Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 4.44

4.44.1

tataḥ pārthaṃ sa vairāṭiḥ prāñjalistvabhyavādayat /
ahaṃ bhūmiñjayo nāma praṇatosmi dhanañjaya //

4.44.2

diṣṭyā tvāṃ pārtha paśyāmi svāgataṃ te dhanañjaya /
lohitākṣa mahābāho nāgarājavaropama //

4.44.3

yadajñānādavocaṃ tvāṃ pramādena narottama /
akṛtvā hṛdaye sarvaṃ kṣantumarhasi tanmama //

4.44.4

yatastvayā kṛtaṃ pūrvaṃ citraṃ karma suduṣkaram /
ato bhayaṃ vyapetaṃ me prītiśca paramā tvayi //

4.44.5

dāso'haṃ te bhaviṣyāmi paśya māmanukampayā //

4.44.6

yā pratijñā kṛtā pūrvaṃ tava sārathyakāraṇāt /
seyaṃ pratijñā pūrṇā me harṣaścārjuna jāyate //

4.44.7

devendratanayasyeha sārathiḥ syāṃ mahāmṛdhe /
iti pūrvaṃ kṛtā'smābhiḥ pratijñā yuddhadurmada //

4.44.8

pratijñā mama sampūrṇā tava sārathyakāraṇāt /
manassvāsthyaṃ ca me jātaṃ jātaṃ bhāgyaṃ ca me mahat //

4.44.9

āsthāya vipulaṃ vīra rathaṃ sārathinā mayā /
duryodhanaṃ ca jitvā'jau nivartaya paśūnmama //
arjuna uvāca /

4.44.10

prītosmi rājaputrādya na bhayaṃ vidyate tava /
sarvānnudāmi te śatrūnraṇe raṇaviśārada //

4.44.11

svastho bhava mahānyuddhe paśya māṃ śatrubhiḥ saha /
yudhyamānaṃ vimarde'sminkurvāṇaṃ bhairavaṃ ravam //

4.44.12

gāṇḍīvaṃ devadattaṃ ca śarānkanakabhūṣaṇān / etānsarvānupāsaṅgānkṣipraṃ badhnīhi me rathe /
ekaṃ cāhara nistriṃśaṃ jātarūpapariṣkṛtam //

4.44.13

ahaṃ vai kurubhiryotsye mokṣayiṣyāmi te paśūn /
toṣayiṣyāmi rājānaṃ pravekṣyāmi puraṃ punaḥ //

4.44.14

sankalpāgādhaparidhaṃ bāhuprākāratoraṇam /
tridaṇḍatūṇasambādhaṃ naikadhvajasamākulam //

4.44.15

jyākṣepaninadārāvaṃ nemīninadadundubhiḥ . śarajālavitānāḍhyamākṣveḍitamahāsvanam /
nagaraṃ te mayā guptaṃ rathopasthaṃ bhaviṣyati //

4.44.16

adhiṣṭhito mayā saṅkhye ratho gāṇḍīvadhanvinā /
ajayyaḥ śatrusainyānāṃ vairāṭe vyetu te bhayam //
uttara uvāca /

4.44.17

bahunā kiṃ pralāpena śṛṇu me paramaṃ vacaḥ /
nāhaṃ bibhemi kaunteya sākṣādapi śatakratoḥ //

4.44.18

yamavāyukuberebhyo droṇabhīṣmaśatādapi . bibhemi nāhametebhyo jānāmi tvāṃ sthiraṃ yudhi /
keśavenāpi sangrāme sākṣādindreṇa vā samam //

4.44.19

idaṃ tu cintayanneva parimuhyāmi kevalam /
niścayaṃ nādhigacchāmi nāvagacchāmi kiñcana //

4.44.20

evaṃ varāṅgarūpasya lakṣaṇaiḥ sūcitasya ca /
kena karmavipākena klībatvaṃ tvāmupāgatam //

4.44.21

manye tvāṃ klībarūpeṇa carantaṃ śūlapāṇinam /
gandharvarājapratimaṃ devaṃ vā'pi śatakratum //
arjuna uvāca /

4.44.22

bhrāturniyogāñjyeṣṭhasya saṃvatsaramidaṃ vratam /
carāmi brahmacaryaṃ vai satyametadbravīmi te //

4.44.23

nāsmi klībo mahābāho paravāndharmasaṃyutaḥ /
urvaśīśāpasambhūtaṃ klaibyaṃ samupasaṃsthitam //

4.44.24

purā'hamājñayā bhrāturjyeṣṭhasyāsmi surālayam /
prāptavānurvaśī dṛṣṭā sudharmāyāṃ mayā tadā //

4.44.25

nṛtyantīṃ paramaṃ rūpaṃ bibhratīṃ vajrisannidhau /
apaśyaṃ tāmanimiṣaṃ kūṭasthāmanvayasya me //

4.44.26

rātrau samāgatā mahyaṃ śayanaṃ rantumicchayā /
ahaṃ tāmabhivādyaiva mātṛsatkāramācaram //

4.44.27

sā ca māmaśapatkruddhā śikhaṇḍī tvaṃ bhaveti vai /
śrutvā tamindro māmāha mā bhaistvaṃ pārtha ṣaṇḍatā //

4.44.28

upakāro bhavettubhyamajñātavasatau purā /
itīndro māmanugrāhya tataḥ preṣitavānvṛṣā //

4.44.29

tadidaṃ samanuprāptaṃ vrataṃ cīrṇaṃ mayā'nagha /
samāptavratamuttīrṇaṃ viddhi māṃ tvaṃ nṛpātmaja //
uttara uvāca /

4.44.30

paramo'nugraho me'dya yatpratarko na me vṛthā /
na hīdṛśāḥ klībarūpā bhavanti tu narottamāḥ //

4.44.31

sahāyavānasmi raṇe yuddhyeyamamarairapi /
sādhvasaṃ tatpranaṣṭaṃ me kiṃ karomi bravīhi me //

4.44.32

ahaṃ te sangrahīṣyāmi hayāñśatrunirbahaṇa /
śikṣito hyasmi sārathye niṣṭhitaḥ puruṣarṣabha //

4.44.33

dāruko vāsudevasya yathā śakrasya mātaliḥ /
tathā māṃ viddhi sārathye śikṣitaṃ narapuṅgava //

4.44.34

aśvā hyete mahābāho tavaivāhavadurjayāḥ /
yogyā rathavare yuktāḥ prāṇavanto jitaśramāḥ //

4.44.35

yasya yātena paśyanti bhūmau kṣiptaṃ padampadam /
dakṣiṇāṃ yo dhuraṃ voḍhā sugrīvoṇa samo hayaḥ //

4.44.36

yo'yaṃ hayo dhuryavaro vāmāṃ vahati śobhanaḥ /
taṃ manye meghapuṣpasya javena sadṛśaṃ hayam //

4.44.37

yo'yaṃ vahati vai pārṣṇiṃ dakṣiṇāmañcitodyataḥ /
valāhakādabhimatastejasā vīryavattaraḥ //

4.44.38

yo'yaṃ kāñcanasannāho vāmaṃ vahati śobhanaḥ /
dhuryaṃ śaibyasya taṃ manye javena balavattaram //

4.44.39

tvāmevāyaṃ ratho voḍhuṃ sangrāme'rhati dhanvinam . tvaṃ ce // rathamāsthāya yoddhumarho mato mama /
śarvaśatrubhirāyāto devarāja ivāsuraiḥ //
vaiśampāyana uvāca /

4.44.40

tato rathādavaskandya vīryavānarimardanaḥ /
praṇamya devāngāṇḍīvamādāya ruruce śriyā //

4.44.41

tato vimucya bāhubhyāṃ saṅkhacūḍāni pāṇḍavaḥ /
tau ca dundubhisannādau pratibaddhya talāvubhau //

4.44.42

indradatte ca te divye uddhṛtyāmucya kuṇḍale /
ślakṣṇānkeśānmṛdūnsnigdhāñśvetenodgrathya vāsasā //

4.44.43

athāsau prāṅmukho bhūtvā śuciḥ prayatamānasaḥ /
abhidadhyau mahābāhuḥ sarvāstrāṇi rathottame //

4.44.44

ūcuśca pārthaṃ sarvāṇi prāñjalīni nṛpātmajam /
imāni smo mahodāra kiṅkarāṇīndranandana //

4.44.45

praṇipatya tataḥ pārthaḥ samālabhya ca pāṇinā /
sarvāṇi mānasānīha bhavatetyabhyabhāṣata //

4.44.46

pratigṛhya tato'strāṇi prahlaṣṭavadano'bhavat /
adhijyaṃ tarasā kṛtvā gāṇḍīvaṃ vyākṣipaddhanuḥ //

4.44.47

tasya vikṣipyamāṇasya dhanuṣo'bhūnmahāsvanaḥ /
yathā śailasya mahataḥ śailānākṣipya jaghruṣaḥ //

4.44.48

sanirghātā'bhavadbhūmirdikṣu vāyurvavau bhṛśam /
bhrāntadvijaṃ khamabhavatprākampanta mahādrumāḥ //

4.44.49

taṃ śabdaṃ kuravo rājanvisphoṭamaśaneriva /
tārkṣyaṃ śabdamiva śrutvā vitresurdīnamānasāḥ //

4.44.50

yathendro vyākṣipadbhīmaṃ visphoṭamaśanerbhuvi /
tathā'rjuno dhanuḥśreṣṭhaṃ bāhubhyāmākṣipadbalī //

4.44.51

mahāśanimahāśabdasadṛśo jyāsvano mahān /
śatrūnvīrāṃśca santarjya nigrahastho rathe sthitaḥ //
uttara uvāca /

4.44.52

ekastvaṃ pāṇḍavaśreṣṭha bahūnotānmahārathān /
kathaṃ jeṣyasi sangrāme sarvaśastrāstrapāragān //

4.44.53

asahāyo.si konteya sasahāyāśca kauravāḥ /
ata eva mahābāho bhītastiṣṭhāmi te'grataḥ //
vaiśampāyana uvāca /

4.44.54

uvāca pārtho mā bhaiṣīḥ prahasya svanavattadā //

4.44.55

yudhyamānasya me vīra gandharvaiḥ sumahābalaiḥ /
sahāyo ghoṣayātrāyāṃ kastadāsītsakhā mama //

4.44.56

tathā pratibhaye tasmindevadānavasankule /
khāṇḍave yudhyamānasya kastadāsītsakhā mama //

4.44.57

nivātakavacaiḥ sārdhaṃ paulomaiśca mahābalaiḥ /
yudhyato devarājārthe kaḥ sahāyastadā'bhavat //

4.44.58

svayaṃvare tu pāñcālyā rājabhiḥ saha saṃyuge /
yudhyato bahubhistāta kaḥ sahāyastadā'bhavat //

4.44.59

upajīvya guruṃ droṇaṃ śukraṃ vaiśravaṇaṃ yamam / varuṇaṃ pāvakaṃ caiva kṛpaṃ kṛṣṇaṃ ca mādhavam /
pinākapāṇinaṃ caiva kathametānna yodhaye //

4.44.60

rathaṃ vāhaya me śīghraṃ vyetu te mānaso jvaraḥ //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc