubalena jihīrṣatā /
rāṣṭrāṇi dhanadhānyaṃ ca prayuktaḥ paramopadhiḥ //

sa tāmavasthāṃ samprāpya kṛṣṇāṃ prekṣya sabhāṃ gatām /
kṣatradharmādameyātmā nākampata yudhiṣṭhiraḥ //

ahaṃ tu tava teṣāṃ ca śreya icchāmi bhārata /
dharmādarthātsukhāccaiva mā rājannīnaśaḥ prajāḥ //

anarthamarthaṃ manvāno'pyarthaṃ cānarthamātmanaḥ /
lobhe'tiprasṛtānputrānnigṛhṇīṣva viśāmpate //

sthitāḥ śuśrūṣituṃ pārthāḥ sthitā yoddhumarindamāḥ /
yatte pathyatamaṃ rājaṃstasmintiṣṭha parantapa //
vaiśampāyana uvāca /

tadvākyaṃ pārthivāḥ sarve hṛdayaiḥ samapūjayan /
na tatra kaścidvaktuṃ hi vācaṃ prākrāmadagrataḥ //