Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 5.55

5.55.1

na bhetavyaṃ mahārāja na śocyā bhavatāṃ vayam /
samarthāḥ sma parāñjetuṃ balinaḥ samare vibho //

5.55.2

vane pravrājitānpārthānyadāyānmadhusūdanaḥ /
mahatā balacakreṇa pararāṣṭrāvamardinā //

5.55.3

kekayā dhṛṣṭaketuśca dhṛṣṭadyumnaśca pārṣata /
rājānaścānvayuḥ pārthānbahavo'nye'nuyāyinaḥ //

5.55.4

indraprasthasya cādūrātsamājagmurmahārathāḥ /
vyagarhayaṃśca sangamya bhavantaṃ kurubhiḥ saha //

5.55.5

te yudhiṣṭhiramāsīnamajinaiḥ prativāsitam /
kṛṣṇapradhānāḥ saṃhatya paryupāsanta bhārata //

5.55.6

pratyādanaṃ ca rājyasya kāryamūcurnarādhipāḥ /
bhavataḥ sānubandhasya samucchedaṃ cikīrṣavaḥ //

5.55.7

śrutvā caivaṃ mayostāstu bhīṣmadroṇakṛpāstadā /
jñātikṣayabhayādrājanbhītena bharatarṣabha //

5.55.8

tataḥ sthāsyanti samaye pāṇḍavā iti me matiḥ /
samucchedaṃ hi naḥ kṛtsnaṃ vāsudevaścikīrṣati //

5.55.9

ṛte ca vidurātsarve yūyaṃ vadhyā matā mama /
dhṛtarāṣṭrastu dharmajño na vadhyaḥ kurusattamaḥ //

5.55.10

samucchedaṃ ca kṛtsnaṃ naḥ kṛtvā tāta janārdanaḥ /
ekarājyaṃ kurūṇāṃ sma cikīrṣati yudhiṣṭhire //

5.55.11

tatra kiṃ prāptakālaṃ naḥ praṇipātaḥ palāyanam /
prāṇānvā samparityajya pratiyudhyāmāhe parān //

5.55.12

pratiyuddhe tu niyataḥ syādasmākaṃ parājayaḥ /
yudhiṣṭhirasya sarve hi pārthivā vaśavartinaḥ //

5.55.13

viraktarāṣṭrāśca vayaṃ mitrāṇi kupitāni naḥ /
dhikkṛtāḥ pārthivaiḥ sarvaiḥ svajanena ca sarvaśaḥ //

5.55.14

praṇipāte na doṣosti sandhirnaḥ śāśvatīḥ samāḥ /
pitaraṃ tveva śocāmi prajñānetraṃ janādhipam //

5.55.15

matkṛte duḥkhamāpannaṃ kleśaṃ prāptamanantakam / kṛtaṃ hi tava putraiśca pareṣāmavarodhanam /
matprayārthaṃ puraivaitadviditaṃ te narottama //

5.55.16

te rājño dhṛtarāṣṭrasya sāmātyasya mahārathāḥ /
vairaṃ pratikariṣyanti kulocchedena pāṇḍavāḥ //

5.55.17

tato droṇo'bravīdbhīṣmaḥ kṛpo drauṇiśca bhārata /
matvā māṃ mahatīṃ cintāmāsthitaṃvyathitendriyaṃ //

5.55.18

abhidrugdhāḥ pare cenno na bhetavyaṃ parantapa /
asamarthāḥ pare jetumasmānyudhi samāsthitān //

5.55.19

ekaikaśaḥ samarthāḥ smo vijetuṃ sarvapārthivān /
āgacchantu vineṣyāmo darpameṣāṃ śitaiḥ śaraiḥ //

5.55.20

puraikena hi bhīṣmeṇa vijitāḥ sarvapārthivāḥ /
mṛte pitaryatikruddho rathenaikena bhārata //

5.55.21

jaghāna subahūṃsteṣāṃ saṃrabdhaḥ kurusattamaḥ /
tataste śaraṇaṃ jagmurdevavratamimaṃ bhayāt //

5.55.22

sa bhīṣmaḥ susamartho'yamasmābhiḥ sahito raṇe /
parānvijetuṃ tasmātte vyetu bhīrbharatarṣabha //

5.55.23

ityeṣāṃ niścayo hyāsīttatkāle'mitatejasām /
purā teṣāṃ pṛthivī kṛtsnāsīdvaśavartinī //

