Mahabharata · Chapter 4.51

tataḥ śāntanavastatra dharmārthakuśalaṃ hitam /
duryodhanamidaṃ vākyamabravītkurusaṃsadi //

sādhu paśyati vai droṇaḥ kṛpaḥ sādhvanupaśyati /
ācāryaputraḥ sahajaṃ niścitaṃ sādhu bhāṣate //

karṇastu kṣatradharmeṇa kevalaṃ yoddhumicchati / ācāryo nāvamantavyaḥ puruṣeṇa vijānatā /
deśakālau tu samprekṣya yoddhavyamiti me matiḥ //

yasya sūryasamāḥ pa़ñca sapatnāḥ syuḥ prahāriṇaḥ /
kathamabhyudaye teṣāṃ na pramuhyeta paṇḍitaḥ //

svārthe sarve vimuhyanti ye'pi dharmavido janāḥ /
tasmāttatvaṃ na jānāti yattu kāryaṃ narādhipaḥ //

dhārtarāṣṭropi durbuddhiḥ paśyannapi dhanañjayam /
naiva paśyati nāghrāti mandaḥ krodhavaśaṃ gataḥ //
vaiśampāyana uvāca /

evamuktvā tu rājānaṃ punardrauṇimuvāca ha /
prāñjalirbharataśreṣṭhaḥ sāmnā buddhimatāṃvaraḥ //

karṇo hi yadavocattvāṃ tejassañjananāya tat /
ācāryaputraḥ kṣamatāṃ mahatkāryamupasthitam //

nāyaṃ kālo virodhasya kaunteye samupasthite /
kṣantavyaṃ bhavatā sarvamācāryeṇa kṛpeṇa ca //

bhavatāṃ hi kṛtāstratvaṃ yathā'ditye prabhā tathā . yathā candramaso lakṣmīḥ sarvathā nāpakṛṣyate /
evaṃ bhavatsu brāhmaṇyaṃ brahmāstraṃ ca pratiṣṭhitam //

catvāra ekato vedāḥ kṣātramekatra dṛśyate / naitatsamastamubhayaṃ kasmiṃścidanuśuśruma /
anyatra bhāratācāryātsuputrāditi me matiḥ //

vedāntāśca purāṇāni itihāsaṃ purātanam /
jāmadagnyamṛte rājanko droṇādadhiko bhavet //

brahmāstraṃ caiva vedāśca naitadanyatra dṛśyate //

ācāryaputraḥ kṣamatāṃ nāyaṃ kālo vibhedane /
sarve saṃhatya yuddhyāmaḥ pākaśāsanimāgatam //

balasya vyasanānīha yānyuktāni manīṣibhiḥ /
mukhyo bhedohi teṣāṃ tu pāpiṣṭho viduṣāṃ mataḥ //
aśvatthāmovāca /

naivaṃ nyāyyamidaṃ vācyamasmākaṃ puruṣarṣabha /
kintu roṣaparītena guruṇā bhāṣitā guṇāḥ //

śatrorapi guṇā grāhyā doṣā vācyā gurorapi /
sarvathā sarvayatnena putre śiṣye hitaṃ vadet //

ācārya eṣa kṣamatāṃ śāntiratra vidhīyatām /
abhidyamāne tu gurau nivṛttaṃ roṣakāritam //
vaiśampāyana uvāca /

tato duryodhano droṇaṃ kṣamayāmāsa bhārata /
saha karṇena bhīṣmeṇa kṛpaṃ caiva mahābalam //
droṇa uvāca /

yadetatprathamaṃ vākyaṃ bhīṣmaḥ śāntanavo'bravīt /
tenaivāhaṃ prasanno vai paramatra vidhīyatām //

yathā duryodhanaṃ pārtho nopasarpati sangare /
sāhasādyadi vā mohāttathā nītirvidhīyatām //

vanavāse hyanirvṛtte darśayenna dhanañjayaḥ /
dhanaṃ cālabhamāno'tra nādya tatkṣantumarhati //

yathā nāyaṃ samāyuñjyāddhārtarāṣṭraṃ kathañcana /
na ca senāṃ parājayyāttathā nītirvidhīyatām //

uktaṃ duryodhanenāpi purastādvākyamīdṛśam /
tadanusmṛtya gāṅgeya yathāvadvaktumarhasi //