Mahabharata · Chapter 3.314

sa dadarśa hatānbhrātṛm̐llokapālāniva cyutān /
yugānte samanuprāpte śakravaiśravaṇopamān //

vinikīrṇadhanurbāṇaṃ dṛṣṭvā nihatamarjunam /
bhīmasenaṃ yamau caiva nirviceṣṭāngatāyuṣaḥ //

sadīrghamuṣṇaṃ niḥśvasya śokabāṣpapariplutaḥ / tāndṛṣṭvā patitānbhrātṝnsarvāṃścintāsamanvitaḥ /

nanu tvayā mahābāho pratijñātaṃ vṛkodara /
suyodhanasya bhetsyāmi gadayā sakthinī raṇe //

vyarthaṃ tadadya me sarvaṃ tvayi vīre nipātite /
mahātmani mahābāho kurūṇāṃ kīrtivardhane //

manuṣyasambhavā vāco vidharmiṇyaḥ pratiśrutāḥ /
bhavatāndivyavācastu tā bhavantu kathaṃ mṛpā //

devāścāpi yadā'vocanmūtake tvāṃ dhanañjaya /
sahasrākṣādanavaraḥ kunti putrastaveti vai //

uttare pāriyātre ca jagurbhūtāni sarvaśaḥ /
vipranaṣṭāṃ śriyaṃ caiṣāmāhartā punarojasā //

nāsya jetā raṇe kaścidajetā naiṣa kasyacit /
soyaṃ mṛtyuvaśaṃ yātaḥ kathaṃ jiṣṇurmahābalaḥ //

ayammamāśāṃ saṃhatya śete bhūmau dhanañjayaḥ /
āśrityayaṃ vayaṃ nāthaṃ duḥkhānyetānisehima //

raṇe pragalbhau vīrau casadā śatrunibarhaṇau / kathaṃ ripuvaśaṃ yātau kuntīputrau mahābalau /
yau sarvāstrāpratihatau bhīmasenadhanañjayau //

aśmasāramayaṃ nūnaṃ hṛdayaṃ mama durhṛdaḥ /
yamau yadetau dṛṣṭvā'dya patitau nāvadīryate //

śāstrajñā deśakālajñāstapoyuktāḥ kriyānvitāḥ /
akṛtvā sadṛśaṃ karma kiṃ śedhvaṃ puruṣarṣabhāḥ //

avikṣataśarīrāścāpyapramṛṣṭaśarāsanāḥ /
asañjñā bhuvi sangamya kiṃ śeṣvamaparājitāḥ //

sānūnivādreḥ saṃsuptāndṛṣṭvā bhrātṛnmahāmatiḥ /
sukhaṃ prasuptānprasvinnaḥ khinnaḥ kaṣṭāṃ daśāṃ gataḥ //

evamevedamityuktvā dharmātmā sa nareśvaraḥ /
śokasāgaramadhyastho dadhyau kāraṇamākulaḥ //

itikartavyatāṃ ceti deśakālavibhāgavit /
nābhipede mahābāhuścintayāno mahāmatiḥ //

athasaṃstabhya dharmātmā tadā'tmānaṃ tapaḥsutaḥ / evaṃvilapya bahudhā dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ /
buddhyā vicintayāmāsavīrāḥ kena nipātitāḥ //

naiṣāṃ śastraprahārosti padaṃ nehāsti kasyacit /
bhūtaṃ mahadedaṃ manye bhrātaro yena me hatāḥ //

ekāgraṃ cintayiṣyāmi pītvā vetsyāmi vā jalam /
bhrātṝṇāṃ nnyasanaṃ ghoraṃ samameva mahātmanām //

syāttu duryodhanenedamupāṃśu parikalpitam /
gāndhārarājaracitaṃ satataṃ jihmavuddhinā //

yas kāryamakāryaṃ vā samameva bhavatyuta /
kastasya viśvasedvīro duṣkṛterakṛtātmanaḥ //

athavā puruṣairgūḍhaiḥ prayogo'yandurātmanaḥ /
bhavediti mahābuddhirbahudhā samacintayat //

ācāryaṃ kinnu vakṣyāmi kṛpaṃ bhīṣmamahaṃ nu kim /
viduraṃ kinnu vakṣyāmi bṛhaspatisamaṃ naye //

ambāṃ ca kinnu vakṣyāmi sarvadā duḥkhabhāginīm /
dṛṣṭvā māṃ bhrātṛbhirhīnaṃ pṛcchantīṃ putragṛddhinīm //

yadā tvaṃ bhrātṛbhiḥ sarvaiḥ śakratulyaparākramaiḥ /
sārdhaṃ vanaṃ gato vīraiḥ kathamekastvamāgataḥ //

kasya kinnu viṣeṇedamudakaṃ dūpitaṃ yathā / mṛtānāmapi caiteṣāṃ vikṛtaṃ naiva jāyate /
mukhavarṇāḥ prasannā me bhrātṝṇāmityacintayat //

ekaikaśaścaughabalānimānpurupasattamān /
ko'nyaḥ pratisamāseta kālāntakayamādṛte //

etena vyavasāyena tattoyaṃ vyavagāḍhavān /
pātukāmaśca tattoyamantarikṣātsa śuśruve //
yakṣa uvāca /

ahaṃ bakaḥ śaivalamatsyabhakṣo nītā mayā pretavaśaṃ tavānujāḥ /
tvaṃ pañcamo bhavitā rājaputra na cetpraśnānpṛcchato vyākaropi //

mā tāta sāhasankārpīrmama pūrvaparigrahaḥ /
praśnānuktvā tu kaunteya tataḥ piba harasva ca //
yudhiṣṭhira uvāca /

rudrāṇāṃ vā vasūnāṃ vāmarutāṃ vā pradhānabhāk /
pṛcchāmi ko bhavāndevo naitacchakuninā kṛtam //

himavānpāriyātraśca vindhyo bhalaya eva ca /
catvāraḥ parvatāḥ kena pātitā bhuvi tejasā //

tvayā'tīva mahatkarma kṛtaṃ ca balināṃvara /
vinighnatā maheṣvāsāṃścaturopi mamātmajān //

yānna devāna gandharvānāsurāśca na rākṣasāḥ /
vipaheranmahāyuddhe kṛtaṃ te tanmahādbhutam //

na te jānāmi yatkāryaṃ nābhijānāmi kāṅkṣittam /
kautūhalaṃ mahajjātaṃ sādhvasaṃ cāgataṃ mama //

yenāssyudvignahṛdayaḥ samutpannaśirojvaraḥ /
pṛcchāmi bhagavaṃstasmātko bhavāniha tiṣṭhati //
yakṣa uvāca /

yakṣo'hamasmi bhadraṃ te nāsmi pakṣī jalecaraḥ /
mayaite nihatā sarve bhrātaraste nivāritāḥ //
vaiśampāyana uvāca /

tatastāmaśivāṃ śrutvāvācaṃ sa parupākṣarām /
yakṣas bruvato rājannākampata tadā'sthitaḥ //

virūpākṣaṃ mahākāyaṃ yakṣaṃ tālasamucchrayam /
jvalanārkapratīkāśamadhṛṣyaṃ parvatopamam //

setumāśritya tiṣṭhantaṃ dadraśa bharatarṣabhaḥ /
meghagambhīranādena tarjayantaṃ mahāsvanam //

uvāca yakṣaḥ kaunteyaṃ bhrātṛśokaprapīḍitam //

ime tebhrātaro rājanvāryamāṇaā mayā'sakṛt / balāttoyaṃ jihīrṣantastato vai mṛditā mayā /
na peyamudakaṃ rājanprāṇāniha parīpsatā //

pārtha mā sāhasaṃ kārpīrmama pūrvaparigrahaḥ /
praśnānuktvā tu kaunteya tataḥpiba harasva ca //
yūdhiṣṭhira uvāca /

na cāhaṃ kāmaye yakṣa tava pūrvaparigraham //

kāmaṃ naitatprasaṃsanti santo hi puruṣāḥ sadā / yadātmanā svamātmānaṃ praśaṃsetpuruṣarṣabha /
yathāprajñaṃ tu te praśnānprativakṣyāmi pṛccha mām //
yakṣa uvāca /

kiṃsvidādityamunnayati ke ca tasyābhitaścarāḥ /
kaścainamastaṃ nayatikasmiṃśca pratitiṣṭhati //
yudhiṣṭhira uvāca /

brahmādityamunnayati devāstasyābhitaścarāḥ /
dharmaścāstaṃ nayati ca satye ca pratitiṣṭhati //
yakṣa uvāca /

kena svicchrotriyo bhavati kena svidvindate mahat /
kena sviddvitīyavānbhavatirājankena ca buddimān //
yudhiṣṭhira uvāca /

śrutena śrotriyo bhati ratapasā vindate mahat /
dhṛtyā dvitīyavānbhavati buddhimānvṛddhasevayā //
yakṣa uvāca /

kiṃ brāhmaṇānāṃ devatvaṃ kaśca dharmaḥ satāmiva /
kaścaiṣāṃ mānuṣo bhāvaḥ kimeṣāmasatāmiva //
yudhiṣṭhira uvāca /

svādhyāya eṣāṃ devatvaṃ tapa eṣāṃ satāmiva /
maraṇaṃ mānuṣo bhāvaḥ parivādo'satāmiva //
yakṣa uvāca /

kiṃ kṣatriyāṇāṃ devatvaṃ kaśca dharmaḥ satāmiva /
kaścaiṣāṃ mānuṣo bhāvaḥ kimeṣāmasatāmiva //
yudhiṣṭhira uvāca /

iṣvastrameṣāṃ devatvaṃ yajña eṣāṃ satāmiva /
bhayaṃ vai mānuṣo bhāvaḥ parityāgo'satāmiva //
yakṣa uvāca /

kimekaṃ yajñiyaṃ sāma kimekaṃ yajñiyaṃ yajuḥ /
kā caiṣāṃ vṛṇute yajñaṃ kāṃ yajño nātivartate //
yudhiṣṭhira uvāca /

prāṇo vai yajñiyaṃsāma mano vai yajñiyaṃ yajuḥ /
ṛgekā vṛṇute yajñaṃ tāṃ yajño nātivartate //
yakṣa uvāca /

kiṃsvidāvapatāṃ śreṣṭhaṃ rakiṃsvinnivapatāṃ varam /
kiṃsvitpratiṣṭhamānānāṃ kisvitprasavatāṃvaram //
yudhiṣṭhira uvāca /

varṣamāvapatāṃ śreṣṭhaṃ bījaṃ nivapatāṃ varam /
gāvaḥ pratiṣṭhamānānāṃ putraḥ prasavatāṃ varaḥ //
yakṣa uvāca /

indriyārthānanubhavanbuddhimām̐llokapūjitaḥ /
sammataḥ sarvabhūtānāmucchvasanko na jīvati //
yudhiṣṭhira uvāca /

devatātithibhṛtyānāṃ pitṝṇāmātmanaśca yaḥ /
na nirvapati pañcānāmucchvasanna sa jīvati //
yakṣa uvāca /

kiṃsvidgurutaraṃ bhūmeḥ kiṃsviduccataraṃ ca svāt /
kiṃsvicchīghrataraṃ vāyoḥ kiṃsvidbahutaraṃ tṛṇāt //
yudhiṣṭhira uvāca /

mātā gurutarā bhūmeḥ khātpitoccatarastathā /
manaḥ śīghrataraṃ vātāccintā bahutarī tṛṇāt //
yakṣa uvāca /

kiṃsvitsuptaṃ na nimiṣati kiṃsvijjātaṃ na ceṅgate /
kasyasviddhṛdayaṃ nāstikāsvidvegena vardhate //
yudhiṣṭhira uvāca /

matsyaḥ supto na nimiṣatyaṇḍaṃ jātaṃ na ceṅgate /
aśmano hṛdayannāsti nadī vegena vardhate //
akṣa uvāca /

kiṃsvitpravasato mitraṃ kiṃsvinmitraṃ gṛhe sataḥ /
āturas ca kiṃ mitraṃ kiṃsvinmitraṃ mariṣyataḥ //
yudhiṣṭhira uvāca /

vidyā pravasato mitraṃ bhāryā mitraṃ gṛhe sataḥ /
āturasya bhiṣaṅbhitraṃ dānaṃ mitraṃ mariṣyataḥ //
yakṣa uvāca /

ko'tithiḥ sarvabhūtānāṃ kiṃ sviddharmaṃ sanātanam /
amṛtaṃ kiṃsvidrājendrakiṃsvitsarvamidaṃ jagat //
yudhiṣṭhira uvāca /

atithiḥ sarvabhūtānāmagniḥ somo gavāmṛtam /
sanātano'mṛto dharmo vāyuḥ sarvamidaṃ jagat //
yakṣa uvāca /

kiṃsvideko vicarate jātaḥ ko jāyate punaḥ /
kiṃsviddhimasya bhaiṣajyaṃ kiṃsvidāvapanaṃ mahat //
yudhiṣṭhira uvāca /

sūrya eko vicarate yandramā jāyate punaḥ /
agnirhamasya bhaiṣajyaṃ bhūmirāvapanaṃ mahat //
yakṣa uvāca /

kiṃsvidekapadaṃ dharmyaṃ kiṃsvidekapadaṃ yaśaḥ /
kiṃsvidekapadaṃ svargyaṃ kiṃsvidekapadaṃ sukham //
yudhiṣṭhira uvāca /

dākṣyamekapadaṃ dharmyaṃ dānamekapadaṃ yaśaḥ /
satyamekapadaṃ svargyaṃ śīlamekapadaṃsukham //
yakṣa uvāca /

kiṃsvidātmā manuṣyas kiṃsviddaivakṛtaḥ sakhā /
upajīvanaṃ kisvidas kiṃsvidasya parāyaṇam //
yudhiṣṭhira uvāca /

putra ātmā manuṣyasya bhāryā daivakṛtaḥ sakhā /
upajīvanaṃ ca parjanyo dānamas parāyaṇam //
yakṣa uvāca /

dhanyānāmuttamaṃ kiṃsviddhanānāṃ syātkimuttamam /
lābhānāmuttamaṃ kiṃsyātsukhānāṃ syātkimuttamaṃ //

dhanyānāmuttamaṃ dākṣyandhanānāmuttamaṃ śrutam /
lābhānāṃ śreya ārogyaṃ sukhānāṃ tuṣṭiruttamā //
yakṣa uvāca /

kiṃsviddharmaparaṃlake kaśca dharmaḥ sadāphalaḥ /
kiṃ niyamya na śocanti kaiś sandhirna jīryate //
yudhiṣṭhira uvāca /

ānṛśaṃsyaṃ paraṃ dharmātretādharmaḥ sadāphalaḥ /
mano yamya na śocanti sandhiḥ sadbhirna jīryate //
yakṣa uvāca /

kinnu hitvāpriyo bhavati kinnu hitvā na śocati /
kinnu hitvā'rthavānbhavati kinnu hitvā sukhī bhavet //
yudhiṣṭhira uvāca /

mānaṃ hitvāpriyo bhavati krodhaṃ hitvā na śocati /
kāmaṃ hitvā'rthavānbhavati lomaṃ hitvā sukhī bhavet //
yakṣa uvāca /

kimarthaṃ brāhmaṇe dānaṃ kimarthaṃ naṭanartake /
kimarthaṃ caiva bhṛtyeṣu kimarthaṃ caiva rājasu //
yudhiṣṭhira uvāca /

dharmārthaṃ brāhmaṇe dānaṃ yaśorthaṃ naṭanartake /
bhṛtyeṣu saṅgrahārthaṃ ca bhayārthaṃ caiva rājasu //
yakṣa uvāca /

ajñānenāvṛtolokastamasā na prakāśate /
lobhāttyajatimitrāṇi saṅgātsvargaṃ na gacchati //
yudhiṣṭhira uvāca /

ajñānenāvṛtolokastamasā na prakāśate /
lobhāttyajatimitrāṇi saṅgātsvargaṃ na gacchati //
yakṣa uvāca /

mṛta kathaṃ syātpuruṣaḥ kathaṃ rāṣṭraṃ mṛtaṃ bhavat /
śrāddhaṃ mṛtankathaṃ vā syātkathaṃ yajñā mṛto bhavet //
yudhiṣṭhira uvāca /

mṛto daridraḥ puruṣomṛtaṃrāṣṭramarājakam /
mṛtamaśrotriyaṃ śrāddhaṃ mṛto yajñastvadakṣiṇaḥ //
yakṣa uvāca /

kā dikkimudakampārtha kimannaṃ kiñca vai viṣam /
śrāddhas kālamākhyāhi tataḥ piba harasva ca //
yudhiṣṭhira uvāca /

santo digjalamākāśaṃ gaurannaṃ brāhmaṇaṃ viṣam /
śrāddhasya brāhmaṇaḥ kālaḥ kathaṃ vā yakṣa manyase //
yakṣa uvāca /

tapaḥ kiṃlakṣaṇaṃ proktaṃ ko damaśca prakīrtitaḥ /
kṣamā ca kā parā proktā kā ca hrīḥ parikīrtitā //
yudhiṣṭhira uvāca /

tapaḥ svadharmavartitvaṃ manaso damanaṃ damaḥ /
kṣamā dvandvasahiṣṇutvaṃhīrakāryanivartanam //
yakṣa uvāca /

kiṃ jñānaṃ procyate rājankaḥ śamaśca prakīrtitaḥ /
dayā ca kā parā proktā kiṃ cārjavamudāhṛtam //
yudhiṣṭhira uvāca /

