Mahabharata · Chapter 3.57
damayantī tato dṛṣṭvā puṇyaślokaṃ narādhipam /
unmattavadanunmattā devane kṛtacetasam //
bhayaśokasamāviṣṭā rājanbhīmasutā tataḥ /
cintayāmāsa tatkāryaṃ sumahatpārthivaṃ prati //
sā śaṅkamānā tatpāpaṃ cikīrṣantī ca tatpriyam /
nalaṃ ca hṛtasarvasvamupalabhyedamabravīt //
bṛhatsenāmatiyaśāṃ tāṃ dhātrīṃ paricārikām /
hitāṃ sarvārthakuśalāmanuraktāṃ subhāṣitām //
bṛhansene vrajāmātyānānāyya nalaṃśāsanāt /
ācakṣva yaddhṛtaṃ dravyamavaśiṣṭaṃ ca yadvasu //
ityevaṃ sā samādiṣṭā bṛhatsenā nareśvara / uvāca devyā vacanaṃ mantriṇāṃ sā samīpata //
tataste mantriṇaḥ sarve vijñāya nalaśāsanam /
api no bhāgadheyaṃ syādityuktvā punarāvrajan //
tāstu sarvāḥ prakṛtayo dvitīyaṃ samupasthitāḥ /
nyavedayadbhīmasutā na ca tatpratyanandata //
vākyamapratinandantaṃ bhartāramabhivīkṣya sā /
damayantī punarveśma vrīḍitā praviveśa ha //
niśāmya satataṃ cākṣānpuṇyaślokaparāṅyukhān /
nalaṃ ca hṛtasarvasvaṃ dhātrīṃ punaruvāca ha //
bṛhatsene punargaccha vārṣṇeyaṃ nalaśāsanāt /
sūtamānaya kalyāṇi mahatkāryamupasthitam //
bṛhatsenā tu sā śrutvā damayantyāḥ prabhāpitam /
vārṣṇeyamānayāmāsa puruṣairāptakāribhiḥ //
vārṣṇeyaṃ tu tato bhaimī sāntvayacchlakṣṇayā girā /
uvāca deśakālajñā prāptakālamaninditā //
jānaṣe tvaṃ yathā rājā samyagvṛttaḥ sadā tvayi /
tasya tvaṃ vipamasthasya sāhāyyaṃ kartumarhasi //
yathāyathā hi nṛpatiḥ puṣkareṇaiva jīyate /
tathātathā'sya vai dyūte rāgo bhūyo'bhivardhate //
yathā ca puṣkarasyākṣāḥ patanti vaśavartinaḥ /
tathā viparyayaścāpi nalasyākṣeṣu dṛśyate //
suhṛtsvajanavākyāni yathā'yaṃ na śṛṇoti ca /
mamāpi ca tathā vākyaṃ nābhinandati naiṣadha //
yathā rājñaḥ pradīptānāṃ bhāgyānāmadya sārathe /
nūnaṃ manye na śeṣosti naiṣadhasya mahātmanaḥ //
yattu me vacanaṃ rājā nābhinandati mohitaḥ / śaraṇaṃ tvāṃ prapannā'smi sārathe kuru madvacaḥ /
na hi me śudhte bhāvo vināśaṃ prati sārathe //
nalasya dayitānaśvānyojayitvā manojavān /
rathamāropya mithunaṃ kuṇḍinaṃ yāturmahasi //
mama jñātiṣu nikṣipya dārakau syandanaṃ tathā /
aśvāṃścemānyathākāmaṃ vasa vā'nyatra gacchavā //
damayantyāstu tadvākyaṃ vārṇyeyo nalasārathiḥ /
nyavedayadaśeṣeṇa nalāmātyeṣu mukhyaśaḥ //
taiḥ sametya viniścitya so'nujñāto mahīpate /
yayau mithunamāropya vidarbhāṃstena vāhinā //
hayāṃstatra vinikṣipya sūto rathavaraṃ ca tam /
indrasenāṃ ca tāṃ kanyāmindrasenaṃ ca bālakam //
āmantrya bhīmaṃ rājānamārtaḥ śocannalaṃ nṛpam / kva nu yāsyāmi manasā cintayāno muhurmuhuḥ /
aṭamānastato'yodhyāṃ jagāma nagarīṃ tadā //
ṛtuparṇaṃ sa rājānamupatasthe suduḥkhitaḥ / bhṛtiṃ ca sa dadau cāsya sārathyena niyojitaḥ //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0