Mahabharata · Chapter 3.280

sakhā daśarathasyāsījjaṭāyuraruṇātmajaḥ /
gṛdhrarājo mahāvīraḥ sampātiryas sodaraḥ //

sa dadarśa tadā sītāṃ rāvaṇāṅkagatāṃ snuṣām /
sakrodho'bhyadravatpakṣī rāvaṇaṃ rākṣaseśvaram //

athainamabravīdgṛdhro muñcamuñceti maithilīm /
dhriyamāṇe mayi kathaṃ hariṣyasi niśācara //

na hime mokṣyase jīvanyadi notsṛjase vadhūm /
uktvaivaṃ rākṣasendraṃ taṃ cakarta nakharairbhṛśam //

pakṣatuṇḍaprahāraiśca śataśo jarjarīkṛtam /
cakṣāra rudhiraṃ bhūri giriḥ prasravaṇairiva //

sa vadhyamāno gṛdhreṇa rāmapriyahitaiṣiṇā /
khaṅgamādāya ciccheda bhujau tas patatriṇaḥ //

nihatya gṛdhrarājaṃ sabhinnābhraśikharopamam /
ūrdhvamācakrame sītāṃ gṛhītvā'ṅkena rākṣasaḥ //

yatrayatratu vaidehī paśyatyāśramamaṇḍalam /
sarovā sarito vā'pi tatra muñcati bhūṣaṇam //

sā dadarśa giriprasthe pañca vānarapuṅgavān /
tatra vāso mahaddivyamutsasarja manasvinī //

tatteṣāṃ vānarendrāṇāṃ papāta pavanoddhatam /
madhye supītaṃ pañcānāṃ vidyunmeghāntare yathā //

acireṇāticakrāma khecaraḥ khe caranniva /
dadarśātha purīṃ ramyāṃ bahudvārāṃ manoramām //

prākāravaprasambādhāṃ nirmitāṃ viśvakarmaṇā /
praviveśapurīṃ laṅkāṃ sasīto rākṣaseśvaraḥ //

evaṃ hṛtāyāṃ vaidehyāṃ rāmo hatvā mahāmṛgam /
nivṛtto dadṛśe dūrādbhrātaraṃ lakṣmaṇaṃ tadā //

kathamutsṛjya vaidehīṃ vane rākṣasasevite /
iti taṃ bhrātaraṃ dṛṣṭvā prāpto'sīti vyagarhayat //

mṛgarūpadhareṇātha rakṣasāsopakarṣaṇam /
bhrāturāgamanaṃ caivacintayanparyatapyata //

garhayanneva rāmastu tvaritastaṃ samāsadat /
api jīvati vaidehīmiti paśyāmi lakṣmaṇa //

tas tatsarvamācakhyau sītāyā lakṣmaṇo vacaḥ /
yaduktavatyasadṛśaṃ vaidehī paścimaṃ vacaḥ //

dahyamānena tu hṛdā rāmo'bhyapatadāśramam /
sa dadarśa ratadā gṛdhraṃ nihataṃ parvatopamam //

rākṣasaṃ śaṅkamānastaṃ vikṛṣya balavaddhanuḥ /
abhyadhāvata kākutsthastatastaṃ sahalakṣmaṇaḥ //

sa tāvuvāca tejasvī sahitau rāmalakṣmaṇau /
gṛdhrarājesmi bhadraṃvāṃ sakhā daśarathas vai //

tasya tadvacanaṃ śrutvā sangṛhya dhanuṣī śubhe /
koyaṃ pitaramasmākaṃ nāmnā'hetyūcatuśca tau //

tato dadṛśatustau taṃ chinanapakṣadvayaṃ khagam /
tayoḥ śaśaṃsa gṛdhrastu sītārthe rāvaṇādvadham //

apṛcchadrāghavo gṛdhraṃ rāvaṇaḥ kāṃ diśaṃ gataḥ /
tas gṛdhraḥ śiraḥkampairācacakṣe mamāra ca //

dakṣiṇāmiti kākutstho viditvā'sya tadiṅgitam /
saṃskāraṃ lambhayāmāsa sakhāyaṃ pūjayanpituḥ //

tato dṛṣṭvā'śramapadaṃ vyapaviddhabṛsīkaṭam /
vidhvastakalaśaṃ śūnyaṃ gomāyuśatasankulam //

duḥkhaśokasamāviṣṭau vaidehīharaṇārditau /
jagmaturdaṇḍakāraṇyaṃ dakṣiṇena parantapau //

vane mahati tasmiṃstu rāmaḥ saumitriṇā saha /
dadarśa mṛgayūthani dravamāṇāni sarvaśaḥ //

