Mahabharata · Chapter 4.21

aho duḥkhataraṃ prāptā kīcakena padā hatā /
pativratā mahābhāgā draupadī yoṣitāṃvarā // 1 //

duḥśalāṃ smārayantī sā bhartṝṇāṃ bhaginīṃ śubhām /
nāśapatsindhurājaṃ sā balātkāreṇa vāhitā // 2 //

kimarthamiha samprāptā kīcakena durātmanā /
nāśapattaṃ mahābhāgā kṛṣṇā pādena tāḍitā // 3 //

tejorāśiriyaṃ devī dharmajñā satyavādinī /
keśapāṃśe parāmṛṣṭā marṣayantī hyaśaktavat // 4 //

naitatkāraṇamalpaṃ hi śrotukāmo'smi sattama /
kṛṣṇāyāstu parikleśānmano me dūyate bhṛśam // 5 //

kasya vaṃśe samudbhūtaḥ sa ca durlalito mune /
balonmattaḥ kathaṃ cāsītsyālo mātsyasya kīcakaḥ // 6 //

dṛṣṭvāpi tāṃ priyāṃ bhāryāṃ sūtaputreṇa tāḍitām /
naiva cukṣubhire vīrāḥ kimakurvanta taṃ prati // 7 //
vaiśampāyana uvāca /

tvadukto'yamanupraśnaḥ kurūṇāṃ kīrtivardhanaḥ /
etatsarvaṃ yathā vakṣye vistareṇeha pārthiva // 8 //

brāhmaṇyāṃ kṣatriyāñjātaḥ sūto bhavati pārthiva /
prātilomyena jātānāṃ sa hyeko dvija eva tu // 9 //

rathakāramitīmaṃ hi kriyāyuktaṃ dvijanmanām /
kṣatriyādavaro vaiśyādviśiṣṭa iti cakṣate // 10 //

saha sūtena sambandhaḥ kṛtaḥ pūrvaṃ narādhipaiḥ /
tena tu prātilomyena rājaśabdo na labhyate // 11 //

teṣāṃ tu sūtaviṣayaḥ sūtānāṃ nāmataḥ kṛtaḥ /
upajīvyaṃ ca yatkṣetraṃ rājansūtena vai purā // 12 //

sūtānāmadhipo rājā kekayo nāma viśrutaḥ /
rājakanyāsamudbhūtaḥ sārathye'nupamo'bhavat // 13 //

putrāstasya kuruśreṣṭha mālavyāṃ jajhire tadā /
kīcakā iti vikhyātāḥ śataṃ ṣaṭ caiva bhārata // 14 //

teṣāmāsīdbalaśreṣṭhaḥ kīcakaḥ sarvajitprabho /
agrajo balasammattastenāsītsūtaṣaṭśatam // 15 //

mālavyā eva kauravya tatra hyavarajā'bhavat /
tasyāṃ kekayarājñastu sudeṣṇā duhitā'bhavat // 16 //

tāṃ virāṭasya mātsyasya kekayaḥ pradadau mudā /
surathāyāṃ mṛtāyāṃ tu kausalyāṃ śvetamātari // 17 //

śvete vinaṣṭe śaṅkhe ca gate mātulaveśmani /
sudeṣṇāṃ mahiṣīṃ labdhvā rāja duḥkhamapānudat // 18 //

uttaraṃ cottarāṃ caiva virāṭātpṛthivīpate /
sudeṣṇā suṣuve devī kaikeyī kulavṛddhaye // 19 //

mātṛṣvasṛsutāṃ rājankīcakastāmaninditām /
sadā paricaranprītyā virāṭe nyavasatsukhī // 20 //

bhrātaraścāsya vikrāntāḥ sarve ca tamanuvratāḥ /
virāṭasyaiva saṃhṛṣṭā balaṃ kośaṃ tvavardhayan // 21 //

kāleyā nāma te daityāḥ prāyaśo bhuvi viśrutāḥ /
jajhire kīcakā rājanbāṇo jyeṣṭhastathā'bhavat // 22 //

sa hi sarvāsrasampanno balavānbhīmavikramaḥ /
kīcako naṣṭamaryādo babhūva bhayado nṛṇām // 23 //

taṃ prāpya balasammattaṃ virāṭaḥ pṛthivīpatiḥ /
jigāya sarvāṃśca ripūnyathendro dānavānpurā // 24 //

mekhalāṃśca trigartāṃśca daśārṇāṃśca kaśerukān /
mālavāṃścaiva yavanānsilindānkāśikosalān // 25 //

karadāṃśca niṣiddhāṃśca śivānmaculakāṃstathā /
pulindāṃśca kaliṅgāṃśca taṅkaṇānparataṅkaṇān // 26 //

anye ca bahavaḥ śūrā nānājanapadeśvarāḥ /
kīcakena raṇe bhagnā vidravanti diśo daśa // 27 //

tamevaṃvīryasampannaṃ nāgāyutasamaṃ bale /
virāṭastatra senāyāścakāra patimātmanaḥ // 28 //

virāṭabhrātaraścaiva daśa dāśaratheḥ samāḥ /
te cainānanvavartanta kīcakānbalavattarān // 29 //

evaṃvidhabalo bhīmaḥ kīcakaste ca tadvidhāḥ /
rājñaḥ syālā mahātmāno virāṭasya hitaiṣiṇaḥ // 30 //

etatte kathitaṃ sarvaṃ kīcakasya parākramam /
draupadī na śaśāpainaṃ yasmāttadgadataḥ śṛṇu // 31 //

rakṣanti hi tapaḥ krodhādṛṣayo na śapanti ca /
jānantī tadyathātattvaṃ draupadī na śaśāpa tam // 32 //

kṣamā dharmaḥ kṣamā dānaṃ kṣamā yajñaḥ kṣamā tapaḥ /
kṣamā satyaṃ kṣamā śīlaṃ kṣamā sarvamiti śrutiḥ // 33 //

kṣamāvatāmayaṃ lokaḥ paraścaiva kṣamāvatām /
etatsarvaṃ vijānantī sā kṣamāmanvapadyata // 34 //

bhartṝṇāṃ matamājñāya kṣamiṇāṃ dharmacāriṇām /
nāśapattaṃ viśālākṣī satī śaktā'pi bhārata // 35 //

pāṇḍavāścāpi te sarve draupadīṃ prekṣya duḥkhitām /
krodhāgninā'pyadahyanta tadā lañjāvyapekṣayā // 36 //

atha bhīmo mahābāhuḥ mūdayiṣyaṃstu kīcakam /
vārito dharmaputreṇa velayeva mahodadhiḥ // 37 //

sandhārya manasā roṣaṃ divārātraṃ viniśvasan /
mahānase tadā kṛcchrātsuṣvāpa rajanīṃ ca tām // 38 //