Mahabharata · Chapter 3.50

āsīdrājā nalo nāma vīrasenasuto balī /
upapanno guṇairiṣṭai rūpavānaśvakovidaḥ //

yajvā dānapatirdakṣaḥ sadā śīlapuraskṛtaḥ / atiṣṭhanmanujendrāṇāṃ mūrdhni devapatiryathā /
uparyupari sarveṣāmāditya iva tejasā //

brahmaṇyo vedavicchraro niṣadheṣu mahīpatiḥ /
akṣapriyaḥ satyavādī mahānakṣauhiṇīpatiḥ //

īpsito varanārīṇāmudāraḥ saṃyatendriyaḥ /
rakṣitādhanvināṃ śreṣṭhaḥ sākṣādiva manuḥ svayam //

tathaivāsīdvidarbheṣu bhīmo bhīmaparākramaḥ /
śūraḥ sarvaguṇairyuktaḥ prajākāmaḥ sa cāprajāḥ //

sa prajārthe paraṃ yatnamakarotsusamāhitaḥ /
tamabhyagacchadbrahmarṣirdamano nāma bhārata //

taṃ sa bhīmaḥ prajākāmastoṣayāmāsa dharmavit /
mahiṣyā saha rājenad्ra satkāreṇa suvarcasam //

tasmai prasanno damanaḥ sabhāryāya varaṃ dadau /
kanyāratnaṃ kumārāṃśca trīnudārānmahāyaśāḥ //

damayantīṃ damaṃ dāntaṃ damanaṃ ca suvarcasam /
upapannānguṇaiḥ sarvairbhīmānbhīmaparākramān //

damayantī tu rūpeṇa tejasā vapuṣā śriyā /
saubhāgyena ca lokeṣu yaśaḥ prāpa sumadhyamā //

atha tāṃ vasi prāpte dāsīnāṃ samalankṛtam /
śataṃ sakhīnāṃ ca tadā paryupāste śacīmiva //

tatra sma rājate bhaimī sarvābharaṇabhūṣitā /
sakhīmadhye'navadyāṅgī vidyutsaudāmanī yathā //

atīva rūpasampannā śrīrivāyatalocanā /
na deveṣu na yakṣeṣu tādṛgrūpavatī kvacit //

mānuṣeṣvapi cānyeṣu dṛṣṭapūrvā'thavā śrutā /
cittapramāthinī bālā devānāmapi sundarī //

nalaśca naraśārdūlo rūpeṇāpratimo bhuvi /
kandarpa iva rūpeṇa mūrtimānabhavatsvayam //

tasyāḥ samīpe tu nalaṃ praśaśaṃsuḥ kutūhalāt /
naiṣadhasya samīpe tu damayantīṃ punaḥ punaḥ //

tayoradṛṣṭaḥ kāmo'bhūcchṛṇvatoḥ satataṃ guṇān /
anyonyaṃ pratikaunteya sa vvardhata hṛcchayaḥ //

aśaknavannalaḥ kāmaṃ tadā dhārayituṃ hṛdā /
antaḥpurasamīpasthe vana āste rahogataḥ //

sa dadarśai tato haṃsāñjātarūpaparicdān /
vane vicaratāṃ teṣāmekaṃ jagrāha pakṣiṇam //

tato.ḍantarikṣago vācaṃ vyājahāra nalaṃ tadā /
hantavyosmi na terājankariṣyāmi tavapriyam //

damayantīsakāśe tvāṃ kathayiṣyāmi naiṣadha /
yathā tvadanyaṃ puruṣaṃ na sā maṃsyati karhicit //

tava caiva yathā bhāryā bhaviṣyati tathā'nagha / vidhāsyāmi naravyāghra so'nujānātu māṃ bhavān //

evamuktastato haṃsamutsasarja mahīpatiḥ /
te tu haṃsāḥ samutpatya vidarbhānagamaṃstataḥ //

vidarbhanagarīṃ gatvā damayantyāstadāntike /
nipetuste garutmantaḥ sā dadarśātha tānkhagān //

sā tānadbhutarūpānvai dṛṣṭvā sakhigaṇāvṛtā /
hṛṣṭā grahītuṃ khagamāṃstvaramāṇopacakrame //

atha haṃsā visasṛpuḥ sarvataḥ pramadāvane /
ekaikaśastadā kanyāstānhaṃsānsamupādravan //

damayantī tu yaṃ haṃsaṃ samupādhāvadantike /
sa mānuṣīṃ giraṃ kṛtvā damayantīmathābravīt //

damayanti nalo nāma niṣadheṣu mahīpatiḥ /
aśvinoḥ sadṛśo rūpe na samāstasya mānuṣāḥ //

[kandarpa iva rūpeṇa mūrtimānabhavatsvayam.] tasya vai yadibhāryā tvaṃ bhavethā varavarṇini /
saphalante bhavejjanma rūpaṃ cedaṃ sumadhyame //

vayaṃ hi devagandharvamanuṣyoragarākṣasān /
dṛṣṭavanto na cāsmābhirdṛṣṭapūrvastathāvidhaḥ //

tvaṃ cāpi ratnaṃ nārīṇāṃ nareṣu ca nalo varaḥ /
viśiṣṭāyā viśiṣṭena sangamo guṇavānbhavet //

evamuktā tu haṃsena damayantī viśāmpate /
abravīttatra taṃ haṃsaṃ tvamapyevaṃ nalaṃ vada //

tathetyuktvā'ṇḍajaḥ kanyāṃ vidarbhasya viśāmpate / punarāgamya niṣadhānnale sarvaṃ nyavedayat //