Mahabharata · Chapter 3.71

tato vidarbhānsamprāptaṃ sāyāhne satyavikramam /
ṛtuparṇaṃ janā rājñe bhīmāya pratyavedayan //

sa bhīmavacanādrājā kuṇḍinaṃ prāviśatpuram /
nādayanrathaghoṣeṇa sarvāḥ sa vidiśo diśaḥ //

tatastaṃ rathanirghoṣaṃ nalāśvāstatra śuśruvuḥ /
śrutvā tu samahṛṣyanta pureva nalasannidhau //

damayantī tu śuśrāva rathaghoṣaṃ nalasya tam /
yathā meghasya nadato gambhīraṃ jaladāgame //

paraṃ vismayamāpannā śrutvā nādaṃ mahāsvanam / nalena sangṛhīteṣu pureva nalavājiṣu /
sadṛśaṃ rathanirghoṣaṃ mene bhaimī tathā hayāḥ //

prāsādasthāśca śikhinaḥ śālāsthāścaiva vāraṇāḥ /
hayāśca śuśruvustasya rathaghoṣaṃ mahīpateḥ //

tacchrutvā rathanirghoṣaṃ vāraṇāḥ śikhinastathā /
pravedurunmukhā rājandṛṣṭveva jaladodayam //
damayantyuvāca /

yathā'sau rathanirghoṣaḥ pūrayanniva medinīm /
mamāhlādayate ceto nala eva mahīpatiḥ //

adya nandrābhavakraṃ taṃ na paśyāmi nalaṃ yadi /
asaṃkhyeyaguṇaṃ vīraṃ vinaṅkṣyāmi na saṃśayaḥ //

yadi vai tasya vīrasya hāhvornādyāhamantaram /
praviśāmi sukhasparśaṃ nabhaviṣyāmyasaṃśayam //

yadi māṃ meghanirghoṣo nopagacchati naiṣadhaḥ /
adya cāmīkaraprakhyaṃ pravekṣyāmi hutāśanam //

yadi māṃ siṃhavikrānto mattavāraṇavikramaḥ /
nābhigacchatirājendro vinaṅkṣyāmi na saṃśayaḥ //

na smarāmyanṛtaṃ kiñcinna smarāmyapakāratām /
na ca paryuṣitaṃ vākyaṃ svaireṣvapi mahātmanaḥ //

prabhuḥ kṣamāvānvīraśca dātā cāpyadhiko nṛpaiḥ /
aho nīcānuvartī ca klībavanmama naiṣadha //

guṇāṃstasya smarantyā me tatparāyā divāniśam /
hṛdayaṃ dīryata idaṃ śokātpriyavinākṛtam //

evaṃ vilapamānā sā naṣṭasañjñeva bhārata /
āruroha mahadveśma puṇyaślokadidṛkṣayā //

tato madhyamakakṣāyāṃ dadarśa rathamāsthitam /
ṛtuparṇaṃ mahīpālaṃ sahavārṣṇeyabāhukam //

tato'vatīrya vārṣṇaeyo bāhukaśca rathottamāt /
hayāṃstānavamucyātha sthāpayāmāsatū ratham //

so'vatīrya rathopasthādṛtuparṇo narādhipaḥ /
upatasthe mahārājaṃ bhīmaṃ bhīmaparākramam //

taṃ bhīmaḥ pratijagrāha pūjayā parayā mudā /
sa tena pūjito rājñā ṛtuparṇo narādhipaḥ //

sa tatra kuṇḍine ramye vasamāno mahīpatiḥ / na ca kiñcittadā'paśyatprekṣamāṇo muhurmuhuḥ /
sa tu rājñā samāgamya vidarbhapatinā tadā //

kiṃ kāryaṃ svāgataṃ te'stu rājñā pṛṣṭaḥ sa bhārata /
nābhijajñe sa nṛpatirduhitrarthe samāgatam //

ṛtuparṇopi rājā sa dhīmānsatyaparākramaḥ /
rājānaṃ rājaputraṃ vā na sma paśyati kañcana //

naiva svayaṃvarakathāṃ na ca viprasamāgamam /
na cānyaṃ kañcidārambhaṃ svayaṃvaravidhiṃ prati //

tato vigaṇayadrājā manasā kosalādhipaḥ /
āgatosmītyuvācainaṃ bhavantamabhivādukaḥ //

rājāpi ca smayanbhīmo manasā samacintayat / adhikaṃ yojanaśataṃ tasyāgamanakāraṇam /
grāmānbahūnatikramya nādhyagacchadyathātatham //

alpakāryaṃ vinirdiṣṭaṃ tasyāgamanakāraṇam /
paścādudarke jñāsyāpri kāraṇaṃ yadbhaviṣyati //

naitadevaṃ sa nṛpatistaṃ satkṛtya vyasarjayat /
viśrāmyatāmityuvāca klāntosīti punaḥpunaḥ //

sa satkṛtaḥ prahṛṣṭātmā prītaḥ prītena pārthivaḥ /
rājapreṣyairanugato diṣṭaṃ veśma samāviśat //

ṛtuparṇe gate rājanvārṣṇeyasahite nṛpe /
bāhuko rathamādāya rathaśālāmupāgamat //

sa mocayitvā tānaśvānupacarya ca śāstrataḥ /
svayaṃ caitānsamāśvāsya rathopastha upāviśat //

damayantyapi śokārtā dṛṣṭvā bhāgasvariṃ nṛpam /
sūtaputraṃ ca vārṣṇeyaṃ bāhukaṃ ca tathāvidham //

cintayāmāsa vaidarbhī kasyaiṣa rathaniḥsvanaḥ /
nalasyeva mahānāsīnna ca paśyāmi naiṣadham //

vārṣṇoyena bhavennūnaṃ vidyā saivopaśikṣitā /
tenādya rathanirghoṣo nalasyeva mahānabhūt //

kaāhosvidṛtuparṇo'pi yathā rājā nalasyathā /
yathā'yaṃrathanirghoṣo naiṣadhasyeva lakṣyate //

evaṃ sā tarkayitvā tu damayantī viśāmpate / dūtīṃ prasthāpayāmāsa naiṣadhānveṣaṇe śubhā //