Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 5.91

5.91.1

pṛthāmāmantrya govindaḥ kṛtvā cābhipradakṣiṇam /
duryodhanagṛhaṃ śaurirabhyagacchadarindamaḥ //

5.91.2

lakṣmyā paramayā yuktaṃ purandaragṛhopamam /
vicitrairāsanairyuktaṃ praviveśa janārdanaḥ //

5.91.3

tasya kakṣyā vyatikramya tisro dvāḥsthairavāritaḥ /
tato'bhraghanasaṅkāśaṃ girikūṭamivocchritam //

5.91.4

śriyā jvalantaṃ prāsādamāruroha mahāyaśāḥ /
tatra rājasahasraiśca kurubhiścābhisaṃvṛtam //

5.91.5

dhārtarāṣṭraṃ mahābāhuṃ dadarśāsīnamāsane /
duḥśāsanaṃ ca karṇaṃ ca śakuniṃ cāpi saubalam //

5.91.6

duryodhanasamīpe tānāsanasthāndadarśa saḥ /
abhyāgacchati dāśārhe dhārtarāṣṭro mahāyaśāḥ //

5.91.7

udatiṣṭhatsahāmātyaḥ pūjayanmadhusūdanam /
sametya dhārtarāṣṭreṇa mahāmātyena keśavaḥ //

5.91.8

rājabhistatra vārṣṇeyaḥ samāgacchadyathāvayaḥ /
tatra jāmbūnadamayaṃ paryaṅkaṃ supariṣkṛtam //

5.91.9

vividhāstaraṇāstīrṇamabhyupāviśadacyutaḥ /
tasmingāṃ madhuparkaṃ cāpyudakaṃ ca janārdane //

5.91.10

nivedayāmāsa tadā gṛhānrājyaṃ ca kauravaḥ . 5-91-10b āsanaṃ sarvatobhadraṃ sarvaratnavibhūṣitam //

5.91.11

kṛṣṇārthamevaṃ saṃsiddhaṃ dhārtarāṣṭrasya śāsanāt / tatra govindamāsīnaṃ prasannādityavarcasam //

5.91.12

upāsāñcakrire sarve kuravo rājabhiḥ saha /
tato duryodhano rājā vārṣṇeyaṃ jayatāṃ varam //

5.91.13

nyamantrayadbhojanena nābhyanandacca keśavaḥ /
tato duryodhanaḥ kṛṣṇamabravītkurusaṃsadi //

5.91.14

mṛdupūrvaṃ śaṭhodarkaṃ karṇamābhāṣya kauravaḥ /
kasmādannāni pāpāni vāsāṃsi śayanāni ca //

5.91.15

tvadarthamupanītāni nāgrahīstvaṃ janārdana /
ubhayośca dadatsāhyamubhayośca hite rataḥ //

5.91.16

sambandhī dayitaścāsi dhṛtarāṣṭrasya mādhava . tvaṃ hi govinda dharmārthau vettha tattvena sarvaśaḥ /
tatra kāraṇamicchāmi śrotuṃ cakragadādhara //
vaiśampāyana uvāca /

5.91.17

sa evamukto govindaḥ pratyuvāca mahāmanāḥ /
udyanmeghasvanaḥka kāle pragṛhya vipulaṃ bhujam //

5.91.18

alaghūkṛtamagrastamanirastamasankulam /
rājīvanetro rājānaṃ hetumadvākyamuttamam //

5.91.19

kṛtārthā bhuñjate dūtāḥ pūjāṃ gṛhṇanti caiva ha /
kṛtarthaṃ māṃ sahāmātyaṃ samarciṣyasi bhārata //

5.91.20

evamuktaḥ pratyuvāca dhārtarāṣṭro janārdanam /
na yuktaṃ bhavatā'smāsu pratipattumasāmptam //

5.91.21

kṛtārthaṃ vā'kṛtārthaṃ vā tvāṃ vayaṃ madhusūdana /
yatāmahe pūjayituṃ dāśārha na ca śaknumaḥ //

5.91.22

na ca tatkāraṇaṃ vidmo yasmānno madhusūdana /
pūjāṃ kṛtāṃ prīyamāṇo nāmaṃsthāḥ puruṣottama //

5.91.23

vairaṃ no nāsti bhavatā govinda na ca vigrahaḥ /
sa bhavānprasamīkṣyaitannedṛśaṃ vaktumarhati //
vaiśampāyana uvāca /

5.91.24

evamuktaḥ pratyuvāca dhārtarāṣṭraṃ janārdanaḥ /
abhivīkṣya sahāmātyaṃ dāśārhaḥ prahasanniva //

5.91.25

nāhaṃ kāmānna saṃrambhānna dveṣānnārthakāraṇāt /
na hetuvādāllobhādvā dharmaṃ jahyāṃ kathañcana //

5.91.26

samprītibhojyānyannāni āpadbhojyāni vā punaḥ /
na ca samprīyate rājanna caivāpadgatā vayam //

5.91.27

dviṣadannaṃ na bhoktavyaṃ dviṣantaṃ naiva bhojayet . pāṇḍavāndviṣase rājanmama prāṇā hi pāṇḍavāḥ //

5.91.28

akasmāddviṣase rājañjanmaprabhṛti pāṇḍavān /
priyānuvartino bhrātṝnsarvaiḥ samuditānguṇaiḥ //

5.91.29

akasmāccaiva pārthānāṃ dveṣaṇaṃ nopapadyate /
dharme sthitāḥ pāṇḍaveyāḥ kastānkiṃ vaktumarhati //

5.91.30

yastāndveṣṭi sa māṃ dveṣṭi yastānanu samāmanu /
aikātmyaṃ māṃ gataṃ viddhi pāṇḍavairdharmacāribhiḥ //

5.91.31

kāmakrodhānuvartī hi yo mohādvirurutsati /
guṇavantaṃ ca yo dveṣṭi tamāhuḥ puruṣādhamam //

5.91.32

yaḥ kalyāṇaguṇāñjñātīnmohāllobhāddidṛkṣate /
sojitātmā'jitakrodho na ciraṃ tiṣṭhati śriyā //

5.91.33

atha yo guṇasampannānhṛdayasyāpriyānapi /
priyeṇa kurute vaśyāṃściraṃ yaśasi tiṣṭhati //

5.91.34

sarvametanna bhoktavyamannaṃ duṣṭābhisaṃhitam /
kṣutturekasya bhoktavyamiti me dhīyate matiḥ //

5.91.35

evamuktvā mahābāhurduryodhanamamarṣaṇam /
niścakrāma tataḥ śubhrāddhārtarāṣṭraniveśanāt //

5.91.36

niryāya ca mahābāhurvāsudevo mahāmanāḥ /
niveśāya yayau veśya vidurasya mahātmanaḥ //

5.91.37

tamabhyagacchaddroṇaśca kṛpo bhīṣmo'tha bāhlikaḥ /
kuravaśca mahābāhuṃ vidurasya gṛhe sthitam //

5.91.38

ta ūcurmādhavaṃ vīraṃ kuravo madhusūdanam /
nivedayāmo vārṣṇeya saratnāṃste gṛhānvayam //

5.91.39

tānuvāca mahātejāḥ kauravānmadhusūdanaḥ /
sarve bhavante gacchantu sarvā me'pacitiḥ kṛtā //
vaiśampāyana uvāca /

5.91.40

yāteṣu kuruṣu kṣattā dāśārhamaparājitam /
abhyarcayāmāsa tadā sarvakāmaiḥ prayatnavān //

5.91.41

tataḥ kṣatrā'nnapānāni śucīni guṇavanti ca /
upāharadanekāni keśavāya mahātmane //

5.91.42

taitarpayitvā prathamaṃ brāhmaṇānmadhusūdanaḥ /
vedavidbhyo dadau kṛṣṇaḥ paramadraviṇānyapi //

5.91.43

bhuktavatsu dvijāgryeṣu niṣaṇṇeṣu varāsane /
śuciḥ suprayato bhūnvā viduro'nnamupārat //

5.91.44

śraddhayā parayā yukta idaṃ vacanamabravīt / saṃvṛtaistuṣya govinda etannaḥ dhanam /
anyathā hi viśeṣeṇa kastvāmarcitumarhati //
vaiśampāyana uvāca /

5.91.45

tato'nuyāyibhiḥ sārdhaṃ marudbhiriva vāsavaḥ /
vidurānnāni bubhuje śucīni guṇavanti ca //

5.91.46

taṃ bhuktavantaṃ vividhāḥ suśabdāḥ sūtamāgadhāḥ /
abhituṣṭuvurāsīnaṃ dāśārhamaparājitam //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc