Mahabharata · Chapter 4.57

aśvatthāmā tatastatra karṇaṃ samprekṣya vīryavān /
uvāca smayamāno'sau sūtaputramarindamam //

karṇa yastvaṃ sabhāmadhye bahvabaddhaṃ vikatthase /
na me yudhi samo'stīti tadidaṃ pratyupasthitam //

eṣo'ntaka iva kruddhaḥ sarvabhūtāvamardanaḥ /
sangrāmaśiraso madhye dṛmbhate kesarī yathā //

śūrosi yadi sangrāme darśayasva sabhāṃ vinā //

yadyaśaktosi sangrāme pārthenādbhutakarmaṇā / punareva sabhāṃ gatvā dhārtarāṣṭreṇa dhīmatā /
mātulaṃ parigṛhyāśu mantrayasva yathāsukham //
vaiśampāyana uvāca /

evamuktastathā karṇaḥ krodhādud्vṛtya locane /
droṇaputramidaṃ vākyamuvāca kurusannidhau //

nāhaṃ bibhemi bībhatsorna kṛṣṇāddevakīsutāt /
pāṇḍavebhyopi sarvebhyaḥ kṣatradharmamanuvrataḥ //

satvādhikānāṃ puṃsāṃ tu dhanurvedopajīvinām /
garjatāṃ jāyate darpaḥ svaraśca na viṣīdati //

paśyatvācāryaputro māmarjunenātiraṃhasā /
yudhyamānaṃ susaṃyuktaṃ jayo vai mayyavasthitaḥ //
vaiśampāyana uvāca /

tataḥ prahasya bībhatsuḥ kaunteyaḥ śvetavāhanaḥ /
divyamastraṃ vikurvāṇaḥ pratyayādrathisattamaḥ //

mahātmānaṃ mandabuddhirniśvasandhṛtarāṣṭrajaḥ /
uvāca sa mahārāja rājā duryodhanastadā //

na vidmo hyarjunaṃ tatra vasantaṃ matsyaveśmani /
tenedaṃ karṇa matsyānāmagrahīṣma dhanaṃ bahu //

evaṃ cettarhi gacchāmo visṛjanto dhanaṃ bahu /
ayaśo nātivarteta lokayorubhayorapi //

kiṃ ca yuddhātparaṃ nāsti kṣatriyāṇāṃ sukhāvaham /
tasmātpārthena sangrāmaṃ kurmahe na palāyanam //

etāvaduktvā rājā vai hyabhiyānamiyeṣa saḥ / tathā daśasahasrāṇi vīrāṇāṃ hi dhanuṣmatām /
abhyadravaṃstadā pārthaṃ śalabhā iva pāvakam //

varmitā vājinastatra sambhṛtāśca padātibhiḥ . bhīmarūpāśca mātaṅgāstomarāṅkuśapāṇibhiḥ /

adhiṣṭhitāḥ susaṃyattairhastiśikṣāviśāradaiḥ /
abhyadravansusankruddhāścāpahastodyatāyudhāḥ //

pañca cainaṃ rathodagrāstvaritāḥ paryavārayan /
droṇo bhīṣmaśca karṇaśca kururājaśca vīryavān //

aśvatthāmā mahābāhurdhanurvedaparāyaṇaḥ /
iṣūṃśca samyagasyanto jīmūtā iva vārṣikāḥ //

te lābhamiva manvānāḥ pratyagṛhṇandhanañjayam /
śaraughānabhivarṣanto nādayanto diśo daśa //

tataḥ prahasya bībhatsuḥ kaunteyaḥ śvetavāhanaḥ /
divyamastraṃ prakurvāṇaḥ pratyayādrathisattamān //

yathā raśmibhirādityaḥ pracchādayati medinīm /
tathā gāṇḍīvanirmuktaiḥ śarairācchādayaddiśaḥ //

na rathānāṃ na cāśvānāṃ na dhvajānāṃ na varmiṇām /
atividdhaiḥ śitairbāṇairāsīdadvyaṅgulirantaram //

daivayogāddhi pārthasya hayānāmuttarasya ca / śikṣābalopapannatvādastrāṇāṃ vai parikramāt /
dhvajagāṇḍīvayoścāpi daivyā śaktyā ca māyayā //

itastataśca saṃyāne dūre vā'pyathavā'ntike / durge viṣamajāte vā sthale nimne tathā kṣitau /
na ca rudhyedgatistasya rathasya manaso yathā //

samareṣu tu vidvāṃsastasya tāṃstānparikramān / vīryamatyadbhutaṃ dṛṣṭvā tathā pārthasya tadbalam /
tresurevaṃ pare bhītāḥ parāṅmukharathā api /

kālāgnimiva bībhatsuṃ nirdahantamiva prajāḥ /
nārayaḥ prekṣituṃ śekurjvalantamiva pāvakam //

tāni bhinnānyanīkāni rejurarjunamārgaṇaiḥ /
tigmāṃśośca ghanābhrāṇi vyāptānīva gabhastibhiḥ //

aśokānā vanānīva sañcitaiḥ kusumaiḥ śubhaiḥ /
pārthaḥ saṃrañjayāmāsa rudhireṇākulaṃ balam //

sahasraśo'rjunaśaraiśchinnānyuccāvacāni ca /
chatrāṇi ca patākāśca khe'bhyuvāha sadāgatiḥ //

ye hyarjunabalatrastāḥ paripeturdiśo daśa /
rathāttaṃ deśamutsṛjya pārthacchinnayugā hayāḥ //

nikṛttapūrvacaraṇāste nipetuḥ śitaiḥ śaraiḥ /
śirobhiḥ prathamaṃ jagmurmedinīṃ jaghanairhayāḥ //

cakṣurnāsāviṣāṇeṣu dantaveṣṭeṣu ca dvipān /
marmasvanyeṣu cāhatya tathā nighnangajottamāḥ //

kauravāṇāṃ gajānāṃ ca śarīrairgatacetasām /
kṣaṇena saṃvṛtā bhūmirmeghairiva nabhasthalam //

astrairdivyairmahābāhurarjunaḥ prahasanniva /
baḍabāmukhasambhūtaḥ kālāgniriva saṃvṛtaḥ //

yathā yugāntasamaye sarvaṃ sthāvarajaṅgamam /
kālapakvamaśeṣeṇa dhakṣyedugraśikhaḥ śikhī //

tadvatpārtho'sratejobhirdhanuṣo nisvanena ca /
daivādvīryācca bībhatsustasmindauryodhane bale //

raṇe śaktimamitrāṇāṃ praṇīyopanināya saḥ /
ceṣṭāṃ prāyeṇa bhūtānāṃ rātriḥ prāṇabhṛtāmiva //

so'tīyātsahasā śatrūnsahasā te'bhipedire . śīghrādūraṃ dṛḍhāmoghamastramasyātimānuṣam /
dṛṣṭvā te kauravā bhītā atimānuṣavikramam //

khagapatrābhisaṃvītaiḥ khāviṣṭaiḥ khagamairiva /
arjunasya khamāvavre lohitaprāṇapaiḥ khagaiḥ //

arjunena vinirmuktāḥ śarā gāṇḍīvadhanvanā /
tārkṣyavegā ivākāśe sasañjuḥ paramarmasu //

varmāṇi sārathiścaiva hemajālāni vājinām /
kirīṭaṃ sūryasankāśaṃ vaiyāghramatha carma ca //

tataḥ sarvāṇi gātrāṇi rathasya dviṣatāṃ śaraiḥ /
nīhāreṇeva bhūtāni channānīha cakāśire //

sakṛdeva na taṃ śekuḥ kathamabhyasituṃ pare /
anabhyastaḥ punastairhi rathaḥ sobhipapāta tān //

taccharā dviṭśarīreṣu yathā ca na sasañjire /
dvidhā'nīkeṣu bībhatsorna sasañja rathastathā //

sa taddhi kṣobhayāmāsa vigāhyāribalaṃ rathī /
anantavego bhujagaḥ krīḍanniva mahārṇave //

asyato nityamatyarthaṃ sarvaghoṣādhikastathā /
sannādaḥ śrūyate bhūtairdhanuṣaśca kirīṭinaḥ //

sañcchinnāstatra mātaṅgā bāṇairalpāntarāntaraiḥ /
saṃsyūtāstatra dṛśyante meghā iva gabhastibhiḥ //

diśo'nubhramataḥ sarvā savyadakṣiṇamasyataḥ /
satataṃ dṛśyate yuddhe sāyakāsanamaṇḍalam //

patantyarūpeṣu yathā cakṣūṃṣi na kadācana /
nālakṣyeṣu śarāḥ petustasya gāṇḍīvadhanvanaḥ //

mahāgajasahasrasya yugapanmṛdgato vanam /
kaunteyarathamārgastu raṇe ghorataro'bhavat //

nūnaṃ pārthajayaiṣitvācchakraḥ sarvāmaraiḥ saha /
hantyasmāniti manyante pārthenaivārditāḥ pare //

ghnantamatyarthamahitānsavyasācinamāhave /
kālamarjunarūpeṇa grasantamiva ca prajāḥ //

kurusenāśarīrāṇi pārthenānāhatānyapi /
petuḥ pārthahatānīva pārthakarmānudarśanāt //

oṣadhīnāṃ śirāṃsīva kālapaktisamanvayāt /
avanemuḥ kurūṇāṃ hi śirāṃsyarjunajādbhayāt //

cakāra cārjunaḥ krodhādvimukhānruṣitānapi //

arjunenāpi bhinnāni balāgnāṇi punaḥ kvacit /
cakrurlohitadhārābhirdharaṇīṃ lohitottarām //

lohitenāpi sampṛktaiḥ pāṃsubhiḥ pavanoddhataiḥ /
tenaiva ca samuddhūtaiḥ sūkṣmairlohitabindubhiḥ //

lohitārdraiḥ praharaṇaiḥ prabhagnā lohitokṣitāḥ /
lohiteṣu nimagnāste nihatāśca kirīṭinā //

babhūvurlohitāstatra bhṛśamādityaraśmayaḥ /
ākāśaṃ tatkṣaṇenāsītsandhyābhramiva lohitaṃ //

apyastaṃ prāpya cādityo nivarteta na pāṇḍavaḥ /
nivartante na jitvāriṃ nityajalpavicakṣaṇāḥ //

tānsarvānsamare śūrānpauruṣe paryavasthitān /
divyairastrairamoghātmā sarvānārcchaddhanurdharān //

sa tu droṇaṃ trisaptatyā nārācānāṃ samārpayat /
aśītyā śakuniṃ caiva drauṇimapyāśu saptabhiḥ //

duḥsahaṃ daśabhirbāṇairarjunaḥ samavidhyata . duśyāsanaṃ dvādaśabhiḥ kṛpaṃ śāradvataṃ tribhiḥ /
bhīṣmaṃ śāntanavaṃ ṣaṣṭyā pratyavidhyatstanāntare //

sa karṇaṃ karṇinā'vidhyatpītena niśitena ca /
vāsavirdviṣatāṃ madhye vivyādha parameṣuṇā //

sa karṇaṃ satanutrāṇaṃ nirbhidya niśitaḥ śaraḥ /
agacchaddānayanbhūmiṃ codito dṛḍhadhanvanā //

tato'sya vāhānvyahanaccaturbhiścaturaḥ kṣuraiḥ . sāratheśca śiraḥ kāyādapāharadarindamaḥ /
ardhacandreṇa ciccheda cāpaṃ tasya kare sthitam //

tasminviddhe mahābhāge karṇe sarvāstrapārage /
hatāśvasūte virathe tato'nīkamabhajyata //