Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 3.28

3.28.1

atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam /
prahlādasya ca saṃvādaṃ balervairocanasya ca //

3.28.2

asurendraṃ mahāprājñaṃ dharmāṇāmāgatāgamam /
baliḥ papraccha daityenadraṃ prahlādaṃ pitaraṃ pituḥ //

3.28.3

kṣamā svicchreyasī tāta utāho teja ityuta /
etanme saṃśayaṃ tāta yathāvadbrūhi pṛcchate //

3.28.4

śreyo yadatra dharmajña brūhi me tadasaṃśayam /
kariṣyāmi hi tatsarvaṃ yathāvadanuśāsanam //

3.28.5

tasmai provāca tatsarvamevaṃ pṛṣṭaḥ pitāmahaḥ /
sarvaniścayavitprājñaḥ saṃśayaṃ paripṛcchate //
prahlāda uvāca /

3.28.6

na śreyaḥ satataṃ tejo na nityaṃ śreyasī kṣamā /
iti tāta vijānīhi dvayametadasaṃśayam //

3.28.7

yo nityaṃ kṣamate tāta bahūndoṣānsa vindati /
bhṛtyāḥ paribhavantyenamudāsīnāstathā'rayaḥ //

3.28.8

sarvabhūtāni cāpyas na namante kadācana /
tasmānnityaṃ kṣamā tāta paṇḍitairapi varjitā //

3.28.9

avajñāya hitaṃ bhṛtyā bhajante bahudoṣatām /
ādātuṃ cāsya vittāni prārthayante'lpacetasaḥ //

3.28.10

yānaṃ vastrāṇyalankārāñśayanānyāsanāni ca /
bhojanānyatha pānāni sarvopakaraṇāni ca //

3.28.11

ādadīrannadhikṛtā yathākāmamacetasaḥ /
pradiṣṭāni ca deyāni na dadyurbhartṛśāsanāt //

3.28.12

na cainaṃ bhartṛpūjābhiḥ pūjayanti kadācana /
avrajñānaṃ hi loke'sminmaraṇādapi garhitam //

3.28.13

kṣamiṇaṃ tādṛśaṃ tānta bruvanti kaṭukānyapi /
preṣyāḥ putrāśca bhṛtyāśca tathodāsīnavṛttayaḥ //

3.28.14

apyasya dārānicchanti paribhūya kṣamāvataḥ /
dārāścāsya pravartante yathākāmamacetasaḥ //

3.28.15

tathā ca nityamuditā yadi nālpamapīśvarāt / akṛtopadravaḥ kaścinmahānapi na pūjyate /

3.28.16

pūjayanti narā nāgānna tārkṣyaṃ nāmaghātinam // ete cānye ca bahavo nityaṃ doṣāḥ kṣamāvatām /

3.28.17

atha vairocane doṣānimānviddhyakṣamāṃvatām //
atha vairocane doṣānimānviddhyakṣamāvatām //

3.28.18

asthāne yadi vā sthāne satataṃ rajasāvṛtaḥ /
kruddho daṇḍānpraṇayati vividhānsvena tejasā //

3.28.19

mitraiḥ saha virodhaṃ ca prāpnute tejasā'vṛtaḥ /
āpnoti dveṣyatāṃ caiva lokātsvajanatastathā //

3.28.20

so'vamānādarthahānimupālambhamanādaram /
santāpadveṣamohāṃśca śatrūṃśca labhate naraḥ //

3.28.21

krodhāddaṇḍānmanuṣyeṣu vividhānpuruṣo'nayāt /
bhraśyate śīghramaiśvaryātprāṇebhyaḥ svajanādapi //

3.28.22

yopakartṝśca hartṝśca tejasaivopagacchati /
tasmādudvijate lokaḥ sarpādveśmagatādiva //

3.28.23

yasmādudvijatelokaḥ kathaṃ tasya bhavo bhavet /
antaraṃ tasya dṛṣṭvaiva loko vikurute dhruvam //

3.28.24

tasmānnātyutsṛjettejo na ca nityaṃ mṛdurbhavet /
kālekāle tu samprāpte mṛdustīkṣṇopi vā bhavet //

3.28.25

kāle mṛduryo bhavati kāle bhavati dāruṇaḥ /
sa vai sukhamavāpnoti loke'muṣminnihaiva ca //

3.28.26

kṣamākālāṃstu vakṣyāmi śṛṇu me vistareṇa tān /
ye te nityamasantyājyā yathā prāhurmanīṣiṇaḥ //

3.28.27

pūrvopakārī yaste syādaparādhe garīyasi /
upakāreṇa tattasya kṣantavyamaparādhinaḥ //

3.28.28

abuddhimāśritānāṃ tu kṣantavyamaparādhinām /
na hi sarvatra pāṇḍitvaṃ sulabhaṃ puruṣeṇa vai //

3.28.29

atha cedbuddhijaṃ kṛtvā brūyuste tadabuddhijam /
pāpānsvalpe'pi tānhanyādaparādhe tathā'nṛjūn //

3.28.30

sarvasyaikoparādhaste kṣantavyaḥ prāṇino bhavet /
dvitīye sati vadhyastu svalpe'pyapakṛte bhavet //

3.28.31

ajānatā bhavetkaścidaparādhaḥ kṛto yadi /
kṣantavyameva tasyāhuḥ suparīkṣya parīkṣayā //

3.28.32

mṛdunā dāruṇaṃ hanti mṛdunā hantyadāruṇam /
nāsādhyaṃ mṛdunā kiñcittasmāttīvrataraṃ mṛdu //

3.28.33

deśakālau tu samprekṣya balābalamathātmanaḥ / anvīkṣyakāraṇaṃ caiva kāryaṃ tejaḥ kṣamāpi vā //

3.28.34

nādeśakāle kiñcitsyāddeśakālau pratīkṣatām /
tathā lokabhayāccaiva kṣantavyamaparādhitam //

3.28.35

eta evaṃvidhāḥ kālāḥ kṣamāyāḥ parikīrtitāḥ /
ato'nyathā'nuvartatsu tejasaḥ kāla ucyate //

3.28.36

tadahaṃ tejasaḥ kālaṃ tava manye narādhipa /
dhārtarāṣṭreṣu lubdheṣu satataṃ cāpakāriṣu //

3.28.37

na hi kaścitkṣamākālo vidyate'dya kurūnprati /
tejasaścāgate kāle teja utsraṣṭumarhasi //

3.28.38

mṛdurbhavatyavajñātastīkṣṇādudvijate janaḥ / kāle prāpte dvayaṃ caitadyo veda sa mahīpatiḥ //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc