Mahabharata · Chapter 3.81
tato gaccheta rājendra kurukṣetramabhiṣṭutam /
pāpebhyovipramucyante tadgatāḥ sarvajantavaḥ //
kurukṣetraṃ gamiṣyāmi kurukṣetre vasāmyaham /
ya evaṃ satataṃ brūyātso'pi pāpaiḥ pramucyate //
pāṃsavo'pikurukṣetre vāyunā samudīritāḥ /
apiduṣkṛtakarmāṇaṃ nayanti paramāṃ gatim //
dakṣiṇena sarasvatyā dṛṣadvatyuttareṇa ca /
ye vasanti kurukṣetre te vasanti triviṣṭape //
tatra māsaṃ vaseddhīraḥ sarasvatyāṃ yudhāṃvara /
yatrabrahmādayo devā ṛṣayaḥ siddhacāraṇāḥ //
gandharvāpsaraso yakṣāḥ pannagāśca mahīpate /
brahmakṣetraṃ mahāpuṇyamabhigacchanti bhārata //
manasā'pyabhikāmasya kurukṣetraṃ yudhāṃvara /
pāpāni vipraṇaśyanti brahmalokaṃ ca gacchati //
gatvā hi śraddhayā yuktaḥ karukṣetraṃ kurūdvaha /
rājasūyāśvamedhābhyāṃ phalamāpnoti mānavaḥ //
tataśca mantukaṃ rājandvārapālaṃ mahābalam /
yakṣaṃ samabhivādyaiva gosahasraphalaṃ labhet //
tato gaccheta dharmajña viṣṇo sthānamanuttamam /
satataṃ nāma rājendra yatrasannihito hariḥ //
tatrasnātvā'rcayitvā ca trilokaprabhavaṃ harim /
aśvamedhamavāpnoti viṣṇulokaṃ ca gacchati //
tataḥ pariplavaṃ gacchettīrthaṃ trailokyaviśrutam /
agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ prāpnoti bhārata //
pṛthivītīrthamāsādya gosahasraphalaṃ labhet /
tataḥ śālūkinī gatvā tīrthasevī narādhipa //
daśāśvamedhe snātvā ca tadeva phalamāpnuyāt /
sarpadarvīṃ samāsādya nāgānāṃ tīrthamuttamam //
agniṣṭomamavāpnoti nāgalokaṃ ca vindati /
tato gaccheta dharmajña dvārapālamaruntukam //
tatroṣya rajanīmekāṃ gosahasraphalaṃ labhet /
tataḥ pañcanadaṃ gatvā niyato niyatāśanaḥ //
koṭitīrthamupaspṛśya hayamedhaphaṃla labhet /
aśvinostīrthamāsādya rūpavānamijāyate //
tato gaccheta dharmajña vārāhaṃ tīrthamuttamam /
viṣṇurvārāharūpeṇa pūrvaṃ yatra sthito vibhuḥ //
tatrasnātvā naraśreṣṭha agniṣṭomaphalaṃ labhet /
tato jayantyāṃ rājendra somatīrthaṃ samāviśet //
snātvā phalamavāpnoti rājasūyasya mānavaḥ /
ekahaṃse naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet //
śataśaucaṃ samāsādya tīrthasevī narādhipa /
pauṇḍarīkamavāpnoti kṛtaśauco bhavecca saḥ //
tato muñjavaṭaṃ nāma sthāṇoḥ sthānaṃ mahātmanaḥ /
upoṣya rajanīmekāṃ gāṇapatyamavāpnuyāt //
tatraiva ca mahārāja yakṣiṇī lokaviśrutā /
tāṃ cābhigamyarājendra sarvānkāmānavāpnuyāt //
kurukṣetras taddvāraṃ viśrutaṃ bharatarṣabha /
pradakṣiṇamupāvṛtya tīrthasevī samāhitaḥ //
sammite puṣkarāṇāṃ ca snātvā'rcya pitṛdevatāḥ /
jāmadagnyena rāmeṇa kṛtaṃ tatsumahātmanā //
kṛtakṛtyo bhavedrājannaśvamedhaṃ ca vindati /
tato rāmahradānārcchettīrthasevī samāhitaḥ //
