Mahabharata · Chapter 3.68
atha dīrghasya kālasya parṇādo nāma vai dvijaḥ /
pratyetya nagaraṃ bhaimīmidaṃ vacanamabravīt //
naiṣadhaṃ mṛgayāṇena damayanti divāniśam /
ayodhyāṃ nagarīṃ gatvā bhāgasvarirupasthitaḥ //
śrāvitaśca mayā vākyaṃ tvadīyaṃ sa mahājane /
ṛtuparṇo mahābhāgo yathoktaṃ varavarṇini //
tacchrutvā nābravītkiñcidṛtuparṇo narādhipaḥ /
na ca pāriṣadaḥ kaścidbhāṣyamāṇo mayā'sakṛt //
anujñātaṃ tu māṃ rājñā vijane kaścidabravīt /
ṛtuparṇasya puruṣo bāhuko nāma nāmataḥ //
sūtastasya narendrasya virūpo hrasvabāhukaḥ /
śīghrayāneṣu kuśalo mṛṣṭakartā ca bhojane //
sa viniḥśvasya baṃhuśo ruditvā ca ṣunaḥpunaḥ /
kuśalaṃ caiva māṃ pṛṣṭvā paścādidamabhāṣata //
vaiṣamyamapi samprāptā gopāyanti kulastriyaḥ /
ātmānamātmanā satyo jitaḥ svargo na saṃśayaḥ //
rahitā bhartṛbhiścaiva na kupyanti kadācana / 3-68-9bprāṇāṃścāritrakavacāndhārayanti varastriyaḥ //
viṣamasthena mūḍhena paribhraṣṭasukhena ca /
yatsā tena parityaktā tatra na kroddhumarhati //
prāṇayātrāṃ pariprepsoḥ śakunairhṛtavāsasaḥ /
ādhibhirdahyamānasya śyāmā na kroddhumarhati //
satkṛtā'satkṛtā vā'pi patiṃ dṛṣṭvā tathāgatam /
bhraṣṭarājyaṃ śrityā hīnaṃ śyāmā na kroddhumarhati //
tasya tadvacanaṃ śrutvā tvarito'hamihāgataḥ /
śrutvā pramāṇaṃ bhavatī rājñaścaiva nivedayaḥ //
etacchrutvā'śrupūrṇākṣī parṇādasya viśāmpate /
damayantī raho'bhyetya mātaraṃ pratyabhāpata //
ayamarthau na saṃvedyo bhīme mātaḥ kadācana /
tvatsannidhau niyokṣye'haṃsudevaṃ dvijasattamam //
yathā na nṛpatirbhīmaḥ pratipadyeta me matam /
yathā tvayā prakartavyaṃ mama cetpriyamicchasi //
yathā cāhaṃ samānītā sudevenāśu bāndhavān /
tenaiva maṅgalenādya sudevo yātu mā ciram //
samānetuṃ nalaṃ mātarayodhyāṃ nagarīmitaḥ /
ṛtuparṇasya nagare nivasantamarindamam //
viśrāntaṃ tu tataḥ paścātparṇādaṃ dvijasattamam /
arcayāmāsa vaidarbhī dhanenātīva bhāminī //
lavāca cainaṃ mahatā sampūjya draviṇena vai / nale cehāgate vipra bhūyo dāsyābhi te vasu //
tvayā hi me bahukṛtaṃyadanyo na kariṣyati /
yadbhartrā'haṃ sameṣyāmi śīghrameva dvijottama //
sa evamukto'thāśvāsya āśīrvādaiḥ sumaṅgalaiḥ /
gṛhānupayayau cāpi kṛtārthaḥ sumahāmanāḥ //
tataḥ sudevamānāyya damayantī yudhiṣṭhira /
abravītsannidau māturduḥkhaśokasamanvitā //
gatvā sudeva nagarīmayodhyāvāsinaṃ nṛpam /
ṛtuparṇaṃ vaco brūhi patimanyaṃ cikīrṣatī //
āsthāsyati punarbhaimī damayantī svayaṃvaram /
tatra gacchanti rājāno rājaputrāśca sarvaśaḥ //
tathā ca gaṇitaḥ kālaḥ śvobhūte sa bhaviṣyati /
yadi sambhāvinīyaṃ te gaccha śīghramarindama //
sūryodaye dvatīyaṃ sā bhartāraṃ varayiṣyati /
na hi sa jñāyate vīro nalo jīvanmṛtopi vā //
evaṃ tathā yathokto vai gatvā rājānamabravīt / ṛtuparṇaṃ mahārāja sudevo brāhmaṇastadā //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0