Mahabharata · Chapter 5.49

samaveteṣu sarveṣu teṣu rājasu bhārata /
duryodhanamidaṃ vākyaṃ bhīṣmaḥ śāntanavo'bravīt //

bṛhaspatiścośanā ca brahmāṇaṃ paryupasthitau /
marutaśca sahendreṇa vasavaścāgrinā saha //

ādityāścaiva sādhyāśca ye ca saptarpayo divi /
viśvāvasuśca gandharvaḥ śubhāścāpsarasāṃ gaṇāḥ //

namaskṛtyopajagmuste lokavṛddhaṃ pitāmaham /
parivārya ca viśveśaṃ paryāsata divaukasaḥ //

teṣāṃ manaśca tejaścāpyādadānāvivaujasā /
pūrvadevau vyatikrāntau naranārāyaṇāvṛṣī //

bṛhaspatistu papraccha brahmāṇaṃ kāvimāviti /
bhavantaṃ nopatiṣṭhete tau naḥ śaṃsa pitāmaha //
brahmovāca /

yāvetau pṛthivīṃ dyāṃ ca bhāsayantau tapasvinau /
jvalantau rocamānau ca vyāpyātītau mahābalau //

naranārāyaṇāvetau lokāllokaṃ samāsthitau /
ūrjitau svena tapasā mahāsatvaparākramau //

etau hi karmaṇā lokaṃ nandayāmāsaturdhruvam . dvidhābhūtau mahāprājñau viddhi brahmanparantapau /
asurāṇāṃ vināśāya devagandharvapūjitau //
vaiśampāyana uvāca /

jagāma śakrastacchratvā yatra tau tepatustapaḥ /
sārdhaṃ devagaṇaiḥ sarvairbṛhaspatipurogamaiḥ //

tadā devāsure yuddhe bhaye jāte divaukasām /
ayācata mahātmānau naranārāyaṇau varam //

tāvabrūtāṃ vṛṇīṣveti tadā bharatasattama /
athaitāvabravīcchakaḥ sāhyaṃ naḥ kriyatāmiti //

tatastau śakramabrūtāṃ kariṣyāvo yadicchasi /
tābhyāṃ ca sahitaḥ śakro vijigye daityadānavān //

nara indrasya sangrāme hatvā śatrūnparantapaḥ /
paulomānkālakhañjāṃśca sahasrāṇi śatāni ca //

eṣa bhrānte rathe tiṣṭhanbhallenāpāharacchiraḥ /
jambhasya grasamānasya tadā hyarjuna āhave //

eṣa pāre samudrasya hiraṇyapuramārujat /
hatvā ṣaṣṭiṃ sahasrāṇi nivātakavacānraṇe //

eṣa devānsahendreṇa jitvā parapurañjayaḥ /
atarpayanmahābāhurarjuno jātavedasam //

nārāyaṇastathaivātra bhūyaso'nyāñjaghāna ha /
evametau mahāvīryau tau paśyata samāgatau //

vāsudevārjunau vīrau samavetau mahārathau /
naranārāyaṇau devau pūrvadevāviti śrutiḥ //

ajeyau mānuṣe loke sendrairapi surāsuraiḥ . eṣa nārāyaṇaḥ kṛṣṇaḥ phālgunaśca naraḥ smṛtaḥ /
nārāyaṇo naraścaiva sattvamekaṃ dvidhā kṛtam //

etau hi karmaṇā lokānaśruvāte'kṣayāndhruvān /
tatratatraiva jāyete yuddhakāle punaḥpunaḥ //

tasmātkarmaiva kartavyamiti hovāca nāradaḥ /
etaddhi sarvamācaṣṭa vṛṣṇicakrasya vedavit //

śaṅkhacakragadāhastaṃ yadā drakṣyasi keśavam /
paryādadānaṃ cāstrāṇi bhīmadhanvānamarjunam //

sanātanau mahātmānau kṛṣṇāvekarathe sthitau /
duryodhana tadā tāta smartāsi vacanaṃ mama //

nocedayamabhāvaḥ syātkurūṇāṃ pratyupasthitaḥ /
arthācca tāta dharmācca tava buddhirupaplutā //

na cedgrahīṣyase vākyaṃ śrotāmi subahūnhatān /
tavaiva hi mataṃ sarve kuravaḥ paryupāsate //

trayāṇāmeva ca mataṃ tattvameko'numanyase /
rāmeṇa caiva śaptasya karṇasya bharatarṣabha //

durjāteḥ sutaputrasya śakuneḥ saubalasya ca /
tathā kṣudrasya pāpasya bhrāturduḥśāsanasya ca //
karṇa uvāca /

naivamāyuṣmatā vācyaṃ yanmāmāttha pitāmaha /
kṣatradharme sthito hyasmi svadharmādanapeyivān //

kiñcānyanmayi durvṛttaṃ yena māṃ parigarhase /
na hi me vṛjinaṃ kiñciddhārtarāṣṭrā viduḥ kvacit //

nācaraṃ vṛjinaṃ kiñciddhārtarāṣṭrasya nityaśaḥ /
ahaṃ hi pāṇḍavānsarvānhaniṣyāmi raṇe sthitān //

prāgviruddhaiḥ śamaṃ sadbhiḥ kathaṃ vā kriyate punaḥ / rājño hi dhṛtarāṣṭrasya sarvaṃ kāryaṃ priyaṃ mayā /
tathā duryodhanasyāpi sa hi rājye samāhitaḥ //
vaiśampāyana uvāca /

karṇasya tu vacaḥ śrutvā bhīṣmaḥ śāntanavaḥ punaḥ /
dhṛtarāṣṭraṃ mahārājamābhāṣyedaṃ vaco'bravīt //

yadayaṃ katthate nityaṃ hantāhaṃ pāṇḍavāniti /
nāyaṃ kalāpi sampūrṇā pāṇḍavānāṃ mahātmanām //

anayo yoyamāgantā putrāṇāṃ te durātmanām /
tadasya karma jānīhi sūtaputrasya durmateḥ //

etamāśritya putraste mandabuddhiḥ suyodhanaḥ /
avāmanyata tānvīrāndevaputrānarindamān //

kiñcāpyetena tatkarma kṛtapūrvaṃ suduṣkaram /
tairyathā pāṇḍavaiḥ sarvairekaikena kṛtaṃ purā //

dṛṣṭvā virāṭanagare bhrātaraṃ nihataṃ priyam /
dhanañjayena vikramya kimanena tadā kṛtam //

sarve hyastrividaḥ śūrāḥ sarve prāptā mahadyaśaḥ / api sarvāmaraiśvaryaṃ tyajeyurna punarjayam //

sahitānhi kurūnsarvānabhiyāto dhanañjayaḥ /
pramathya cācchinadvāsaḥ kimayaṃ proṣitastadā //

gandharvairghoṣayātrāyāṃ hriyate yatsutastava /
kva tadā sūtaputro'bhūdya idānīṃ vṛṣāyate //

nanu tatrāpi bhīmena pārthena ca mahātmanā /
yamābhyāmeva sangamya gandharvāste parājitāḥ //

etānyasya mṛṣoktāni bahūni bharatarṣabha /
vikatthanasya bhadraṃ te sadā dharmārthalopinaḥ //
vaiśampāyana uvāca /

bhīṣmasya tu vacaḥ śrutvā bhāradvājo mahāmatāḥ /
dhṛtarāṣṭramuvācedaṃ rājamadhye'bhipūjayan //

yadāha bharataśreṣṭho bhīṣmastatkriyatāṃ nṛpa /
na kāmamavaliptānāṃ vacanaṃ kartumarhasi //

purā yuddhātsādhu manye pāṇḍavaiḥ saha saṅgatam /
yadvākyamarjunenoktaṃ sañjayena niveditam //

sarvaṃ tadabhijānāmi kariṣyati ca pāṇḍavaḥ /
na hyasya triṣu lokeṣu sadṛśo'sti dhanurdharaḥ //
vaiśampāyana uvāca /

anādṛtya tu tadvākyamarthavaddroṇabhīṣmayoḥ /
tataḥ sa sañjayaṃ rājā paryapṛcchata pāṇḍavān //

tadaiva kuravaḥ sarve nirāśā jīvite'bhavan /
bhīṣmadroṇau yadā rājā na samyaganubhāṣate //