tatrarāmeṇa rājenad्ratarasā dīptatejasā /
kṣatramutsād vīreṇa hradāḥ pañca niveśitāḥ //
pūrayitvā naravyāghra rudhireṇeti naḥ śrutam /
pitarastarpitāḥ sarve tathaiva prapitāgahāḥ //
tataste pitaraḥ prītā rāmamūcurnarādhipa /
rāmarāma mahābhāga prītāḥ sma tava bhārgava //
anayā pitṛbhaktyā ca vikrameṇa ca te vibho /
varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te kimicchasi mahādyute //
evamuktaḥ sa rājendra rāma praharatāṃvaraḥ /
abravītprāñjalirvākyaṃ pitṝnsa gagane sthitān //
bhavanto yadi me prītā yadyanugrāhyatā mayi /
pitṛprasādādiccheyaṃ tapaḥsvādhyayanaṃ punaḥ //
yacca roṣābhibhūtena kṣatramutsāditaṃ mayā /
tataśca pāpānmucyeyaṃ yuṣmākaṃ tejasā'pyaham //
hradāśca tīrthabhūtā me bhaveyurbhuvi viśrutāḥ /
etacchrutvā śubhaṃ vākyaṃ rāmasya pitarastadā //
pratyūcuḥ paramaprītā rāmaṃ harpasamanvitāḥ /
tapaste vardhatāṃ bhūyaḥ pitṛbhaktyā viśeṣataḥ //
yacca ropābhibhūtena kṣatramutsāditaṃ tvayā /
tataśca pāpānmuktastvaṃ pātitāste svakarmabhiḥ //
hradāśca tava tīrthatvaṃ gamiṣyanti na saṃśayaḥ /
hradeṣu teṣu yaḥ snātvā pitṝnsantarpayiṣyati //
pitarastas vai prītā dāsyanti bhuvi durlabham /
īpsitaṃ ca manaḥkāmaṃ svargalokaṃ ca śāśvatam //
evaṃ dattvā varānrājanrāmasya pitarastadā /
āmantrya bhāragvaṃ prītyā tatraivāntarhitāstataḥ //
evaṃ rāmahradāḥ puṇyā bhārgavasya mahātmanaḥ /
snātvā hraheṣu rāmasya brahmacārī śucivrataḥ //
rāmamabhyarcya rājendra labhedbahu suvarṇakam /
vaṃśamūlakamāsādya tīrthasevī kurūdvaha //
svavaṃśamuddharedrājansnātvā vai vaṃśamūlake /
kāyaśodhanamāsādya tīrthaṃ bharatasattama //
śarīraśuddhiḥ snātasya tasmiṃstīrthe na saṃśayaḥ /
śarīraśuddhiḥ snātasya tasmiṃstīrthe na saṃśayaḥ /
śuddhadehaśca saṃyāti yubhām̐llokānanuttamān //
tato gaccheta dharmajña tīrthaṃ trailokyaviśrutam /
lokā yatroddhṛtāḥ pūrvaṃ viṣṇunā prabhaviṣṇunā //
lokoddhāraṃ samāsādya tīrthaṃ trailokyapūjitam /
snātvā tīrthavare rājam̐llokānuddharate svakān //
śrītīrthaṃ ca samāsādya snātvā niyatamānasaḥ /
arcayitvā pitṝndevānvindate śriyamuttamām //
kapilātīrthamāsādya brahmacārī samāhitaḥ /
tatra snātvā'rcayitvā ca pitṝnsvāndaivatānyapi //
kapilānāṃ sahasrasya phalaṃvindati mānavaḥ /
sūryatīrthaṃ samāsādya snātvā niyatamānasaḥ //
arcayitvā pitṝndevānupavāsaparāyaṇaḥ /
agniṣṭomamavāpnoti sūryalokaṃ ca gacchati //
gavāṃ bhagavanāsādya tīrthasevī yathākramam /
tatrābhiṣekaṃ kurvāṇo gosahasraphalaṃ labhet //
śaṅkhinītīrthamāsādya tīrthasevī kurūdvaha /
devyāstīrthe naraḥ snātvā labhate rūpamuttamam //
tato gaccheta rājendradvārapālamaruntukam /
tacca tīrthaṃ sarasvatyāṃ yakṣendrasya mahātmanaḥ //
tatrasnātvā naro rājannagniṣṭomaphalaṃ labhet /
tato gaccheta rājendra brahmāvartaṃ narottamaḥ //
brahmāvarte naraḥ snātvā brahmalokamavāpnuyāt /
tato gaccheta rājendra sutīrthakamanuttamam //
tatrasannihitā nityaṃ pitaro daivataiḥ saha /
tatrābhiṣekaṃ kurvīta pitṛdevārcane rataḥ //
aśvamedhamāvāpnoti pitṛlokaṃ ca gacchati /
tatombumatyāṃ dharmajña sutīrthakamanuttamam //
kośeśvarasya tīrtheṣu snātvā bharatasattama /
sarvavyādhivinirmukto brahmaloke mahīyate //
mātṛtīrthaṃ ca tatraiva yatrasnātasya bhārata /
prajā vivardhate rājanna tanvīṃ śriyamaśnute //
tataḥ śītavanaṃ gacchenniyato niyatāśanaḥ /
tīrthaṃ tatramahārāja mahadanyatra durlabham //
punāti gamanādeva kulamekaṃ narādhipa /
keśānabhyukṣ vai tasminpūto bhavati bhārata //
tīrthaṃ tatra mahārāja śvānalomāpahaṃ smṛtam /
yatra viprā naravyāghra vidvāṃsastīrthatatparāḥ //
gatiṃ gacchanti paramāṃ snātvā bharatasattama /
śvānalomāpanayane tīrthe bharatasattama //
prāṇāyāmairnirharanti svalomāni dvijottamāḥ /
pūtātmānaśca rājendraprayānti paramāṃ gatim //
daśāśvamedhikaṃ caiva tasmiṃstīrthe mahīpate /
tatra snātvā naravyāghra gaccheta paramāṃ gatim //
tato gaccheta rājendra mānuṣaṃ lokaviśrutam /
yatra kṛṣṇamṛgā rājanvyādhena paripīḍitāḥ //
vigāhya tasminsarasi mānuṣatvamupāgatāḥ /
tasmiṃstīrthe naraḥ snātvā brahmacārī samāhitaḥ //
sarvapāpaviśuddhātmā svargaloke mahīyate /
mānuṣasya tu pūrveṇa krośamātre mahīpate //
āpagā nāma vikhyātā nadīsiddhaniṣevitā /
śyāmākabhojanaṃ tatrayaḥ prayacchati mānavaḥ //
devānpitṝnsamuddiśya tasya dharmaphalaṃ mahat /
ekasminbhojite vipre koṭirbhavati bhojitā //
tatrasnātvā'rcayitvā ca pitṛnvai daivatāni ca /
uṣitvā rajanīmekāmagniṣṭomaphalaṃ labhet //
tato gaccheta rājendra brahmaṇaḥ sthānamuttamam /
brahmodumbaramityeva prakāśaṃ bhuvi bhārata //
tatrasaptarṣikuṇḍeṣu snātas yanarapuṅgava /
kedāre caivarājendrakapiñjalamahāmuneḥ //
brahmāṇamadhigatvā ca śuciḥ prayatamānasaḥ /
sarvapāpaviśuddhātmā brahmalokaṃ prapadyate //
kapiñjalasya kedāraṃ samāsādya sudurlabham /
antardhānamavāpnoti tapasā dagdhakilviṣaḥ //
tato gaccheta rājendra śaṅkaraṃ lokaviśrutam /
kṛṣṇapakṣe caturdaśyāmabhigamya vṛṣadhvajam //
labheta sarvakāmānhi svargalokaṃ ca gacchati /
tisraḥ koṭyastu tīrthānāṃ śaṅkare kurunandana //
rudrakoṭyāṃ tathā kūpe hradeṣu ca mahīpate /
śuddhāspadaṃ ca tatraiva tīrthaṃ bharatasattama //
tatrasnātvā'rcayitvā ca daivatāni pitṝnatha /
na durgatimavāpnoti vājapeyaṃ ca vindati //
kindāne ca naraḥ snātvā kiñjapye ca mahīpate /
aprameyamavāpnoti dānaṃ japyaṃ ca bhārata //
kalaśyāṃ vāryupaspṛśya śraddadhāno jitendriyaḥ /
agniṣṭomas yajñasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ //
śankarasya tu pūrveṇa nāradasya mahātmanaḥ /
tīrthaṃ kurukulaśreṣṭha ajānanteti viśrutam //
tatratīrthe naraḥ snātvā prāṇānutsṛjya bhārata /
nāradenābhyanujñāto lokānprāpnotyanuttamānan //
śuklapakṣe daśamyāṃ ca puṇḍarīkaṃ samāviśet /
tatra snātvā naro rājanpauṇḍarīkaphalaṃ labhet //
tatastriviṣṭapaṃ gacchetriṣu lokeṣu viśrutam /
tatra vaitaraṇī puṇyā nadī pāpapraṇāśinī //
tatra snātvā'rcayitvā ca śūlapāṇiṃ vṛṣadhvajam /
sarvapāpaviśuddhātmā gaccheta paramāṃ gatim //
tato gaccheta rājendra phalakīvanamuttamam /
tatra devāḥ sadā rājanphalakīvanamāśritāḥ //
tapaścaranti vipulaṃ bahuvarṣasahasrakam /
dṛṣadvatyāṃ naraḥ snātvā tarpayitvā ca devatāḥ //
agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ vindati bhārata /
tīrte ca sarvadevānāṃ snātvā bharatasattama //
gosahasrasya rājendra phalaṃ vindati mānavaḥ /
pāṇisvāte naraḥ snāttvā tarpayitvā ca devatāḥ //
agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ vindati bhārata /
rājasūyamāvāpnoti ṛṣilokaṃ ca vindati //
tato gaccheta rājendra miśrakaṃ tīrthamuttamam /
tatra tīrthāni rājendra miśritāni mahātmanā //
vyāsena nṛpaśārdūla dvijārthamiti naḥ śrutam /
sarvatīrtheṣu sa snāti miśrake snāti yo naraḥ //
tato vyāsavanaṃ gacchenniyato niyatāśanaḥ /
manojave naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet //
gatvā madhuvaṭīṃ caiva devyāḥ sthānaṃ naraḥ śuciḥ /
tatra snātvā'rcayitvā ca pitṝndevāṃśca pūruṣaḥ //
sa devyā samanujñāto gosahasraphalaṃ labhet /
kauśikyāḥ sangame yastu dṛṣadvatyāśca bhārata //
snāti vai niyatāhāra sarvapāpaiḥ pramucyate /
tato vyāsasthalī nāma yatravyāsena dhīmatā //
putraśokābhitaptena dehatyāge kṛtā matiḥ /
tato devaistu rājendra punarutthāpitastadā //
abhigatvā sthalīṃ tasya gosahasraphalaṃ labhet /
kindattaṃ kūpamāsādya tilaprasthaṃ pradāya ca //
gaccheta paramāṃ siddhimṛṇairmuktaḥ kurūdvaha /
vedītīrthe naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet //
ahascha sudinaṃ caiva dve tīrthe lokaviśrute /
tayoḥ snātvā naravyāghra sūryalokamavāpnuyāt //
mṛgadhūmaṃ tato gacchetriṣu lokeṣu viśrutam /
tatrābhiṣekaṃ kurvīta gaṅgāyāṃ nṛpasattama //
arcayitvā mahādevamaśvamedhaphalaṃ labhet /
devyāstīrthe naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet //
tato vāmanakaṃ gacchetriṣu lokeṣu viśrutam /
tatraviṣṇupade snātvā arcayitvā ca vāmanam //
sarvapāpaviśuddhātmā viṣṇulokaṃ sa gacchati /
kulapune naraḥ snātvā punāti svakulaṃ tataḥ //
pavanasya hrade snātvā marutāṃ tīrthamuttamam /
tatrasnātvā nakhyāghra viṣṇuloke mahīyate //
amarāṇāṃ hrade snātvā samabhyarcyāmarādhipam /
amarāṇāṃ prabhāvena svargaloke mahīyate //
śālihotrasya tīrthe ca śāliśūrpe yathāvidhi /
snātvā naravaraśreṣṭha gosahasraphalaṃ labhet //
śrīkuñjaṃ ca sarasvatyāstīrthaṃ bharatasattama /
tatra snātvā naraśreṣṭha agniṣṭomaphalaṃ labhet //
tato naimipakuñjaṃ ca samāsādya kurūdvaha /
ṛṣayaḥ kila rājendra naimiṣeyāstapasvinaḥ //
tīrthayātrāṃ puraskṛtya kurukṣetraṃ gatāḥ purā / tatra tīrthe naraḥ snātvā vājimedhaphalaṃ labhet /
tataḥ kuñjaḥ sarasvatyāḥ kṛto bharatasattama //
ṛpīṇāmavakāśaḥ syādyathā tuṣṭikaro mahān /
kanyātīrthe naraḥ snātvāgosahasraphalaṃ labhet //
tato gaccheta dharmajña kanyātīrthamanuttamam /
kanyātīrthe naraḥ snātvā agniṣṭomaphalaṃ labhet //
tato gaccheta rājendra brahmaṇastīrthamuttamam /
tatravarṇāvaraḥ snātvā brāhmaṇyaṃ labhate naraḥ //
brāhmaṇaśca viśuddhātmā gaccheta paramāṃ gatim /
tato gacchennaraśreṣṭha somatīrthamanattamam //
tatra snātvā naro rājansomalokamavāpnuyāt /
saptasārasvataṃ tīrthaṃ tato gacchennarādhipa //
yatra maṅkaṇakaḥ siddho maharṣirlokaviśrutaḥ /
purā maṅkaṇako rājankuśāgreṇeti naḥśrutam //
kṣataḥ kila kare rājaṃstasya śākaraso'sravat /
sa vai śākarasaṃ dṛṣṭvā harṣāviṣṭaḥ pranṛttavān //
tatastasminpranṛtte tu sthāvaraṃ jaṅgamaṃ ca yat /
pranṛttamubhayaṃ vīra tejasā tasya mohitam //
brahmādibhiḥ surai rājanṛṣibhiśca tapodhanaiḥ /
kṣipto vai mahādeva ṛṣerarthe narādhipa //
nāyaṃ nṛtyedyathā deva tathā nvaṃ kartumarhasi / taṃ pranṛttaṃ samāsādya harṣāviṣṭena cetasā /
surāṇāṃ hitakāmārthamṛṣiṃ devo'bhyabhāṣata //
bhobho maharṣe dharmajña kimarthaṃ nṛtyate bhavān /
harṣasthānaṃ kimarthaṃ vā tavādya munipuṅgava //
ṛṣiruvāca /
tapasvino dharmapathe sthitasya dvijasattama /
kiṃ na paśyasi me brahmankarācchākarasaṃ srutam //
yaṃ dṛṣṭvā'haṃ pranṛtto'haṃ harṣeṇa mahatā'nvitaḥ /
taṃ prahasyābravīddeva ṛṣiṃ rāgeṇa mohitam //
ahaṃ tu vismayaṃ vipra na gacchāmīti paśya mām /
evamuktvā naraśreṣṭha mahādevena dhīmatā //
aṅgulyagreṇa rājendrasvāṅguṣṭhastāḍito'nagha /
tato bhasma kṣatādrājannirgataṃ himasannibham //
taddṛṣṭvā vrīḍito rājansa muniḥ pādayorgataḥ /
nānyaddevātparaṃ mene rudrātparataraṃ mahat //
surāsurasya jagato gatistvamasi śūladhṛt /
tvayā sarvamidaṃ sṛṣṭaṃ trailokyaṃ sacarācaram //
tvameva sarvāngrasasi punareva yugakṣaye /
devairapi na śakyastvaṃ parijñātuṃ kuto mayā //
tvayi sarve pradṛśyante surā brahmādayo'nagha /
sarvastvamasi lokānāṃ kartākārayitā ca ha //
tvatprasādātsurāḥ sarve nivasantyakutobhayāḥ /
evaṃ stutvā mahādevamṛṣirvacanamabravīt //
tvatprasādānmahādeva tapo me na kṣareta vai /
tato devaḥ prahṛṣṭātmā brahmarṣimidamabravīt //
tapaste vardhatāṃ vipra matprasādātsahasraśaḥ /
āśrame ceha vatsyāmi tvayā saha mahāmune //
saptasārasvate snātvā arcayiṣyanti ye tu mām /
na teṣāṃ durlabhaṃ kiñcidiha loke paratra ca //
sārasvataṃ ca te lokaṃ gamiṣyanti na saṃśayaḥ /
evamuktvā mahādevastatraivāntaradhīyata //
pulastya uvāca /
tatastvauśanasaṃ gacchetriṣu lokeṣu viśrutam /
yatrabrahmādayo devā ṛṣayaśca tapodhanāḥ //
kārtikeyaśca bhagavāṃstrisandhyaṃ kila bhārata /
sānnidhyamakaronnityaṃ bhārgavapriyakāmyayā //
kapālamocanaṃ tīrthaṃ sarvapāpapramocanam /
tatra snātvā naravyāghra sarvapāpaiḥ pramucyate //
agnitīrthaṃ tato gacchettatra snātvā nararṣabha /
agnilokamavāpnoti kulaṃ caiva sumuddharet //
viśvāmitrasya tatraiva tīrthaṃ bharatasattama /
tatra snātvā naraśreṣṭha brāhmaṇyamadhigacchati //
brahmayoniṃ samāsādya śuciḥ prayatamānasaḥ /
tatra snātvā naravyāghra brahmalokaṃ prapadyate //
punātyāsaptamaṃ caiva kulaṃ nāstyatrasaṃśayaḥ /
tato gaccheta rājendra tīrthaṃ trailokyaviśrutam //
pṛthūdakamiti khyātaṃ kārtikeyasya vai nṛpa /
tatrābhiṣekaṃ kurvīta pitṛdevārcane rataḥ //
ajñānājjñānato vā'pistriyā vā puruṣeṇa vā /
yatkiñcidaśubhaṃ karma kṛtaṃ mānuṣabuddhinā //
tatsarvaṃ naśyate tatra snātamātrasya bhārata /
aśvamedhaphalaṃ cāsya svargalokaṃ ca gacchati //
puṇyamāhuḥ kurukṣetraṃ kurukṣetrātsarasvatī /
sarasvatyāśca tīrthāni tīrthebhyaś pṛthūdakam //
uttame sarvatīrthānāṃ yastyajedātmanastanum /
pṛthūdake japyaparo naiva śvo maraṇaṃ tapet //
gītaṃ sanatkumāreṇa vyāsena ca mahātmanā /
vede ca niyataṃ rājannabhigacchetpṛthūdakam //
pṛthūdakāttīrthatamaṃ nānyattīrthaṃ kurūdvaha /
tanmedhyaṃ tatpavitraṃ ca pāvanaṃ ca na saṃśayaḥ //
tatrasnātvā divaṃ yānti ye'pi pāpakṛto narāḥ /
pṛthūdake naraśreṣṭha evamāhurmanīṣiṇaḥ //
madhusravaṃ ca tatraiva tīrthaṃ bharatasattama /
tatra snātvā naro rājangosahasraphalaṃ labhet //
tato gaccheta rājendra tīrthaṃ devyā yathākramam /
sarasvatyāruṇāyāśca sangame lokaviśrute //
trirātropoṣitaḥ snātvā mucyate brahmahatyayā /
agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ vindati mānavaḥ //
āsaptamaṃ kulaṃ caiva punāti bharatarṣabha /
avatīrṇaṃ ca tatraiva tīrthaṃ kurukulodvaha //
viprāṇāmanukampārthaṃ śārṅgiṇā nirminaṃ purā /
vratopanayanābhyāṃ cāpyupavāsena vā'pyuta //
kriyāmantraiśca saṃyukto brāhmaṇaḥ syānna saṃśayaḥ / kriyāmantravihīno'pi tatra snātvā nararṣabha /
cīrṇavrato bhavedvidvāndṛṣṭametatpurātanaiḥ //
samudrāścāpi catvāraḥ samānītāś darbhiṇā /
teṣu snāto naraśreṣṭha na durgatimavāpnuyāt //
phalāni gosahasrāṇāṃ caturṇāṃ vindate ca saḥ /
tato gaccheta dharmajña tīrthaṃ śatasahasrakam //
sāhasrakaṃ ca tatraiva dve tīrthe lokaviśrute /
ubhayorhi naraḥ snātvā gosarasraphaṃla labhet //
dānaṃ vā'pyupavāso vā sahasraguṇitaṃ bhavet /
tato gaccheta rājendra reṇukātīrthamuttamam //
tīrtābhiṣekaṃ kurvīta pitṛdevārcane rataḥ /
sarvapāpaviśuddhātmā agniṣṭomaphalaṃ labhet //
vimocanamupaspṛśya jitamanyurjitendriyaḥ /
pratigrahakṛtairdoṣaiḥ sarvaiḥ sa parimucyate //
tataḥ pañcavaṭīṃ gatvā brahmacārī jitendriyaḥ /
puṇyena mahatā yuktaḥ satāṃ loke mahīyate //
yatrayogeśvaraḥ sthāṇuḥ svayameva vṛṣadhvajaḥ /
tamarcayitvā deveśaṃ gamanādeva siddhyati //
taijasaṃ vāruṇaṃ tīrthaṃ dīpyamānaṃ svatejasā /
yatra rabrahmādibhirdairvairṛṣibhiśca tapodhanaiḥ //
saināpatyena devānāmabhiṣikto guhastadā /
taijasasya tu pūrveṇa kurutīrthaṃ kurūdvaha //
kurutīrthe naraḥ snātvā brahmacārī jitendriyaḥ /
sarvapāpaviśuddhātmā brahmalokaṃ prapadyate //
svargadvāraṃ tato gacchenniyato niyatāśanaḥ /
svargalokamavāpnoti brahmalokaṃ ca gacchati //
tato gacchedanarakaṃ tīrthasevī narādhipa /
tatra snātvā naro rājanna durgatimavāpnuyāt //
tatrabrahmā svayaṃ nityaṃ devaiḥ saha mahīpate /
anvāste puruṣavyāghra nārāyaṇapurogamaiḥ //
sānnidhyaṃ tatrarājendra rudrapatnyāḥ kurūdvaha /
abhigamya ca tāṃ devīṃ na durgatimavāpnuyāt //
tatraiva ca mahārāja viśveśvaramumāpatim /
abhigamya mahādevaṃ mucyate sarvakilviṣaiḥ //
nārāyaṇaṃ cābhigamya padmanābhamarindama /
rājamāno mahārāja viṣṇulokaṃ ca gacchati //
tīrtheṣu sarvadevānāṃ snātaḥ sa puruṣarṣabha /
sarvaduḥkhaiḥ parityakto dyotate śaśivannaraḥ //
tataḥ svastipuraṃ gacchettīrthasevī narādhipa /
pradakṣiṇamupāvṛtya gosahasraphalaṃ labhet //
pāvanaṃ tīrthamāsādya tarpayetpitṛdevatāḥ /
agniṣṭomasya yatrasya phalaṃ prāpnoti bhārata //
gaṅgāhradaśca tatraiva kūpaśca bharatarṣabha /
tisraḥ koṭyastu tīrthānāṃ tasminkūpe mahīpate //
tatra snātvā naro rājansvargalokaṃ prapadyate /
āpagāyāṃ naraḥ snātvā arcayitvā maheśvaram //
gāṇapatyamavāpnoti kulaṃ caiva samuddharet /
tataḥ sthāṇuvaṭaṃ gacchetriṣu lokeṣu viśrutam //
tatra snātvā sthito rātriṃ rudralokamavāpnayāt /
badarīkānanaṃ gacchedvasiṣṭhasyāśramaṃ gataḥ //
badarīṃ bhakṣayettatra trirātropoṣito naraḥ /
samyagdvādaśavarṣāṇi badarīṃ bhakṣayettu yaḥ //
trirātropoṣitastena bhavettulyo narādhipa /
indramārgaṃ samāsādya tīrthasevī narādhipa //
ahorātropavāsena śakraloke mahīyate /