5.55.24

asmānpunaramī nādya samarthā jetumāhave /
chinnapakṣāḥ pare hyadya vīryahīnāśca pāṇḍavāḥ //

5.55.25

asmatsaṃsthā ca pṛthivī vartate bharatarṣabha /
ekārthāḥ sukhaduḥkheṣu samānītāśca pārthivāḥ //

5.55.26

apyagniṃ praviśeyuste samudraṃ vā parantapa /
madarthaṃ pārthivāḥ sarve tadviddhi kurusattama //

5.55.27

unmattamiva cāpi tvāṃ prahasantīha duḥkhitam /
vilapantaṃ bahuvidhaṃ bhītaṃ paravikatthane //

5.55.28

eṣāṃ hyekaikaśo rājñāṃ samarthaṃ pāṇḍavānprati /
ātmānaṃ manyate sarvo vyetu te bhayamāgatam //

5.55.29

jetuṃ samagrāṃ senāṃ me vāsavo'pi na śaknuyāt /
hantumakṣayyarūpeyaṃ brahmaṇo'pi svayambhuvaḥ //

5.55.30

yudhiṣṭhiraḥ puraṃ hitvā pañcagrāmānsa yācate /
bhīto hi māmakātsainyātprabhāvāccaiva me vibho //

5.55.31

samarthaṃ manyase yacca kuntīputraṃ vṛkodaram /
tanmithyā na hi me kṛtsnaṃ prabhāvaṃ vetsi bhārata //

5.55.32

matsamo hi gadāyuddhe pṛthivyāṃ nāsti kaścana /
nāsītkaścidatikrānto bhavitā na ca kaścana //

5.55.33

yukto duḥkhoṣitaścāhaṃ vidyāpāragatastathā /
tasmānna bhīmānnānyebhyo bhayaṃ me vidyate kvacit //

5.55.34

duryodhanasamo nāsti gadāyāmiti niścayaḥ / saṅkarṣaṇasya bhavane yattadainamupāvasam /

5.55.35

yuddhe saṅkarṣaṇasamo balenābhyadhiko bhuvi /
gadāprahāraṃ bhīmo me na jātu viṣahedyudhi //

5.55.36

ekaṃ prahāraṃ yaṃ dadyāṃ bhīmāya ruṣito nṛpa /
sa evainaṃ nayoddhoraḥ kṣipraṃ vaivasvatakṣayam //

5.55.37

iccheyaṃ ca gadāhastaṃ rājandraṣṭuṃ vṛkodaram /
suciraṃ prārthito hyeṣa mama nityaṃ manorathaḥ //

5.55.38

gadayā nihato hyājau mayā pārtho vṛkodaraḥ /
viśīrṇagāvaḥ pṛthivīṃ parāsuḥ prapatiṣyati //

5.55.39

gadāprahārābhihato himavānapi parvataḥ /
sakṛnmayā vidīryeta giriḥ śatasahasradhā //

5.55.40

sa cāpyetadvijānāti vāsudevārjunau tathā /
duryodhanasamo nāsti gadāyāmiti niścayaḥ //

5.55.41

tatte vṛkodaramayaṃ bhayaṃ vyetu mahāhave /
vyapaneṣyāmyahaṃ hyenaṃ mā rājanvimanā bhava //

5.55.42

tasminmayā hate kṣipramarjunaṃ bahavo rathāḥ /
tulyarūpā viśiṣṭāśca kṣepsyanti bharatarṣabha //

5.55.43

bhīṣmo droṇaḥ kṛpo drauṇiḥ karṇo bhūriśravāstathā /
prāgjyotiṣādhipaḥ śalyaḥ sindhurājo jayadrathaḥ //

5.55.44

ekaika eṣāṃ śaktastu hantuṃ bhārata pāṇḍavān /
sametāstu kṣaṇenaitānneṣyanti yamasādanam //

5.55.45

samagrā pārthivī senā pārthamekaṃ dhanañjayam /
kasmādaśaktā nirjetumiti heturna vidyate //

5.55.46

śaravrātaistu bhīṣmeṇa śataśo nicito'vaśaḥ /
droṇadrauṇikṛpaiścaiva gantā pārtho yamakṣayam //

5.55.47

pitāmaho'pi gāṅgeyaḥ śāntanoradhi bhārata /
brahmarpisadṛśo jajñe devairapi suduḥsahaḥ //

5.55.48

na hantā vidyate cāpi rājanbhīṣmasya kaścana /
pitrā hyuktaḥ prasannena nākāmastvaṃ mariṣyasi //

5.55.49

brahmarṣeśca bharadvājāddroṇo droṇyāmajāyata /
droṇājjajñe mahārāja drauṇiśca paramāśtravit //

5.55.50

kṛpaścācāryamukhyoyaṃ maharṣergautamādapi /
śarastambodbhavaḥ śrīmānavadhya iti me matiḥ //

5.55.51

ayonijāstrayo hyete pitā mātā ca mātulaḥ /
aśvatthāmno mahārāta sa ca śūraḥ sthito mama //

5.55.52

sarva ete mahārāja devakalpā mahārathāḥ /
śakrasyāpi vyathāṃ kuryuḥ saṃyuge bharatarṣabha //

5.55.53

naiteṣāmarjunaḥ śakta ekaikaṃ prativīkṣitum /
sahitāstu naravyāghrā haniṣyanti dhanañjayam //

5.55.54

bhīṣmādroṇakṛpāṇāṃ ca tulyaḥ karṇo mato mama /
anujñātaśca rāmeṇa matsamo'sīti bhārata //

5.55.55

kuṇḍale rucire cāstāṃ karṇasya sahaje śubhe /
te śacyarthaṃ mahendreṇa yācitaḥ sa parantapaḥ //

5.55.56

amoghayā mahārāja śaktyā paramabhīmayā /
tasya śaktyopagūḍhasya kasmājjīveddhanañjayaḥ //

5.55.57

vijayo me dhruvaṃ rājanphalaṃ pāṇāvivāhitam / abhivyaktaḥ pareṣāṃ ca kṛtsno bhuvi parājayaḥ /

5.55.58

ahnā hyekena bhīṣmoyaṃ prayutaṃ hanti bhārata /
tatsamāśca maheṣvāsā droṇadrauṇikṛpā api //

5.55.59

saṃśaptakānāṃ vṛndāni kṣatriyāṇāṃ parantapa /
arjunaṃ vayamasmānvā nihanyātkapiketanaḥ //

5.55.60

tāṃścālamiti manyante savyasācivadhe dhṛtāḥ /
pārthivāḥ sa bhavāṃstebhyo hyakasmādvyathate katham //

5.55.61

bhīmasene ca nihate ko'nyo yudhyeta bhārata /
pareṣāṃ tanmamācakṣva yadi vettha parantapa //

5.55.62

pañca te bhrātaraḥ sarve dhṛṣṭadyumno'tha sātyakiḥ /
pareṣāṃ sapta ye rājanyodhāḥ sāraṃ balaṃ matam //

5.55.63

asmākaṃ tu viśiṣṭā ye bhīṣmadroṇakṛpādayaḥ /
drauṇirvikartanaḥ karṇaḥ somadattotha bāhlikaḥ //

5.55.64

prāgjyotiṣādhipaḥ śalya āvantyau ca jayadrathaḥ /
duḥśāsano durmakhaśca duḥsahaśca viśāmpate //

5.55.65

śrutāyuścitrasenaśca purumitro viviṃśatiḥ /
śalo bhūriśravāścaiva vikarṇaśca tavātmajaḥ //

5.55.66

akṣauhiṇyo hi me rājandaśaikā ca samāhṛtāḥ /
nyūnā pareṣāṃ saptaiva kasmānme syātparājayaḥ //

5.55.67

balaṃ triguṇato hīnaṃ yodhyaṃ prāha bṛhaspatiḥ /
parebhyastriguṇā ceyaṃ mama rājannanīkinī //

5.55.68

guṇahīnaṃ pareṣāṃ ca bahu paśyāmi bhārata /
guṇodayaṃ bahuguṇamātmanaśca viśāmpate //

5.55.69

etatsarvaṃ samājñāya balāgryaṃ mama bhārata /
nyūnatāṃ pāṇḍavānāṃ ca na mohaṃ gantumarhasi //

5.55.70

ityuktvā sañjayaṃ bhūyaḥ paryapṛcchata bhārata /
vivitsuḥ prāptakālāni jñātvā parapurañjayaḥ //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc