Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 3.81

3.81.1

tato gaccheta rājendra kurukṣetramabhiṣṭutam /
pāpebhyovipramucyante tadgatāḥ sarvajantavaḥ //

3.81.2

kurukṣetraṃ gamiṣyāmi kurukṣetre vasāmyaham /
ya evaṃ satataṃ brūyātso'pi pāpaiḥ pramucyate //

3.81.3

pāṃsavo'pikurukṣetre vāyunā samudīritāḥ /
apiduṣkṛtakarmāṇaṃ nayanti paramāṃ gatim //

3.81.4

dakṣiṇena sarasvatyā dṛṣadvatyuttareṇa ca /
ye vasanti kurukṣetre te vasanti triviṣṭape //

3.81.5

tatra māsaṃ vaseddhīraḥ sarasvatyāṃ yudhāṃvara /
yatrabrahmādayo devā ṛṣayaḥ siddhacāraṇāḥ //

3.81.6

gandharvāpsaraso yakṣāḥ pannagāśca mahīpate /
brahmakṣetraṃ mahāpuṇyamabhigacchanti bhārata //

3.81.7

manasā'pyabhikāmasya kurukṣetraṃ yudhāṃvara /
pāpāni vipraṇaśyanti brahmalokaṃ ca gacchati //

3.81.8

gatvā hi śraddhayā yuktaḥ karukṣetraṃ kurūdvaha /
rājasūyāśvamedhābhyāṃ phalamāpnoti mānavaḥ //

3.81.9

tataśca mantukaṃ rājandvārapālaṃ mahābalam /
yakṣaṃ samabhivādyaiva gosahasraphalaṃ labhet //

3.81.10

tato gaccheta dharmajña viṣṇo sthānamanuttamam /
satataṃ nāma rājendra yatrasannihito hariḥ //

3.81.11

tatrasnātvā'rcayitvā ca trilokaprabhavaṃ harim /
aśvamedhamavāpnoti viṣṇulokaṃ ca gacchati //

3.81.12

tataḥ pariplavaṃ gacchettīrthaṃ trailokyaviśrutam /
agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ prāpnoti bhārata //

3.81.13

pṛthivītīrthamāsādya gosahasraphalaṃ labhet /
tataḥ śālūkinī gatvā tīrthasevī narādhipa //

3.81.14

daśāśvamedhe snātvā ca tadeva phalamāpnuyāt /
sarpadarvīṃ samāsādya nāgānāṃ tīrthamuttamam //

3.81.15

agniṣṭomamavāpnoti nāgalokaṃ ca vindati /
tato gaccheta dharmajña dvārapālamaruntukam //

3.81.16

tatroṣya rajanīmekāṃ gosahasraphalaṃ labhet /
tataḥ pañcanadaṃ gatvā niyato niyatāśanaḥ //

3.81.17

koṭitīrthamupaspṛśya hayamedhaphaṃla labhet /
aśvinostīrthamāsādya rūpavānamijāyate //

3.81.18

tato gaccheta dharmajña vārāhaṃ tīrthamuttamam /
viṣṇurvārāharūpeṇa pūrvaṃ yatra sthito vibhuḥ //

3.81.19

tatrasnātvā naraśreṣṭha agniṣṭomaphalaṃ labhet /
tato jayantyāṃ rājendra somatīrthaṃ samāviśet //

3.81.20

snātvā phalamavāpnoti rājasūyasya mānavaḥ /
ekahaṃse naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet //

3.81.21

śataśaucaṃ samāsādya tīrthasevī narādhipa /
pauṇḍarīkamavāpnoti kṛtaśauco bhavecca saḥ //

3.81.22

tato muñjavaṭaṃ nāma sthāṇoḥ sthānaṃ mahātmanaḥ /
upoṣya rajanīmekāṃ gāṇapatyamavāpnuyāt //

3.81.23

tatraiva ca mahārāja yakṣiṇī lokaviśrutā /
tāṃ cābhigamyarājendra sarvānkāmānavāpnuyāt //

3.81.24

kurukṣetras taddvāraṃ viśrutaṃ bharatarṣabha /
pradakṣiṇamupāvṛtya tīrthasevī samāhitaḥ //

3.81.25

sammite puṣkarāṇāṃ ca snātvā'rcya pitṛdevatāḥ /
jāmadagnyena rāmeṇa kṛtaṃ tatsumahātmanā //

3.81.26

kṛtakṛtyo bhavedrājannaśvamedhaṃ ca vindati /
tato rāmahradānārcchettīrthasevī samāhitaḥ //

3.81.27

tatrarāmeṇa rājenad्ratarasā dīptatejasā /
kṣatramutsād vīreṇa hradāḥ pañca niveśitāḥ //

3.81.28

pūrayitvā naravyāghra rudhireṇeti naḥ śrutam /
pitarastarpitāḥ sarve tathaiva prapitāgahāḥ //

3.81.29

tataste pitaraḥ prītā rāmamūcurnarādhipa /
rāmarāma mahābhāga prītāḥ sma tava bhārgava //

3.81.30

anayā pitṛbhaktyā ca vikrameṇa ca te vibho /
varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te kimicchasi mahādyute //

3.81.31

evamuktaḥ sa rājendra rāma praharatāṃvaraḥ /
abravītprāñjalirvākyaṃ pitṝnsa gagane sthitān //

3.81.32

bhavanto yadi me prītā yadyanugrāhyatā mayi /
pitṛprasādādiccheyaṃ tapaḥsvādhyayanaṃ punaḥ //

3.81.33

yacca roṣābhibhūtena kṣatramutsāditaṃ mayā /
tataśca pāpānmucyeyaṃ yuṣmākaṃ tejasā'pyaham //

3.81.34

hradāśca tīrthabhūtā me bhaveyurbhuvi viśrutāḥ /
etacchrutvā śubhaṃ vākyaṃ rāmasya pitarastadā //

3.81.35

pratyūcuḥ paramaprītā rāmaṃ harpasamanvitāḥ /
tapaste vardhatāṃ bhūyaḥ pitṛbhaktyā viśeṣataḥ //

3.81.36

yacca ropābhibhūtena kṣatramutsāditaṃ tvayā /
tataśca pāpānmuktastvaṃ pātitāste svakarmabhiḥ //

3.81.37

hradāśca tava tīrthatvaṃ gamiṣyanti na saṃśayaḥ /
hradeṣu teṣu yaḥ snātvā pitṝnsantarpayiṣyati //

3.81.38

pitarastas vai prītā dāsyanti bhuvi durlabham /
īpsitaṃ ca manaḥkāmaṃ svargalokaṃ ca śāśvatam //

3.81.39

evaṃ dattvā varānrājanrāmasya pitarastadā /
āmantrya bhāragvaṃ prītyā tatraivāntarhitāstataḥ //

3.81.40

evaṃ rāmahradāḥ puṇyā bhārgavasya mahātmanaḥ /
snātvā hraheṣu rāmasya brahmacārī śucivrataḥ //

3.81.41

rāmamabhyarcya rājendra labhedbahu suvarṇakam /
vaṃśamūlakamāsādya tīrthasevī kurūdvaha //

3.81.42

svavaṃśamuddharedrājansnātvā vai vaṃśamūlake /
kāyaśodhanamāsādya tīrthaṃ bharatasattama //
śarīraśuddhiḥ snātasya tasmiṃstīrthe na saṃśayaḥ /

3.81.43

śarīraśuddhiḥ snātasya tasmiṃstīrthe na saṃśayaḥ /
śuddhadehaśca saṃyāti yubhām̐llokānanuttamān //

3.81.44

tato gaccheta dharmajña tīrthaṃ trailokyaviśrutam /
lokā yatroddhṛtāḥ pūrvaṃ viṣṇunā prabhaviṣṇunā //

3.81.45

lokoddhāraṃ samāsādya tīrthaṃ trailokyapūjitam /
snātvā tīrthavare rājam̐llokānuddharate svakān //

3.81.46

śrītīrthaṃ ca samāsādya snātvā niyatamānasaḥ /
arcayitvā pitṝndevānvindate śriyamuttamām //

3.81.47

kapilātīrthamāsādya brahmacārī samāhitaḥ /
tatra snātvā'rcayitvā ca pitṝnsvāndaivatānyapi //

3.81.48

kapilānāṃ sahasrasya phalaṃvindati mānavaḥ /
sūryatīrthaṃ samāsādya snātvā niyatamānasaḥ //

3.81.49

arcayitvā pitṝndevānupavāsaparāyaṇaḥ /
agniṣṭomamavāpnoti sūryalokaṃ ca gacchati //

3.81.50

gavāṃ bhagavanāsādya tīrthasevī yathākramam /
tatrābhiṣekaṃ kurvāṇo gosahasraphalaṃ labhet //

3.81.51

śaṅkhinītīrthamāsādya tīrthasevī kurūdvaha /
devyāstīrthe naraḥ snātvā labhate rūpamuttamam //

3.81.52

tato gaccheta rājendradvārapālamaruntukam /
tacca tīrthaṃ sarasvatyāṃ yakṣendrasya mahātmanaḥ //

3.81.53

tatrasnātvā naro rājannagniṣṭomaphalaṃ labhet /
tato gaccheta rājendra brahmāvartaṃ narottamaḥ //

3.81.54

brahmāvarte naraḥ snātvā brahmalokamavāpnuyāt /
tato gaccheta rājendra sutīrthakamanuttamam //

3.81.55

tatrasannihitā nityaṃ pitaro daivataiḥ saha /
tatrābhiṣekaṃ kurvīta pitṛdevārcane rataḥ //

3.81.56

aśvamedhamāvāpnoti pitṛlokaṃ ca gacchati /
tatombumatyāṃ dharmajña sutīrthakamanuttamam //

3.81.57

kośeśvarasya tīrtheṣu snātvā bharatasattama /
sarvavyādhivinirmukto brahmaloke mahīyate //

3.81.58

mātṛtīrthaṃ ca tatraiva yatrasnātasya bhārata /
prajā vivardhate rājanna tanvīṃ śriyamaśnute //

3.81.59

tataḥ śītavanaṃ gacchenniyato niyatāśanaḥ /
tīrthaṃ tatramahārāja mahadanyatra durlabham //

3.81.60

punāti gamanādeva kulamekaṃ narādhipa /
keśānabhyukṣ vai tasminpūto bhavati bhārata //

3.81.61

tīrthaṃ tatra mahārāja śvānalomāpahaṃ smṛtam /
yatra viprā naravyāghra vidvāṃsastīrthatatparāḥ //

3.81.62

gatiṃ gacchanti paramāṃ snātvā bharatasattama /
śvānalomāpanayane tīrthe bharatasattama //

3.81.63

prāṇāyāmairnirharanti svalomāni dvijottamāḥ /
pūtātmānaśca rājendraprayānti paramāṃ gatim //

3.81.64

daśāśvamedhikaṃ caiva tasmiṃstīrthe mahīpate /
tatra snātvā naravyāghra gaccheta paramāṃ gatim //

3.81.65

tato gaccheta rājendra mānuṣaṃ lokaviśrutam /
yatra kṛṣṇamṛgā rājanvyādhena paripīḍitāḥ //

3.81.66

vigāhya tasminsarasi mānuṣatvamupāgatāḥ /
tasmiṃstīrthe naraḥ snātvā brahmacārī samāhitaḥ //

3.81.67

sarvapāpaviśuddhātmā svargaloke mahīyate /
mānuṣasya tu pūrveṇa krośamātre mahīpate //

3.81.68

āpagā nāma vikhyātā nadīsiddhaniṣevitā /
śyāmākabhojanaṃ tatrayaḥ prayacchati mānavaḥ //

3.81.69

devānpitṝnsamuddiśya tasya dharmaphalaṃ mahat /
ekasminbhojite vipre koṭirbhavati bhojitā //

3.81.70

tatrasnātvā'rcayitvā ca pitṛnvai daivatāni ca /
uṣitvā rajanīmekāmagniṣṭomaphalaṃ labhet //

3.81.71

tato gaccheta rājendra brahmaṇaḥ sthānamuttamam /
brahmodumbaramityeva prakāśaṃ bhuvi bhārata //

3.81.72

tatrasaptarṣikuṇḍeṣu snātas yanarapuṅgava /
kedāre caivarājendrakapiñjalamahāmuneḥ //

3.81.73

brahmāṇamadhigatvā ca śuciḥ prayatamānasaḥ /
sarvapāpaviśuddhātmā brahmalokaṃ prapadyate //

3.81.74

kapiñjalasya kedāraṃ samāsādya sudurlabham /
antardhānamavāpnoti tapasā dagdhakilviṣaḥ //

3.81.75

tato gaccheta rājendra śaṅkaraṃ lokaviśrutam /
kṛṣṇapakṣe caturdaśyāmabhigamya vṛṣadhvajam //

3.81.76

labheta sarvakāmānhi svargalokaṃ ca gacchati /
tisraḥ koṭyastu tīrthānāṃ śaṅkare kurunandana //

3.81.77

rudrakoṭyāṃ tathā kūpe hradeṣu ca mahīpate /
śuddhāspadaṃ ca tatraiva tīrthaṃ bharatasattama //

3.81.78

tatrasnātvā'rcayitvā ca daivatāni pitṝnatha /
na durgatimavāpnoti vājapeyaṃ ca vindati //

3.81.79

kindāne ca naraḥ snātvā kiñjapye ca mahīpate /
aprameyamavāpnoti dānaṃ japyaṃ ca bhārata //

3.81.80

kalaśyāṃ vāryupaspṛśya śraddadhāno jitendriyaḥ /
agniṣṭomas yajñasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ //

3.81.81

śankarasya tu pūrveṇa nāradasya mahātmanaḥ /
tīrthaṃ kurukulaśreṣṭha ajānanteti viśrutam //

3.81.82

tatratīrthe naraḥ snātvā prāṇānutsṛjya bhārata /
nāradenābhyanujñāto lokānprāpnotyanuttamānan //

3.81.83

śuklapakṣe daśamyāṃ ca puṇḍarīkaṃ samāviśet /
tatra snātvā naro rājanpauṇḍarīkaphalaṃ labhet //

3.81.84

tatastriviṣṭapaṃ gacchetriṣu lokeṣu viśrutam /
tatra vaitaraṇī puṇyā nadī pāpapraṇāśinī //

3.81.85

tatra snātvā'rcayitvā ca śūlapāṇiṃ vṛṣadhvajam /
sarvapāpaviśuddhātmā gaccheta paramāṃ gatim //

3.81.86

tato gaccheta rājendra phalakīvanamuttamam /
tatra devāḥ sadā rājanphalakīvanamāśritāḥ //

3.81.87

tapaścaranti vipulaṃ bahuvarṣasahasrakam /
dṛṣadvatyāṃ naraḥ snātvā tarpayitvā ca devatāḥ //

3.81.88

agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ vindati bhārata /
tīrte ca sarvadevānāṃ snātvā bharatasattama //

3.81.89

gosahasrasya rājendra phalaṃ vindati mānavaḥ /
pāṇisvāte naraḥ snāttvā tarpayitvā ca devatāḥ //

3.81.90

agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ vindati bhārata /
rājasūyamāvāpnoti ṛṣilokaṃ ca vindati //

3.81.91

tato gaccheta rājendra miśrakaṃ tīrthamuttamam /
tatra tīrthāni rājendra miśritāni mahātmanā //

3.81.92

vyāsena nṛpaśārdūla dvijārthamiti naḥ śrutam /
sarvatīrtheṣu sa snāti miśrake snāti yo naraḥ //

3.81.93

tato vyāsavanaṃ gacchenniyato niyatāśanaḥ /
manojave naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet //

3.81.94

gatvā madhuvaṭīṃ caiva devyāḥ sthānaṃ naraḥ śuciḥ /
tatra snātvā'rcayitvā ca pitṝndevāṃśca pūruṣaḥ //

3.81.95

sa devyā samanujñāto gosahasraphalaṃ labhet /
kauśikyāḥ sangame yastu dṛṣadvatyāśca bhārata //

3.81.96

snāti vai niyatāhāra sarvapāpaiḥ pramucyate /
tato vyāsasthalī nāma yatravyāsena dhīmatā //

3.81.97

putraśokābhitaptena dehatyāge kṛtā matiḥ /
tato devaistu rājendra punarutthāpitastadā //

3.81.98

abhigatvā sthalīṃ tasya gosahasraphalaṃ labhet /
kindattaṃ kūpamāsādya tilaprasthaṃ pradāya ca //

3.81.99

gaccheta paramāṃ siddhimṛṇairmuktaḥ kurūdvaha /
vedītīrthe naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet //

3.81.100

ahascha sudinaṃ caiva dve tīrthe lokaviśrute /
tayoḥ snātvā naravyāghra sūryalokamavāpnuyāt //

3.81.101

mṛgadhūmaṃ tato gacchetriṣu lokeṣu viśrutam /
tatrābhiṣekaṃ kurvīta gaṅgāyāṃ nṛpasattama //

3.81.102

arcayitvā mahādevamaśvamedhaphalaṃ labhet /
devyāstīrthe naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet //

3.81.103

tato vāmanakaṃ gacchetriṣu lokeṣu viśrutam /
tatraviṣṇupade snātvā arcayitvā ca vāmanam //

3.81.104

sarvapāpaviśuddhātmā viṣṇulokaṃ sa gacchati /
kulapune naraḥ snātvā punāti svakulaṃ tataḥ //

3.81.105

pavanasya hrade snātvā marutāṃ tīrthamuttamam /
tatrasnātvā nakhyāghra viṣṇuloke mahīyate //

3.81.106

amarāṇāṃ hrade snātvā samabhyarcyāmarādhipam /
amarāṇāṃ prabhāvena svargaloke mahīyate //

