Mahabharata · Chapter 5.50

kimasau pāṇḍavo rājā dharmaputro'bhyabhāṣata /
śrutveha bahulāḥ senāḥ prītyarthaṃ naḥ samāgatāḥ //

kimasau ceṣṭate sūta yotsyamāno yudhiṣṭhiraḥ /
ke vāsya bhrātṛputrāṇāṃ paśyantyājñepsavo sukham //

ke svidenaṃ vārayanti yuddhācchāmyeti vā punaḥ /
nikṛtyā kopitaṃ mandairdharmajñaṃ dharmacāriṇam //
sañjaya uvāca /

rājño mukhamudīkṣante pāñcālāḥ pāṇḍavaiḥ saha /
yudhiṣṭhirasya bhadraṃ te sa sarvānanuśāsti ca //

pṛthagbhūtāḥ pāṇḍavānāṃ pāñcālānāṃ rathavrajāḥ /
āyāntamabhinandanti kuntīputraṃ yudhiṣṭhiram //

nabhaḥ sūryamivodyantaṃ kaunteyaṃ dīptatejasam /
pāñcālāḥ pratinandanti tejorāśimivoditam //

āgopālāvipālāśca nandamānā yudhiṣṭhiram /
pāñcālāḥ kekayā matsyāḥ pratinandati pāṇḍavam //

brāhmaṇyo rājaputryaśca viśāṃ duhitaraśca yāḥ /
krīḍantyobhisamāyānti pārthaṃ sannaddhamīkṣitum //
dhṛtarāṣṭra uvāca /

sañjayācakṣva yenāsmānpāḍavā abhyayuñjata /
dhṛṣṭadyumnasya sainyena somakānāṃ balena ca //
vaiśampāyana uvāca /

gavalgaṇistu tatpuṣṭaḥ sabhāyāṃ kurusaṃsadi /
niḥśvasya subhṛśaṃ dīrghaṃ muhuḥ sañcintayanniva //

tatrānimittato vaivātsutaṃ kaśmalamāviśat /
tadācacakṣe viduraḥ sabhāyāṃ rājasaṃsadi //

sañjayo'yaṃ mahārāja mūrchitaḥ patito bhuvi /
vācaṃ na sṛjate kāñciddhīnaprajño'lpacetanaḥ //
dhṛtarāṣṭra uvāca /

apaśyatsañjayo nūnaṃ kuntīputrānmahārathān /
tairasya puruṣavyāghrairbhṛśamudvejitaṃ manaḥ //
vaiśampāyana uvāca /

sañjayaścetanāṃ labdhvā pratyāśvasyedabhabravīt /
dhṛtarāṣṭraṃ mahārāja sabhāyāṃ kurusaṃsadi //
sañjaya uvāca /

dṛṣṭavānasmi rājendra kuntīputrānmahārathān /
matsyarājagṛhāvāsanirodhenāvakarśitān //

śrṛṇu ryairhi mahārāja pāṇḍavā abhyayuñjata /
dhṛṣṭadyumnena vīreṇa yuddhe vaste'bhyayuñjata //

yo naiva ropānna bhayānna lobhānnārthakāraṇāt /
na hetuvādāddharmātmā satyaṃ jāhyātkadācana //

yaḥ pramāṇaṃ mahārāja dharme dharmabhṛtāṃ varaḥ /
ajātaśatruṇā tena pāṇḍavā abhyayuñjata //

yasya bāhubale tulyaḥ pṛthivyāṃ nāsti kaścana / yo vai sarvānmahīpālānvaśe cakre dhanurdharaḥ /
yaḥ kāśīnaṅgamagadhānkaliṅgāṃśca yudhājayat //

tena vo bhīmasenena pāṇḍavā abhyayuñjata /
yasya vīryeṇa sahasā catvāro bhuvi pāṇḍavāḥ //

niḥsṛtya jatugehādvai hiḍimbātpuruṣādakāt /
yaścaipāmabhavaddvīpaḥ kuntīputro vṛkodaraḥ //

yājñasenīmatho yatra sindhurājopakṛṣṭavān /
tatraiṣāmabhavaddvīpaḥ kuntīputro vṛkodaraḥ //

yaśca tānsaṅgatānsarvānpāṇḍavānvāraṇāvate /
dahyato mocayāmāsa tena vaste'bhyayuñjata //

kṛṣṇāyāṃ caratā prītiṃ yena krodhavaśā hatāḥ /
praviśya viṣayaṃ ghoraṃ parvataṃ gandhamādanam //

yasya nāgāyutairvīryaṃ bhujayoḥ sāramarpitam /
tena vo bhīmasenena pāṇḍavā abhyayuñjata //

kṛṣṇadvitīyo vikramya tuṣṭyarthaṃ jātavedasaḥ /
ajayadyaḥ purā vīro yudhyamānaṃ purandaram //

yaḥ sa sākṣānmahādevaṃ giriśaṃ śṛlapāṇinam /
topayāmāsa yuddhena devadevamupāmapim //

yaśca sarvānvaśe cakre lokapālāndhanurdharaḥ /
tena vo vijayenājau pāṇḍavā abhyayuñjata //

yaḥ pratīcīṃ diśaṃ cakre vaśe mlecchagaṇāyutām /
sa tatra nakulo yoddhā citrayodhī vyavasthitaḥ //

tena vo darśanīyena vīreṇātidhanurbhṛtā /
mādrīputreṇa kauravya pāṇḍavā abhyayuñjata //

yaḥ kāśīnaṅgamagadhānkaliṅgāṃśca yudhājayat /
tena vaḥ sahadevena pāṇḍavā abhyayuñjata //

yasya vīryeṇa sadṛśāścatvāro bhuvi mānavāḥ /
aśvatthāmā dhṛṣṭaketū rukmī pradyumna eva ca //

tena vaḥ sahadevena yuddhaṃ rājanmahātyayamaa /
yavīyasā nṛvīreṇa mādrīnandikareṇa ca //

tapaścacāra yā ghoraṃ kāśikanyā purā satī /
bhīṣmasya vadhamicchantī pretyāpi bharatarṣabha //

pāñcālasya sutā jajñe daivācca sa punaḥ pumān /
strīpuṃsīḥ puruṣavyāghra yaḥ sa veda guṇāguṇān //

// kaliṅgānsamāpede pāñcālyo yuddhadurmadaḥ /
śikhaṇḍinā vaḥ kuravaḥ kṛtāstreṇābhyayuñjata //

yaṃ yakṣaḥ puruṣaṃ cakre bhīṣmasya nidhanecchayā /
maheṣvāsena raudreṇa pāṇḍavā abhyayuñjata //

maheṣvāsā rājaputrā bhrātaraḥ pañca kekayāḥ /
āmuktavacāḥ śūrāstaiśca vaste'bhyayuñjata //

yo dīrghabāhuḥ kṣiprāstro dhṛtimānsatyavikramaḥ /
tena vo vṛṣṇivīreṇa yuyudhānena saṅgaraḥ //

ya āsīccharaṇaṃ kāle pāṇḍavānāṃ mahātmanām /
raṇe tena virāṭena bhavitā vaḥ samāgamaḥ //

yaḥ sa kāśipatī rājā vārāṇasyāṃ mahārathaḥ /
sa teṣāmabhavadyoddhā tena vaste'bhyayuñjata //

śiśubhirdurjayaiḥ saṅkhye draupadeyairmahātmabhiḥ /
āśīviṣasamasparśaiḥ pāṇḍavā abhyayañjata //

yaḥ kṛṣṇāsadṛśo vīrye yudhiṣṭhirasamo dame /
tenābhimanyunā saṅkhye pāṇḍavā abhyayuñjata //

yaścaivāpratimo vīrye dhṛṣṭaketurmahāyaśāḥ /
duḥsahaḥ samare kruddhaḥ śaiśupālirmahārathaḥ //

tena vaścedirājena pāṇḍavā abhyayuñjata /
akṣauhiṇyā parivṛtaḥ pāṇḍavānyobhisaṃśritaḥ //

yaḥ saṃśrayaḥ pāṇḍavānāṃ devānāmiva vāsavaḥ /
tena vo vāsudevena pāṇḍavā abhyayuñjata //

yathā cedipaterbhrātā śarabho bharatarṣabha /
karakarṣeṇa sahitastābhyāṃ vaste'bhyayuñjata //

tārāsandhiḥ sahadevo jayatsenaśca tāvubhau /
yuddhe pratirathe vīrau pāṇḍavārthe vyavasthitau //

drupadaśca mahātejā balena mahatā vṛtaḥ /
tyaktātmā pāṇḍavārthāya sotsyamāno vyavasthitaḥ //

ete cānye ca bahavaḥ prācyodīcyā mahīkṣitaḥ /
śataśo yānupāśritā dharmarājo vyavasthitaḥ //