jñānaṃ tattvārthasambodhaḥ śamaścittapraśāntatā /
dayāsarvasukhaipitvamārjavaṃ samacittatā //
yakṣa uvāca /

kaḥ śatrurdurjayaḥ puṃsāṃ kaścavyādhiranantakaḥ /
kīdṛśaśca smṛtaḥ sādhurasādhuḥ kīdṛśaḥ smṛtaḥ //
yudhiṣṭhira uvāca /

krodhaḥ sudurjayaḥ śatrurlobhovyādhiranantakaḥ /
sarvabhūtahitaḥ sādhurasādhurnirdayaḥ smṛtaḥ //
yakṣa uvāca /

ko mohaḥ procyate rājankaś mānaḥ prakīrtitaḥ /
kimālasyaṃ ca vijñeyaṃ kaścaśokaḥ prakīrtitaḥ //
yudhiṣṭhira uvāca /

moho hidharmamūḍhtavammānastvātmābhimānitā /
dharmaniṣkriyatā'lasyaṃ śokastvajñānamucyate //
yakṣa uvāca /

kiṃ sthairyamṛṣibhiḥ proktaṃ kiṃ ca dhairyamudāhṛtam /
snānaṃ ca kiṃ paraṃ proktaṃ dānaṃ ca kimihocyate //
yudhiṣṭhi uvāca /

svadharme sthiratā sthairyaṃ dhairyamindriyanigrahaḥ /
snānaṃ manomalatyāgo dānaṃ vai bhūtarakṣaṇam //
yakṣa uvāca /

kaḥ paṇḍiḥ pumānjñeyo nāstikaḥ kaśca ucyate /
ko mūrkhaḥ kaścakāmaḥ syātko matsara iti smṛtaḥ //
yudhiṣṭhira uvāca /

dharmajñaḥ paṇḍito jñeyo nāstiko mūrkha ucyate /
kāmaḥ saṃsārahetuśca hṛttāpo matsaraḥ smṛtaḥ //
yakṣa uvāca /

ko'hankāra yaitiproktaḥ kaśca dambhaḥ prakīrtitaḥ /
kiṃ taddaivaṃ paraṃ proktaṃ kiṃ tatpaiśunyamucyate //
yudhiṣṭhira uvāca /

mahā'jñānamahankāro dambho dharmo dhvajocchrayaḥ /
daivaṃ radānaphalaṃ proktaṃ paiśunyaṃ paradūṣaṇam //
yakṣa uvāca /

dharmaścārthaśca kāmaśca parasparavirodhinaḥ /
eṣāṃ nityaviruddhānāṃ kathamekatra sangamaḥ //
yudhiṣṭhira uvāca /

yadā dharmaśbhāryā ca parasparavaśānugau /
tadā dharmārthakāmānāṃ trayāṇāmapi sangamaḥ //
yakṣa uvāca /

akṣayonarakaḥ kena prāpyate bharatarṣabha /
etanme pṛcchataḥ praśnaṃ tacchīghraṃ vaktumarhasi //
yudhiṣṭhira uvāca /

rabrāhmaṇaṃ svayamāhūya yācamānamakiñcanam /
paścānnāstīti yobrūyātsokṣayannarakaṃ vrajet //

vedeṣu dharmaśāstreṣu mithyā yo vai dvijātiṣu /
deveṣu pitṛdhrameṣu so'kṣayannarakaṃ vrajet //

vidyamāne dhane lobhāddānabhogavivarjitaḥ /
paścānnāstīti yo brūyātsokṣayaṃ narakaṃ vrajet //
yakṣa uvāca /

rājankulena vṛttena svādhyāyena śrutena vā /
brāhmaṇyaṃ kena bhavati prabrūhyetatsuniścitam //
yudhiṣṭhira uvāca /

śṛṇu yakṣa kulaṃ tāta na svādhyāyo na ca śrutam /
kāraṇaṃ hi dvijatveca vṛttameva na saṃśayaḥ //

vṛttaṃ yatnena saṃrakṣyaṃ brāhmaṇena viśeṣataḥ /
akṣīṇavṛtto na kṣīṇo vṛttatastu hato hataḥ //

paṭhakāḥ pāṭhakāścaiva ye cānye śāstracintakāḥ /
sarve vyasanino mūrkhā yaḥ kriyāvānsa paṇḍitaḥ //

caturvedo'pi durvṛttaḥ sa śūdrādatiricyate /
yo'gnihotrapora dāntaḥ sa brāhmaṇa iti smṛtaḥ //
yakṣa uvāca /

priyavacanavādī kiṃ labhate vimṛśitakāryakaraḥ kiṃ labhate /
bahumitrakaraḥ kiṃ labhate dharme rataḥ kiṃ labhate kathaya //
yudhiṣṭhira uvāca /

priyavacanavādī prīyo bhavati vimṛśitakāryakaro'dhikaṃ jayati /
bahumitrakaraḥ sukhaṃ vasata yaśca dharmarataḥ sa gatiṃ labhate //
yakṣa uvāca /

komodatekimāścaryaṃ kaḥ panthāḥ kā ca vārtikā /
vada me caturaḥ praśnānmṛtā jīvantu bāndhavāḥ //
yudhiṣṭhira uvāca

pañcame'hani ṣaṣṭhe vā śākaṃ pacati sve gṛhe /
anṛṇī racāpravāsī casa vāricara modate //

ahanyahani bhūtāni gacchantīha yamālayam /
śeṣāḥ sthāvaramicchanti kimāścaryamataḥ param //

tarko'pratiṣṭhaḥ śrutayo vibhinnā naiko muniryasya mataṃ pramāṇam /
dharmasya tattvaṃ nihitaṃ guhāyāṃ mahājano yena gataḥsa panthā //

pṛthvī vibhāṇḍaṃ gaganaṃ pighānaṃ sūryāgninā rātridivendhanena /
māsartudarvīparighaṭṭanena bhūtāni kālaḥ pacatīti vārtā //
yakṣa uvāca /

vyākhyātā me tvayā praśnā yathātatvaṃ parantapa /
puruṣaṃ tvidānīṃvyākhyāhi yaśca sarvadhanī naraḥ //
yudhiṣṭira uvāca /

divaṃ spṛśati bhūmiṃ ca śabdaḥ puṇyena karmaṇā /
yāvatsa śabdo bhavati tāvatpuruṣa ucyate //

tulye priyāpriye yas sukhaduḥkhe tathaiva ca /
atītānāgate cobhe savai puruṣa ucyeta //

samatvaṃ yasya sarveṣu nispṛhaḥ śāntamānasaḥ /
suprasannaḥ sadā yogī sa vai sarvadhanī naraḥ //
yakṣa uvāca /

vyākhyātaḥ puruṣo rājanyaśca sarvadhanī naraḥ /
tasmāttvamekaṃ bhrātṛṇāṃ yamicchasi sa jīvatu //
yudhiṣṭhira uvāca /

śyāmo ya eṣa raktākṣo bṛhatsāla ivotthitaḥ /
vyūḍhorasko mahābāhurnakulo yakṣa jīvatu //
yakṣa uvāca /

priyaste bhīmaseno'yamarjuno vaḥ parāyaṇam /
tvaṃ kasmānnakulaṃ rājansāpatnaṃ jīvamicchasi //

yas nāgasahasreṇa daśasaṅkhyena vai balam /
tulyantaṃ bhīmamutsṛjya nakulaṃ jīvamicchasi //

tathainaṃ manujāḥ prāhurbhīmasenaṃ priyaṃ tava /
atha kanānubhāvena sāpatnaṃ jīvamicchasi //

yasya bāhubalaṃsarvepāṇḍavāḥ samupāsate /
arjunaṃ tamapāhāya nakulaṃ jīvamicchasi //
yudhiṣṭhira uvāca /

dharma eva hato hanti dhramo rakṣati rakṣitaḥ /
tasmāddhaṟmaṃ na tyajāmi mā no dharmo hato'vadhīt //

ānṛśaṃsyaṃ paro dharmaḥ paramārthāccame matam /
ānṛśaṃsyaṃ cikīrṣāmi nakulo yakṣa jīvatu //

dharmaśīlaḥ sadā rājāitimāṃ mānavā viduḥ /
svadharmānna caliṣyāmi nakulo yakṣa jīvatu //

kuntī caiva tu mādrī ca dve bhārye tu piturmama /
ubhe saputre syātāṃ vai itime dhīyate matiḥ //

yathā kuntī tathā mādrī viśeṣo nāsti me tayoḥ /
mātṛbhyāṃ samamicchāmi nakulo yakṣa jīvatu //
yakṣa uvāca /

yas te'rthācca kāmacca ānṛśaṃsyaṃ paraṃ matam /
tasmātte bhrātaraḥ sarve jīvantu bharatarṣabha //