śabdaṃ ca ghoraṃ satvānāṃ dāvāgnarivavardhataḥ /
apaśyetāṃ muhūrtācca kabandhaṃ ghoradarśanam //

meghaparvatasankāśaṃ sālaskandhaṃ mahābhūjam /
urogataviśālākṣaṃ mahodaramahāmukham //

yadṛcchayātha tadrakṣaḥ kare jagrāha lakṣmaṇam /
viṣādamagamatsadyaḥ saumitriratha bhārata //

sa rāmamabhisamprekṣya kṛṣyate yena tanmukham /
viṣaṇṇaścābravīdrāmaṃ paśyāvasthāmimāṃ mama //

haraṇaṃ caivavaidehyā mama cāyamupaplavaḥ /
rājyabhraṃśaśca bhavatastātasya maraṇaṃ tathā //

nāhaṃ tvāṃ maha vaidehyā sametaṃ kosalāgatam /
drakṣyāmi prathite rājyepitṛpaitāmahe sthitam //

drakṣyantyāryasya dhanyā ye kuśalājaśamīdalaiḥ /
abhiṣiktas vadanaṃ somaṃ śāntaghanaṃ yathā //

evaṃ bahuvidhaṃ dhīmānvilalāpa sa lakṣmaṇaḥ /
tamuvācāthakākutsthaḥ sambhrameṣvapyasambhramaḥ //

mā viṣīda naravyāghra naiṣa kaścinmayi sthite / śakto dharṣayituṃ vīra sumitrānandavardhana /
chindhyasya dakṣiṇaṃ bāhuṃ chinnaḥ savyo mayā bhujaḥ //

ityevaṃ vadatā tas bhujo rāmeṇa pātitaḥ /
khaṅgena bhṛśatīkṣṇena nikṛttastilakāṇḍavat //

tato'sya dakṣiṇaṃ bāhuṃ svaṅgenājaghnivānbalī /
saumitrirapi samprekṣyabhrātaraṃ rāghavaṃ sthitam //

punarjaghāna pārśve vai tadrakṣo lakṣmaṇo bhṛśam /
gatāsurapatadbhūmau kabandhaḥ sumahāṃstataḥ //

tasya dehādviniḥsṛtya puruṣo divyadarśanaḥ /
dadṛśe divamāsthāya divi sūrya iva jvalan //

papraccha rāmastaṃ vāgmī kastvaṃ prabrūhi pṛcchataḥ /
kāmayā kimidaṃ citramāścaryaṃ pratibhāti me //

tasyācacakṣegandharvoviśvāvasurahaṃ nṛpa /
prāpto brāhmaṇaśapena yoniṃ rākṣasasevitām //

rāvaṇena hṛtāsītā laṅkāyāṃ sanniveśitā /
sugrīvamabhigacchasvasa te sāhyaṃ kariṣyati //

eṣā pampā śivajalā haṃsakāraṇḍavāyutā /
ṛśyamūkasya śailasya sannikarṣe taṭākinī //

vasate tatrasugrīvaścaturbhiḥ sacivaiḥ saha /
bhrātā bānararājas vālino hemamālinaḥ //

tena tvaṃ sahasangamya duḥkhamūlaṃ nivedaya /
samānaśīlo bhavataḥ sāhāyyaṃ sa kariṣyati //

etāvacchakyamasmābhirvaktuṃ draṣṭāsi jānakīm /
dhruvaṃ vānararājas vidito rāvaṇālayaḥ //

ityuktvā'ntarhito divyaḥ puruṣaḥ sa mahāprabhaḥ / vismayaṃ jagmatuścobhau pravīrau rāmalakṣmaṇau //