Mahabharata · Chapter 3.58

tatastu yāte vārṣṇeye puṇyaślokasya dīvyataḥ /
puṣkareṇa hṛtaṃ rājyaṃ yaccāpi vasu kiñcana //

hṛtarājyaṃ nalaṃ rājanprahasanpuṣkaro'bravīt /
dyūtaṃ pravartatāṃ bhūyaḥ pratipāṇo'sti kastava //

śiṣṭā te damayantyekā sarvamanyaddhṛtaṃ mayā /
damayantyāḥ paṇaḥ sādhu vartatāṃ yadi manyase //

puṣreṇaivamuktasya puṇyaślokasya manyunā /
vyadīryateva hṛdayaṃ na cainaṃ kiñcidabravīt //

tataḥ puṣkaramālokya nalaḥ paramamanyumān /
uvāca vidyate'nyacca dhanaṃ mama narādhama //

ṣaṇarūpeṇa nikṣipya puṇyaślokaḥ sudurmanāḥ / uttarīyaṃ tathā vastraṃ tasyāścābharaṇāni ca /
unsṛjya sarvagātrabhyo bhūṣaṇāni sahāyaśāḥ //

sukavāsā hyasaṃvītaḥ suhṛcchokavivardhanaḥ /
niścakrāma tatorājā tyaktvā suvipulāṃ śriyam //

damayantyekavastrā'tha gacchantaṃ pṛṣṭhato'nvagāt /
sa tayā nagarābhyāśe trirātraṃ naipadho'vasat //

puṣkarastu mahārāja dhoṣayāmāsa vai pure /
nale yaḥ samyagātiṣṭhetsa gacchedvadhyatāṃ mama //

puṣkarasya tu vākyena tasya vidveṣaṇena ca /
paurā na tasya satkāraṃ kṛtavanto yudhiṣṭhira //

sa tathā nagarābhyāśe satkārārho na sankṛtaḥ /
trigatramupito rājā jalamātreṇa vartayan //

[pīḍyamānaḥ kṣudhā tatra phalamṛlāni karpayan / prātiṣṭhata tatorājā damayantī tamanvagāt // ]

kṣudhayā pīḍyamānamtu nalo bahutithe'hani /
apaśyacchakunānkāṃśriddhiraṇyasadṛśacchadān //

sa cintayāmāsa tadā nipadhādhipatirbalī /
asti bhakṣyo mamādyāpi vasu cedaṃ bhaviṣyati //

tatastānantarīyeṇa vāsasā sa samāvṛṇot /
tasya tadvastramādāya sarve jagmurvihāyasā //

unpatantaḥ khagā vākyametadāhustato nalam /
dṛṣṭvā digvāsasaṃ bhūmau sthitaṃ dīnamadhomukham //

vayamakṣāḥ sudurbuddhe tavavāso jihīrṣavaḥ /
āgatā na hi naḥ prītiḥ savāsasi gate tvayi //

nānsamīkṣya gatānakṣānātmānaṃ ca vivāsasam /
puṇyaślokastadā rājā damayantīmathābravīt //

yeṣāṃ prakopādaiśvaryānpracyuto'hamanindite /
prāṇayātrāṃ na vindeyaṃ duḥkhitaḥ kṣudhayā'nvitaḥ //

yeṣāṃ kṛte na satkāramakurvanmayi naiṣadhāḥ /
ime te śakunā bhūtvā vāsaścāṣaharanti me //

vaiṣamyaṃ paramaṃ prāpto duḥkhito gatacetanaḥ /
bhartā te'haṃ nibodhedaṃ vacanaṃ hitamātmanaḥ //

ete gacchanti vahavaḥ panthāno diṇāpatham /
avantīmṛkṣavantaṃ ca samatikramya parvatam //

eṣa vindhyo mahāśailaḥ payoṣṇī ca samudragā /
āśramāśca maharṣīṇāṃ bahumūlaphalānvitāḥ //

eṣa panthā vidarbhāṇāmeṣa yāsyati kosalān /
ataḥparaṃ ca deśo'yaṃ dakṣiṇo dakṣiṇāpathaḥ //

etadvākyaṃ nalo rājā damayantīṃ samāhitaḥ /
uvācāsakṛdārto hi bhaimīmuddiśya bhārata //

tataḥ sā vāṣpakalayā vācā duḥkhena karśitā /
uvāca damayantī taṃ naiṣadhaṃ karuṇaṃ vacaḥ //

udveṣate me hṛdayaṃ sīdantyaṅgāni sarvaśaḥ /
tava pārthiva sankalpaṃ cintayantyāḥ punaḥ punaḥ //

hṛtarājyaṃ hṛtadravyaṃ vivastraṃ kṣucchramānvitam /
kathamutsṛjya gaccheyamahaṃ tvāṃ nirjane vane //

śrāntasya te kṣudhārtasya cintayānasya tatsukham /
vane ghore mahārāja nāśayiṣyāmyahaṃ klamam //

na ca bhāryāsamaṃ kiñcinnarasyārtasya bheṣajam /
nityaṃ hi sarvaduḥkheṣu satyametadvravīmi te //
nala uvāca /

evametadyathā'ntha tvaṃ damayanti sumadhyame /
nāsti bāryāsamaṃ mitraṃ narasyārtasya bheṣajam //

na cāhaṃ tyaktukāmastvāṃ kimalaṃ bhīru śaṅkase /
tyajeyamahamātmānaṃ na caiva tvāmanindite //
damayantyuvāca /

yadi māṃ tvaṃ mahārāja na vihātumihacchasi /
tatkimarthaṃ vidarbhāṇāṃ panthāḥ samupadiśyate //

avaimi cāhaṃ nṛpate na tu māṃ tyaktumarhasi /
cetasā tvapakṛṣṭena māṃ tyajethā mahīpate //

panthānaṃ hi mamābhīkṣṇamākhyāsi ca narottama /
ato nimittaṃ śokaṃ me vardhayasyamaropama //

yadi cāyamabhiprāyastava rājanbhaviṣyati /
sahitāveva gacchāvo vidarbhānyadi manyase //

vidarbharājastatra tvāṃ pūjayiṣyati mānada / tena tvaṃ pūjito rājansukhaṃ vatsyasi no gṛhe //