ekarātraṃ samāsādya ekarātroṣito naraḥ //
niyataḥ satyavādī ca brahmaloke mahīyate /
tato gaccheta rājendra tīrthaṃ trailokyaviśrutam //
ādityasyāśramo yatra tejorāśermahātmanaḥ /
tasmiṃstīrthe naraḥ snātvā pūjayitvā vibhāvasuṃ //
ādityalokaṃ vrajati kulaṃ caiva samuddharet /
somatīrthe naraḥ snātvā tīrthasevī narādhipa //
somalokamavāpnoti naro nāstyatrasaṃśayaḥ /
tato gaccheta dharmajña dadhīcasya mahātmanaḥ //
tīrthaṃ puṇyatamaṃ rājanpāvanaṃ lokaviśrutam /
yatra sārasvato yātaḥ soṅgirāstapaso nidhiḥ //
tasmistīrthe naraḥ snātvā vājimedhaphalaṃ labhet /
sārasvatīṃ gatiṃ caiva labhate nātra saṃśayaḥ //
tataḥ kanyāśramaṃ gacchenniyato brahmacaryavān /
trirātropoṣito rājanniyato niyatāśanaḥ //
labhetkanyāśataṃ divyaṃ svargalokaṃ ca gacchati /
tato gaccheta dharmajña tīrthaṃ sannihatīmapi //
tatrabrahmādayo devā ṛṣayaśca tapodhanāḥ /
māsimāsi samāyānti puṇyena mahātā'nvitāḥ //
sannihatyāmupaspṛśya rāhugraste divākare /
aśvamedhaśataṃ tena tatreṣṭaṃ śāśvataṃ bhavet //
pṛthivyāṃ yāni tīrthāni antarikṣacarāṇi ca /
nadyo hradāstaḍāgāśca sarvaprasravaṇāni ca //
udapānāni vāpyaśca tīrthānyāyatanāni ca /
niḥsaṃśayamamāvāsyāṃ sameṣyanti narādhipa //
māsimāsi naravyāghra sannihatyāṃ na saṃśayaḥ /
tīrthasannihanādeva sannihatyeti viśrutā //
tatra snātvā ca pītvā ca svargaloke mahīyate /
amāvāsyāṃ tu tatraiva rāhugraste radivākare //
yaḥ śrāddhaṃ kurute martyastasya puṇyaphaṃla śṛṇu /
aśvamedhasahasrasya samyagiṣṭasya yatphalam //
snāta eva samāpnoti kṛtvā śrāddhaṃ ca mānavaḥ /
yatkiñcidduṣkṛtankarma striyā vā puruṣeṇa vā //
snātamātrasya tatsarvaṃ naśyate nātra saṃśayaḥ /
padmavarṇena yāne brahmalokaṃ prapadyate //
abhivādya tato yakṣaṃ dvārapālaṃ macakrukam /
koṭitīrthamupaspṛśya labhedbahusuvarṇakam //
gaṅgāhradaśca tatraiva tīrthaṃ bharatasattama /
tatrasnāyīta dharmajña brahmacārī samāhitaḥ //
rājasūyāśvamedhābhyāṃ phalaṃ vindati mānavaḥ /
pṛthivyāṃ naimiṣaṃ tīrthamantarikṣe ca puṣkaram //
trayāṇāmapi lokānāṃ kurukṣetraṃ viśiṣyate /
pāṃsavopi kurukṣetrādvāyunā samudīritāḥ //
api duṣkṛtakarmāṇaṃ nayanti paramāṃ gatim /
dakṣiṇena sarasvatyā uttareṇa dṛṣadvatīm //
ye vasanti kurukṣetre tevasanti triviṣṭape / kurukṣetraṃ gamiṣyāmi kurukṣetre vasāmyaham /
apyekāṃ vācamutsṛjya sarvapāpaiḥ pramucyate //
brahmavedī kurukṣetraṃ puṇyaṃ brahmarṣisevitam /
tasminvasanti ye martyā na te śocyāḥ kathañcana //
tarantukārantukayoryadantaraṃ rāmahradānāṃ ca macakrukasya ca /
etatkurukṣetrasamantapañcakaṃ pitāmahasyottaravedirucyate //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0