Mahabharata · Chapter 4.61

etasminnantare tatra mahāvīryaparākramaḥ / ājagāma mahābāhuḥ kṛpaḥ śastrabhṛtāṃvaraḥ /
arjunaṃ pratiyoddhuṃ vai yuddhakāmo mahārathaḥ /

athaṃ drauṇe rathaṃ tyaktvā kṛpasya rathamuttamam /
ājagāmārjunastūrṇaṃ sūryavaiśvānaraprabham //

tau vīra sūryasankāśau yotsyamānau mahārathau /
vāṣikāviva jīmūtau vyarocetāṃ vyavasthitau //

śragṛhya gāṇḍivaṃ loke viśrutaṃ punararjunaḥ /
abhyayādbharataśreṣṭho vinighnañśaramālayā //

kṛpaśca dhanurādāya tathaivārjunamabhyagām //

pragṛhya balavaccāpaṃ nārācānraktabhojanān /
kṛpaḥ pārthāya cikṣepa śantaśo'tha sahasraśaḥ //

jīmūta iva dharmānte śaravarpaṃ vimuñcati /
nandayansuhṛdaḥ sarvānpratyayudhyata phalgunam //

vikṛṣya balavaccāpaṃ pāṇḍavo'mitavikramaḥ /
cacāra samare pārthaścitramārgānvidarśayan //

sarvāścaiva diśo bāṇaiḥ pradiśaśca mahābalaḥ /
ekacchāyamivākāśaṃ sarvataḥ kṛtavānprabhuḥ //

prācchādayadameyātmā pārthaḥ śaraśataiḥ kṛpam /
udgataḥ samare megho dhārābhiriva parvatam //

sa śarairarpitaḥ ṛddhaḥ śitairagniśikhopamaiḥ /
kṛpo babhūva samare vidhūmo'gniriva jvalamm //

tataḥ śarasahasreṇa pārthamapratimaujasam /
ardayitvā mahābāhurnanāda samare kṛpaḥ //

tataḥ kanakapuṅkhena śareṇa nataparvaṇā /
bibheda samare pārthaḥ kṛpasya dhvajamuttamam //

tataḥ paścānmahātejā nārācānsūryasannibhān /
jagrāha samare pārtho bhūyo bahuśilīmukhān //

taistadātīṃ mahābāhuḥ kṛpasya ratharakṣiṇaḥ /
jaghāna kṣatriyaśreṣṭho yudhyamānānmahārathān //

candraketuḥ suketuśca citrāśvo maṇimāṃstada /
muñjamauliśca vikrānto hemavarṇo bhayāvahaḥ //

suratho'tirathaścaiva supeṇo'riṣṭa eva ca /
nṛketuśca sahānīkāste niṣedurgatāsavaḥ //

tānnihatya tataḥ pārtho nimepādiva bhārata /
punaranyānsamādhatta trayodaśa śilīmukhān //

athāsya yugamekena caturbhiścaturo hayān /
ṣaṣṭhena tu śiraḥ saṅkhye kṛpasya rathasāratheḥ //

tribhistriveṇuṃ balavāndvābhyāmakṣaṃ mahābalaḥ /
dvādaśena tu bhallena kṛpasya saśaraṃ dhanuḥ //

chittvā vajranikāśena phalgunaḥ prahasanniva /
trayodaśenendrasamaḥ pratyavidhyatstanāntare //

sa chinnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ . atha śaktiṃ parāmṛśya sūryavaiśvānaraprabhām /
cikṣepa sahasā kruddhaḥ pārthāyādbhutakarmaṇe //

tāmarjunastathārūpāṃ śaktiṃ hemapariṣkṛtām /
rurodha sāyakaistīkṣṇairardhacandramukhaiśca tām //

āpatantīṃ maholkābhāṃ ciccheda daśabhiḥ śaraiḥ /
sāpataddaśadhā bhūmau pārthena nihatā śaraiḥ //

śaktyāṃ tu vinikṛttāyāṃ virathaḥ śarapīḍitaḥ / gadāpāṇiravaplutya rathāttūrṇamamitrahā /
gadāṃ cikṣepa sahasā pārthāyāmitatejase //

sā ca muktā gadā gurvī rūpeṇāsya pariṣkṛtā /
arjunasya śarairnunnā pratimārgaṃ jagāma sā //

atha khaṅgaṃ samuddhṛtya śatacandraṃ ca bhānumat /
iyeṣa pāṇḍavaṃ hantuṃ kṛpo laghuparākramaḥ //

sa śaradvatsutastūrṇaṃ mahācāryaḥ suśikṣitaḥ /
khecareva cacārakaiḥ kramāccarmāsidhṛgbhuvi //

tataḥ kṣurapraiḥ kaunteyo daśabhiḥ khaṅgacarmaṇī /
nimeṣādiva ciccheda tadadbhutamivābhavat //

viṣaṇṇavadamastatra vināśātkhaṅgacarmaṇoḥ /
dantairdantacchadāndaṣṭvā cukopa hṛdi dīrghavat //

bhavatviti punaścoktvā yuddhāpagamanodyataḥ / aśvatthāmnastu sa rathaṃ kṛpaḥ samabhipupluve /
svasrīyasya mahātejā jagrāha ca dhanuḥ punaḥ //

etasminnantare kruddho bhīṣmo droṇamathābravīt /
dṛṣṭvā kṛpaṃ phalgunena pīḍitaṃ corjitaṃ ca tam //

ekaikamasmānsangrāme parājayati phalgunaḥ / ahaṃ droṇaśca karṇaśca drauṇirgautama eva ca /
anye ca bahavaḥ śūrā vayaṃ jeṣyāma vāsavim //

samāgamya tataḥ sarve bhīṣmadroṇamukhā rathāḥ /
arjunaṃ sahasā yuktāḥ pratyayudhyanta bhārata //

sa sāyakamayairjālaiḥ sarvatastānmahārathān /
prācchādayaccharaughaistānnīhāra iva parvatān //

nadadbhiśca mahānāgairheṣamāṇaiśca vājibhiḥ /
bherīśaṅkhaninādaiśca sa śabdastumulo'bhavat //

nāgāśvakāyānnirbhidya lauhāni kavacāni ca /
pārthasya śaravarṣāṇi nyapatañśataśaḥ kṣitau //

tvaramāṇaḥ śarānasyanpāṇḍavastu prakāśate /
madhyandinagato'rciṣmāñcharadīva divākaraḥ //

aviṣahya śarānsarve pārthacāpacyupānraṇe / udakprayānti vidhvastā rathebhyo rathinastadā /
sādinaścāśvapṛṣṭhebhyo bhūmau cāpi padātayaḥ //

śaraistu tāḍyamānānāṃ kavacānāṃ mahātmanām /
tāmrarājatalauhānāṃ prādurāsīnmahāsvanaḥ //

channamāyodhanaṃ jajñe śarīrairgatacetasām /
śrāntyā galitaśastrāṇāṃ patatāmaśvasādinām //

śūnyānkurvanrathopasthānmānavairāstṛṇonmahīm /
pranṛtyanniva sangrāme cāpahaste dhanañjayaḥ //

śirāṃsyapātayatsaṅkhye kṣatriyāṇāṃ nararṣabhaḥ / śrutvā gāṇḍīvanirghoṣaṃ viṣṇūjitamivāśane /
trastāni sarvasainyāni vyalīyanta ca bhāgaśa //

kuṇḍaloṣṇīṣadhārīṇi jātarūpasrajāni ca /
patitāni sma dṛśyante śirāṃsi karaṇamūrdhani //

viśikhonmathitairgātrairbāhubhiśca sakārmukaiḥ /
sahastābharaṇaiścānyaiḥ pracchannā bhāti medinī //

śirasāṃ pātyamānānāṃ samare niśitaiḥ śaraiḥ /
aśmavṛṣṭirivākāśādabhavadbharatarṣabha //

darśayitvā tadā'tmānaṃ raudraṃ raudraparākramaḥ /
jaghāna samare śūrāñchataśo'tha sahasraśaḥ //

tathāvaruddhaścāraṇye daśavarṣāṇi trīṇi ca /
krodhāgnimutsasarjājau dhārtarāṣṭreṣu pāṇḍavaḥ //

tasya taddahataḥ sainyaṃ dṛṣṭvā cāsya parākramam /
sarve śāntiparā yodhā dhārtarāṣṭrasya bhārata //

yathā nalavanaṃ nāgaḥ prabhinnaḥ ṣaṣṭihāyanaḥ /
evaṃ sarvānapāmṛdrādarjunaḥ śastratejasā //

vidrāvya ca tataḥ sainyaṃ trāsayitvā mahārathān /
arjuno jayatāṃśreṣṭhaḥ paryāvartata bhārata //

tasya mārgānvicarato nighnataśca raṇājire /
prāvartata nadī ghorā śoṇitāntrataraṅgiṇī //

asthiśaivālasambādhāṃ sangrāme pārthanirmitām /
śaracāpaplavāṃ ghorāṃ māṃsaśoṇitakardamām //

rathoḍupāṃ cāntrasarpāṃ keśaśaivālaśāḍvalām /
karavālāsipāṭhīnāṃ cāmaroṣṇīṣaphenilām //

aśvagrīvāmahāvartāṃ kabandhajalamānuṣām /
kākakaṅkarutāṃ tīvrāṃ sārasakrauñcanāditām //

siṃhanādamahānādāṃ śaṅkhasvanamahāsvanām /
vīrottamāṅgapadmāḍhyāṃ śaracāpamahānalām //

padātimatsyakaluṣāṃ gajaśīrṣakakacchapām /
gomāyugasanghuṣṭāṃ māṃsamañjābhikardamām //

prāvartayannadīṃ ghorāṃ piśācagaṇasevitām /
apārāmanivāsāṃ ca raktodāṃ sarvato vṛtām //

abhīkṣṇamakarotpārtho nadīmuttamaśoṇitām /
gajavarmamahādvīpāmaśvadehamahāśilām //

padātidehasanghāṭāṃ rathāvalimahātarum /
keśaśādvalasañchannāṃ sutarāṃ bhītidāṃ nṛṇām //

agādharaktodavahāṃ yamasāgaragāminīm / dustarāṃ bhīrumartyānāṃ śūrāṇāṃ sutarāṃ nṛpa /
prāvartayannadīmevaṃ bhīṣaṇāṃ pākaśāsaniḥ //

tasyādadānasya śarānsandadhānasya muñcataḥ /
vikarṣataśca gāṇḍīvaṃ na kiñciddadṛśe'ntaram //