3.81.107

śālihotrasya tīrthe ca śāliśūrpe yathāvidhi /
snātvā naravaraśreṣṭha gosahasraphalaṃ labhet //

3.81.108

śrīkuñjaṃ ca sarasvatyāstīrthaṃ bharatasattama /
tatra snātvā naraśreṣṭha agniṣṭomaphalaṃ labhet //

3.81.109

tato naimipakuñjaṃ ca samāsādya kurūdvaha /
ṛṣayaḥ kila rājendra naimiṣeyāstapasvinaḥ //

3.81.110

tīrthayātrāṃ puraskṛtya kurukṣetraṃ gatāḥ purā / tatra tīrthe naraḥ snātvā vājimedhaphalaṃ labhet /
tataḥ kuñjaḥ sarasvatyāḥ kṛto bharatasattama //

3.81.111

ṛpīṇāmavakāśaḥ syādyathā tuṣṭikaro mahān /
kanyātīrthe naraḥ snātvāgosahasraphalaṃ labhet //

3.81.112

tato gaccheta dharmajña kanyātīrthamanuttamam /
kanyātīrthe naraḥ snātvā agniṣṭomaphalaṃ labhet //

3.81.113

tato gaccheta rājendra brahmaṇastīrthamuttamam /
tatravarṇāvaraḥ snātvā brāhmaṇyaṃ labhate naraḥ //

3.81.114

brāhmaṇaśca viśuddhātmā gaccheta paramāṃ gatim /
tato gacchennaraśreṣṭha somatīrthamanattamam //

3.81.115

tatra snātvā naro rājansomalokamavāpnuyāt /
saptasārasvataṃ tīrthaṃ tato gacchennarādhipa //

3.81.116

yatra maṅkaṇakaḥ siddho maharṣirlokaviśrutaḥ /
purā maṅkaṇako rājankuśāgreṇeti naḥśrutam //

3.81.117

kṣataḥ kila kare rājaṃstasya śākaraso'sravat /
sa vai śākarasaṃ dṛṣṭvā harṣāviṣṭaḥ pranṛttavān //

3.81.118

tatastasminpranṛtte tu sthāvaraṃ jaṅgamaṃ ca yat /
pranṛttamubhayaṃ vīra tejasā tasya mohitam //

3.81.119

brahmādibhiḥ surai rājanṛṣibhiśca tapodhanaiḥ /
kṣipto vai mahādeva ṛṣerarthe narādhipa //

3.81.120

nāyaṃ nṛtyedyathā deva tathā nvaṃ kartumarhasi / taṃ pranṛttaṃ samāsādya harṣāviṣṭena cetasā /
surāṇāṃ hitakāmārthamṛṣiṃ devo'bhyabhāṣata //

3.81.121

bhobho maharṣe dharmajña kimarthaṃ nṛtyate bhavān /
harṣasthānaṃ kimarthaṃ vā tavādya munipuṅgava //
ṛṣiruvāca /

3.81.122

tapasvino dharmapathe sthitasya dvijasattama /
kiṃ na paśyasi me brahmankarācchākarasaṃ srutam //

3.81.123

yaṃ dṛṣṭvā'haṃ pranṛtto'haṃ harṣeṇa mahatā'nvitaḥ /
taṃ prahasyābravīddeva ṛṣiṃ rāgeṇa mohitam //

3.81.124

ahaṃ tu vismayaṃ vipra na gacchāmīti paśya mām /
evamuktvā naraśreṣṭha mahādevena dhīmatā //

3.81.125

aṅgulyagreṇa rājendrasvāṅguṣṭhastāḍito'nagha /
tato bhasma kṣatādrājannirgataṃ himasannibham //

3.81.126

taddṛṣṭvā vrīḍito rājansa muniḥ pādayorgataḥ /
nānyaddevātparaṃ mene rudrātparataraṃ mahat //

3.81.127

surāsurasya jagato gatistvamasi śūladhṛt /
tvayā sarvamidaṃ sṛṣṭaṃ trailokyaṃ sacarācaram //

3.81.128

tvameva sarvāngrasasi punareva yugakṣaye /
devairapi na śakyastvaṃ parijñātuṃ kuto mayā //

3.81.129

tvayi sarve pradṛśyante surā brahmādayo'nagha /
sarvastvamasi lokānāṃ kartākārayitā ca ha //

3.81.130

tvatprasādātsurāḥ sarve nivasantyakutobhayāḥ /
evaṃ stutvā mahādevamṛṣirvacanamabravīt //

3.81.131

tvatprasādānmahādeva tapo me na kṣareta vai /
tato devaḥ prahṛṣṭātmā brahmarṣimidamabravīt //

3.81.132

tapaste vardhatāṃ vipra matprasādātsahasraśaḥ /
āśrame ceha vatsyāmi tvayā saha mahāmune //

3.81.133

saptasārasvate snātvā arcayiṣyanti ye tu mām /
na teṣāṃ durlabhaṃ kiñcidiha loke paratra ca //

3.81.134

sārasvataṃ ca te lokaṃ gamiṣyanti na saṃśayaḥ /
evamuktvā mahādevastatraivāntaradhīyata //
pulastya uvāca /

3.81.135

tatastvauśanasaṃ gacchetriṣu lokeṣu viśrutam /
yatrabrahmādayo devā ṛṣayaśca tapodhanāḥ //

3.81.136

kārtikeyaśca bhagavāṃstrisandhyaṃ kila bhārata /
sānnidhyamakaronnityaṃ bhārgavapriyakāmyayā //

3.81.137

kapālamocanaṃ tīrthaṃ sarvapāpapramocanam /
tatra snātvā naravyāghra sarvapāpaiḥ pramucyate //

3.81.138

agnitīrthaṃ tato gacchettatra snātvā nararṣabha /
agnilokamavāpnoti kulaṃ caiva sumuddharet //

3.81.139

viśvāmitrasya tatraiva tīrthaṃ bharatasattama /
tatra snātvā naraśreṣṭha brāhmaṇyamadhigacchati //

3.81.140

brahmayoniṃ samāsādya śuciḥ prayatamānasaḥ /
tatra snātvā naravyāghra brahmalokaṃ prapadyate //

3.81.141

punātyāsaptamaṃ caiva kulaṃ nāstyatrasaṃśayaḥ /
tato gaccheta rājendra tīrthaṃ trailokyaviśrutam //

3.81.142

pṛthūdakamiti khyātaṃ kārtikeyasya vai nṛpa /
tatrābhiṣekaṃ kurvīta pitṛdevārcane rataḥ //

3.81.143

ajñānājjñānato vā'pistriyā vā puruṣeṇa vā /
yatkiñcidaśubhaṃ karma kṛtaṃ mānuṣabuddhinā //

3.81.144

tatsarvaṃ naśyate tatra snātamātrasya bhārata /
aśvamedhaphalaṃ cāsya svargalokaṃ ca gacchati //

3.81.145

puṇyamāhuḥ kurukṣetraṃ kurukṣetrātsarasvatī /
sarasvatyāśca tīrthāni tīrthebhyaś pṛthūdakam //

3.81.146

uttame sarvatīrthānāṃ yastyajedātmanastanum /
pṛthūdake japyaparo naiva śvo maraṇaṃ tapet //

3.81.147

gītaṃ sanatkumāreṇa vyāsena ca mahātmanā /
vede ca niyataṃ rājannabhigacchetpṛthūdakam //

3.81.148

pṛthūdakāttīrthatamaṃ nānyattīrthaṃ kurūdvaha /
tanmedhyaṃ tatpavitraṃ ca pāvanaṃ ca na saṃśayaḥ //

3.81.149

tatrasnātvā divaṃ yānti ye'pi pāpakṛto narāḥ /
pṛthūdake naraśreṣṭha evamāhurmanīṣiṇaḥ //

3.81.150

madhusravaṃ ca tatraiva tīrthaṃ bharatasattama /
tatra snātvā naro rājangosahasraphalaṃ labhet //

3.81.151

tato gaccheta rājendra tīrthaṃ devyā yathākramam /
sarasvatyāruṇāyāśca sangame lokaviśrute //

3.81.152

trirātropoṣitaḥ snātvā mucyate brahmahatyayā /
agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ vindati mānavaḥ //

3.81.153

āsaptamaṃ kulaṃ caiva punāti bharatarṣabha /
avatīrṇaṃ ca tatraiva tīrthaṃ kurukulodvaha //

3.81.154

viprāṇāmanukampārthaṃ śārṅgiṇā nirminaṃ purā /
vratopanayanābhyāṃ cāpyupavāsena vā'pyuta //

3.81.155

kriyāmantraiśca saṃyukto brāhmaṇaḥ syānna saṃśayaḥ / kriyāmantravihīno'pi tatra snātvā nararṣabha /
cīrṇavrato bhavedvidvāndṛṣṭametatpurātanaiḥ //

3.81.156

samudrāścāpi catvāraḥ samānītāś darbhiṇā /
teṣu snāto naraśreṣṭha na durgatimavāpnuyāt //

3.81.157

phalāni gosahasrāṇāṃ caturṇāṃ vindate ca saḥ /
tato gaccheta dharmajña tīrthaṃ śatasahasrakam //

3.81.158

sāhasrakaṃ ca tatraiva dve tīrthe lokaviśrute /
ubhayorhi naraḥ snātvā gosarasraphaṃla labhet //

3.81.159

dānaṃ vā'pyupavāso vā sahasraguṇitaṃ bhavet /
tato gaccheta rājendra reṇukātīrthamuttamam //

3.81.160

tīrtābhiṣekaṃ kurvīta pitṛdevārcane rataḥ /
sarvapāpaviśuddhātmā agniṣṭomaphalaṃ labhet //

3.81.161

vimocanamupaspṛśya jitamanyurjitendriyaḥ /
pratigrahakṛtairdoṣaiḥ sarvaiḥ sa parimucyate //

3.81.162

tataḥ pañcavaṭīṃ gatvā brahmacārī jitendriyaḥ /
puṇyena mahatā yuktaḥ satāṃ loke mahīyate //

3.81.163

yatrayogeśvaraḥ sthāṇuḥ svayameva vṛṣadhvajaḥ /
tamarcayitvā deveśaṃ gamanādeva siddhyati //

3.81.164

taijasaṃ vāruṇaṃ tīrthaṃ dīpyamānaṃ svatejasā /
yatra rabrahmādibhirdairvairṛṣibhiśca tapodhanaiḥ //

3.81.165

saināpatyena devānāmabhiṣikto guhastadā /
taijasasya tu pūrveṇa kurutīrthaṃ kurūdvaha //

3.81.166

kurutīrthe naraḥ snātvā brahmacārī jitendriyaḥ /
sarvapāpaviśuddhātmā brahmalokaṃ prapadyate //

3.81.167

svargadvāraṃ tato gacchenniyato niyatāśanaḥ /
svargalokamavāpnoti brahmalokaṃ ca gacchati //

3.81.168

tato gacchedanarakaṃ tīrthasevī narādhipa /
tatra snātvā naro rājanna durgatimavāpnuyāt //

3.81.169

tatrabrahmā svayaṃ nityaṃ devaiḥ saha mahīpate /
anvāste puruṣavyāghra nārāyaṇapurogamaiḥ //

3.81.170

sānnidhyaṃ tatrarājendra rudrapatnyāḥ kurūdvaha /
abhigamya ca tāṃ devīṃ na durgatimavāpnuyāt //

3.81.171

tatraiva ca mahārāja viśveśvaramumāpatim /
abhigamya mahādevaṃ mucyate sarvakilviṣaiḥ //

3.81.172

nārāyaṇaṃ cābhigamya padmanābhamarindama /
rājamāno mahārāja viṣṇulokaṃ ca gacchati //

3.81.173

tīrtheṣu sarvadevānāṃ snātaḥ sa puruṣarṣabha /
sarvaduḥkhaiḥ parityakto dyotate śaśivannaraḥ //

3.81.174

tataḥ svastipuraṃ gacchettīrthasevī narādhipa /
pradakṣiṇamupāvṛtya gosahasraphalaṃ labhet //

3.81.175

pāvanaṃ tīrthamāsādya tarpayetpitṛdevatāḥ /
agniṣṭomasya yatrasya phalaṃ prāpnoti bhārata //

3.81.176

gaṅgāhradaśca tatraiva kūpaśca bharatarṣabha /
tisraḥ koṭyastu tīrthānāṃ tasminkūpe mahīpate //

3.81.177

tatra snātvā naro rājansvargalokaṃ prapadyate /
āpagāyāṃ naraḥ snātvā arcayitvā maheśvaram //

3.81.178

gāṇapatyamavāpnoti kulaṃ caiva samuddharet /
tataḥ sthāṇuvaṭaṃ gacchetriṣu lokeṣu viśrutam //

3.81.179

tatra snātvā sthito rātriṃ rudralokamavāpnayāt /
badarīkānanaṃ gacchedvasiṣṭhasyāśramaṃ gataḥ //

3.81.180

badarīṃ bhakṣayettatra trirātropoṣito naraḥ /
samyagdvādaśavarṣāṇi badarīṃ bhakṣayettu yaḥ //

3.81.181

trirātropoṣitastena bhavettulyo narādhipa /
indramārgaṃ samāsādya tīrthasevī narādhipa //

3.81.182

ahorātropavāsena śakraloke mahīyate /
ekarātraṃ samāsādya ekarātroṣito naraḥ //

3.81.183

niyataḥ satyavādī ca brahmaloke mahīyate /
tato gaccheta rājendra tīrthaṃ trailokyaviśrutam //

3.81.184

ādityasyāśramo yatra tejorāśermahātmanaḥ /
tasmiṃstīrthe naraḥ snātvā pūjayitvā vibhāvasuṃ //

3.81.185

ādityalokaṃ vrajati kulaṃ caiva samuddharet /
somatīrthe naraḥ snātvā tīrthasevī narādhipa //

3.81.186

somalokamavāpnoti naro nāstyatrasaṃśayaḥ /
tato gaccheta dharmajña dadhīcasya mahātmanaḥ //

3.81.187

tīrthaṃ puṇyatamaṃ rājanpāvanaṃ lokaviśrutam /
yatra sārasvato yātaḥ soṅgirāstapaso nidhiḥ //

3.81.188

tasmistīrthe naraḥ snātvā vājimedhaphalaṃ labhet /
sārasvatīṃ gatiṃ caiva labhate nātra saṃśayaḥ //

3.81.189

tataḥ kanyāśramaṃ gacchenniyato brahmacaryavān /
trirātropoṣito rājanniyato niyatāśanaḥ //

3.81.190

labhetkanyāśataṃ divyaṃ svargalokaṃ ca gacchati /
tato gaccheta dharmajña tīrthaṃ sannihatīmapi //

3.81.191

tatrabrahmādayo devā ṛṣayaśca tapodhanāḥ /
māsimāsi samāyānti puṇyena mahātā'nvitāḥ //

3.81.192

sannihatyāmupaspṛśya rāhugraste divākare /
aśvamedhaśataṃ tena tatreṣṭaṃ śāśvataṃ bhavet //

3.81.193

pṛthivyāṃ yāni tīrthāni antarikṣacarāṇi ca /
nadyo hradāstaḍāgāśca sarvaprasravaṇāni ca //

3.81.194

udapānāni vāpyaśca tīrthānyāyatanāni ca /
niḥsaṃśayamamāvāsyāṃ sameṣyanti narādhipa //

3.81.195

māsimāsi naravyāghra sannihatyāṃ na saṃśayaḥ /
tīrthasannihanādeva sannihatyeti viśrutā //

3.81.196

tatra snātvā ca pītvā ca svargaloke mahīyate /
amāvāsyāṃ tu tatraiva rāhugraste radivākare //

3.81.197

yaḥ śrāddhaṃ kurute martyastasya puṇyaphaṃla śṛṇu /
aśvamedhasahasrasya samyagiṣṭasya yatphalam //

3.81.198

snāta eva samāpnoti kṛtvā śrāddhaṃ ca mānavaḥ /
yatkiñcidduṣkṛtankarma striyā vā puruṣeṇa vā //

3.81.199

snātamātrasya tatsarvaṃ naśyate nātra saṃśayaḥ /
padmavarṇena yāne brahmalokaṃ prapadyate //

3.81.200

abhivādya tato yakṣaṃ dvārapālaṃ macakrukam /
koṭitīrthamupaspṛśya labhedbahusuvarṇakam //

3.81.201

gaṅgāhradaśca tatraiva tīrthaṃ bharatasattama /
tatrasnāyīta dharmajña brahmacārī samāhitaḥ //

3.81.202

rājasūyāśvamedhābhyāṃ phalaṃ vindati mānavaḥ /
pṛthivyāṃ naimiṣaṃ tīrthamantarikṣe ca puṣkaram //

3.81.203

trayāṇāmapi lokānāṃ kurukṣetraṃ viśiṣyate /
pāṃsavopi kurukṣetrādvāyunā samudīritāḥ //

3.81.204

api duṣkṛtakarmāṇaṃ nayanti paramāṃ gatim /
dakṣiṇena sarasvatyā uttareṇa dṛṣadvatīm //

3.81.205

ye vasanti kurukṣetre tevasanti triviṣṭape / kurukṣetraṃ gamiṣyāmi kurukṣetre vasāmyaham /
apyekāṃ vācamutsṛjya sarvapāpaiḥ pramucyate //

3.81.206

brahmavedī kurukṣetraṃ puṇyaṃ brahmarṣisevitam /
tasminvasanti ye martyā na te śocyāḥ kathañcana //

3.81.207

tarantukārantukayoryadantaraṃ rāmahradānāṃ ca macakrukasya ca /
etatkurukṣetrasamantapañcakaṃ pitāmahasyottaravedirucyate //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc